Xem mã nguồn của Tô dung điệu

{{tiêu đề nghiêng}}
'''''Tô dung điệu''''' ([[chữ Hán]]: 租庸調) là một chế độ [[Thuế|thuế khóa]] của nhà nước đánh vào dân đinh được chia ruộng công, gồm thuế ruộng, lao dịch và sản phẩm thủ công. Được áp dụng lần đầu tại [[Trung Quốc]] dưới thời [[nhà Đường]] (618–907), ''tô dung điệu'' về sau cũng được triển khai tại các nước đồng văn như [[Nhật Bản]], [[Triều Tiên]] và [[Việt Nam]].

== Thuế suất ==
''Tô dung điệu'' được hình thành dựa trên cơ sở của [[chế độ Quân điền]].{{sfn|Lệ Dĩ Ninh|1998|p=23}} Theo chế độ Quân điền, đàn ông từ 21 đến 59 tuổi (tráng đinh) đều được cấp 80 mẫu ruộng trồng lúa gọi là ruộng khẩu phần và 20 mẫu ruộng trồng dâu gọi là ruộng vĩnh nghiệp.{{efn|name=Đo lường}}{{sfnp|von Glahn|2022|p=125}} Tráng đinh cày cấy trên ruộng công được cấp có nghĩa vụ chấp hành ''tô dung điệu'', tương ứng với 3 loại thuế khác nhau, trong đó ''tô'' (租) là thuế ruộng, ''dung'' (庸) là thuế đinh, ''điệu'' (調) là thuế hộ.{{sfnp|von Glahn|2022|p=126}}

Đối với ''tô'', tráng đinh hàng năm sẽ phải nộp 2 ''thạch'' kê hoặc 3 ''thạch'' thóc.{{efn|name=Đo lường}} Thuế ''dung'' thay vào đó được nộp bằng sức lao động, tráng đinh hàng năm sẽ phải làm [[sưu dịch]] 20 ngày, [[năm nhuận]] 22 ngày. Tuy nhiên, người dân có thể lựa chọn nộp lụa để thoát sưu dịch. Một ngày lao dịch tương đương 3 ''thước'' lụa, tương ứng với 60 ''thước'' trong năm thường và 66 ''thước'' trong năm nhuận.{{efn|name=Đo lường}} Thuế ''điệu'' có thuế suất căn cứ vào số lượng sản phẩm thủ công của địa phương. Tại các khu vực trồng dâu nuôi tằm, thuế suất mà mỗi suất đinh phải nộp hàng năm là 2 ''trượng'' lụa và 3 ''lạng'' [[Sợi bông|bông]], tại những vùng không sản xuất lụa là 2,5 ''trượng'' vải [[Gai (cây)|gai]], 3 ''cân'' sợi gai.{{efn|Quy đổi các đơn vị đo lường thời nhà Đường sang [[hệ mét]]:{{sfn|Wittfogel|Fêng|1946|p=609}}
*1 ''trượng'' (丈) &#61; 10 ''thước'' (尺) &#61; 3,11&nbsp;mét
*1 ''cân'' (斤) &#61; 16 ''lạng'' &#61; 0,5968&nbsp;kilôgam
*1 ''thạch'' (石) &#61; 10 ''đấu'' (斗) &#61; 59,44&nbsp;lít
*1 ''mẫu'' (畝) &#61; 580,3&nbsp;m²|name=Đo lường}}{{sfn|Wang|2013|p=263}}

''Tô dung điệu'' chỉ tập trung đánh vào tráng đinh, thuế được trả bởi người chủ gia đình. Phụ nữ được miễn thuế, dù họ trên thực tế là lực lượng nòng cốt trong việc sản xuất lụa – mặt hàng chính được dùng để nộp thuế.{{sfnp|von Glahn|2022|p=127}}

== Ghi chú ==
<references group="lower-alpha"/>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Thư mục ==
{{refbegin|30em|indent=yes}}
* {{chú thích sách
|author=Lệ Dĩ Ninh
|editor=Nguyễn Hữu Quỳnh
|translator1=Đỗ Huy Lân
|translator2=Trần Đức Hậu
|translator3=Nguyễn Quang Thọ
|title=Đại từ điển kinh tế thị trường: Tài liệu dịch để tham khảo
|date=1998
|orig-year=1993
|publisher=Viện Nghiên cứu và Phổ biến tri thức bách khoa
|location=Hà Nội
|url=https://books.google.de/books?id=-Oj8ajeVCLMC
|oclc=41095750
}}
*{{chú thích sách|last1=von Glahn|first1=Richard|editor-last1=Ma|editor-first1=Debin|editor-last2=von Glahn|editor-first2=Richard|title=The Cambridge Economic History of China: Volume 1, To 1800|date=2022|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-108-42557-5|language=en|chapter=State and Economy  Production, Extraction, and Distribution}}
* {{chú thích sách
|last1=Wang
|first1=Zhenping
|title=Tang China in Multi-Polar Asia: A History of Diplomacy and War
|date=2013
|publisher=University of Hawaii Press
|location=Honolulu
|isbn=978-0-8248-3788-4
|url=https://books.google.de/books?id=L1gEEAAAQBAJ
}}
* {{chú thích tạp chí
|last1=Wittfogel
|first1=Karl A.
|first2=Chia-Shêng
|last2=Fêng
|title=History of Chinese Society Liao (907-1125)
|journal=Transactions of the American Philosophical Society
|date=1946
|volume=36
|pages=i–752
|doi=10.2307/1005570
|location=Philadelphia
|jstor=1005570
|issn=0065-9746
}}
{{refend}}

{{Chủ đề nhà Đường}}

[[Thể loại:Thuế]]
[[Thể loại:Lịch sử kinh tế Trung Quốc]]
[[Thể loại:Lịch sử kinh tế Nhật Bản]]
[[Thể loại:Lịch sử kinh tế Việt Nam]]