Xem mã nguồn của Tăng (Tùy Châu)

{{Infobox Former Country
|native_name = 曾國
|conventional_long_name = Tăng quốc
|common_name = Tằng
|national_motto =
|continent = 
|region = 
|country = 
|era = 
|status = hầu quốc 
|government_type = [[chế độ quân chủ|quân chủ]], [[phong kiến]]
|year_start = ? 
|year_end = ?
|p1 = 
|s1 = 
|event_start = 
|event_end = 
|event1 =
|date_event1 = 
|event2 = 
|date_event2 = 
|event3 = 
|date_event3 = 
|event4 = 
|date_event4 = 
|event5 = 
|date_event5 = 
|image_map = 
|image_map_caption = 
|capital = Tùy Châu Hồ Bắc 
|common_languages = 
|religion =
|currency = 
|leader1 =
|year_leader1 = 
|title_leader = 
|deputy1 = 
|year_deputy1 = 
|title_deputy =
|legislature = 
|stat_year1 = 
|stat_area1 = 
|stat_pop1 = 
}}
{{for|nước Tăng (鄫) của họ Tự|Tăng (nước)}} 
'''Tăng''' ({{zh|c=曾|p=Céng|}}) là một nước [[chư hầu]] họ [[Cơ (họ)|Cơ]] thời kỳ [[Chiến Quốc]] nằm ở thành phố [[Tùy Châu]] tỉnh [[Hồ Bắc]] nước [[Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa]]. Hiện tại giới khảo cổ đã khai quật những bài [[minh văn]] và [[bốc từ]] khắc trên [[Đồng điếu|đồ đồng xanh]] có thể chứng minh được sự tồn tại của nước Tăng, mà trong văn hiến truyền đời chẳng tìm thấy những ghi chép có liên quan đến quốc gia này.

==Bí ẩn nước Tăng==
Do trong sử liệu chẳng có ghi chép nào về quốc gia này, khiến cho mối quan hệ giữa nước Tăng (曾) này với nước [[Tăng (nước)|Tăng]] (鄫) thời [[Xuân Thu]], và mối quan hệ với nước [[Tùy (nước)|Tùy]] (随) được gọi là "bí ẩn nước Tăng, Tùy" (曾随之謎) hay "bí ẩn nước Tăng" (曾國之謎). Giới học giả hiện nay hầu hết đều có ba loại quan điểm như sau: 
*Tăng và Tùy là cùng một nước, chỉ khác biệt về tên gọi, các học giả [[Lý Học Cần]], [[Thạch Tuyền]], [[Hoàng Phượng Xuân]] đều theo quan điểm này.<ref>''Bí ẩn nước Tăng'' (曾國之謎) của Lý Học Cần (李學勤), ''Quang Minh nhật báo'' (光明日報) số ra ngày 4 tháng 10 năm 1979 và phụ trang ''Văn vật với khảo cổ'' (文物與考古) số 92 đều có phát biểu.</ref><ref>Thạch Tuyền (石泉), ''Bước đầu tìm kiếm về khu vực nước Tăng - Tùy thời cổ đại'' (古代曾國──隨國地望初探), ''Vũ Hán Đại học học báo'' (武漢大學學報) số đầu tiên.</ref> Hoàng Phượng Xuân còn căn cứ vào minh văn trên dàn chuông đào được ở khu mộ Tháp Văn Phong tại Tùy Châu, cho thấy rõ thủy tổ của nước Tăng chính là con của [[Chu Văn vương]] tên [[Nam Cung Quát (Tây Chu)|Nam Cung Quát]], tức là [[Nhiễm Quý Tái]],<ref>Hoàng Phượng Xuân (黄鳳春) nói về chữ Nam công trong kim văn thời Tây Chu - thêm bài luận về khu mộ nước Tăng thời Tây Chu ở Hiệp Gia Sơn Tùy Châu đăng trên ''Giang Hán khảo cổ'' (江漢考古) số thứ hai năm 2014</ref> Hoàng Phượng Xuân cũng cho biết trong cuộc chiến tranh [[Ngô (nước)|Ngô]]-[[Sở (nước)|Sở]] vào năm [[506 TCN]], theo minh văn dàn chuông là ba nước Ngô, Sở, Tăng mà tài liệu lại ghi chép là ba nước Ngô, Sở, Tùy, "Tăng tức là Tùy, không khỏi lo lắng".<ref>{{Chú thích web |url=http://www.hb.xinhuanet.com/2014-05/23/c_1110824039.htm |ngày truy cập=2014-12-30 |tựa đề=Chuyên gia phá giải 36 năm "bí ẩn nước Tằng": Sách sử không ghi chép nước Tăng tức là nước Tùy. |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924025428/http://www.hb.xinhuanet.com/2014-05/23/c_1110824039.htm |url-status=dead }}</ref> 
*Tăng và Tùy là hai nước khác nhau, nước Tăng vào thời Xuân Thu đã diệt nước Tùy rồi dời đô qua đất Tùy, nước Tăng theo như văn hiến ghi chép chính là nước Tùy thời Xuân Thu, [[Nhâm Vĩ]] theo quan điểm này.<ref>Nhâm Vĩ (任伟), ''Tây Chu phong quốc khảo nghi'' (西周封國考疑)</ref> 
*Tăng và Tùy là hai nước khác nhau và cùng tồn tại song song, [[Dương Khoan]] và [[Tiền Lâm Thư]] theo quan điểm này.<ref>Xem thêm bài ''Giải thích bí ẩn nước Tăng'' (曾國之謎解釋) của Dương Khoan (楊寬) và Tiền Lâm Thư (錢林書), ''Phục Đán học báo'' (復旦學報) số thứ ba năm 1980.</ref>

==Vua nước Tăng==
{| class="wikitable"
|-
! Thụy hiệu !! Họ tên !! Thời gian tại vị !! Thân phận và ghi chú
|-
|[[Tăng hầu Kháng]]<ref>{{Chú thích web |url=http://wenhua.cjn.cn/rd/201310/t2369253.htm |ngày truy cập=2014-12-30 |tựa đề=Tham quan phòng lưu trữ văn vật Tùy Châu: Tên gọi của Tăng hầu đời thứ ba là "Kháng" |archive-date=2020-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200112122153/http://wenhua.cjn.cn/rd/201310/t2369253.htm }}</ref>||Cơ Kháng||đầu thời Tây Chu||con Nam Cung Quát, cháu Chu Văn vương
|-
|[[Tăng hầu Gián]]<ref>{{Chú thích web |url=http://hb.xinhuanet.com/cwh/2011-12/28/content_24432607.htm |ngày truy cập=2014-12-30 |tựa đề=Thân báo khu mộ Tây Chu ở Hiệp Gia Sơn "Mười phát hiện khảo cổ lớn trên toàn quốc" |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331203459/http://hb.xinhuanet.com/cwh/2011-12/28/content_24432607.htm }}</ref>||Cơ Gián||đầu thời Tây Chu|| 
|-
|[[Tăng hầu Dư]]<ref>{{Chú thích web |url=http://www.qh.xinhuanet.com/2014-10/22/c_1112932927.htm |ngày truy cập=2014-12-30 |tựa đề=Hơn 180 chữ minh văn phá giải 36 năm "bí ẩn nước Tăng, Tùy" |archive-date=2014-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129043522/http://www.qh.xinhuanet.com/2014-10/22/c_1112932927.htm }}</ref>||Cơ Dư||đầu thời Tây Chu||
|-
| colspan="4" style="text-align:center;"|đời sau chưa rõ
|-
|[[Tăng bá Văn]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006">Ngô Trấn Phong (吳鎮鋒), ''Kim văn nhân danh hối biên'' (金文人名匯編), Trung Hoa thư cục (中華書局) bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 327</ref>||Cơ Văn||thời [[Chu Tuyên vương]]||
|-
|[[Tăng bá Mục]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>||Cơ Mục||thời [[Chu U vương]]||
|-
|[[Tăng hầu Khả]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>||Cơ Khả||đầu thời [[Chu Bình vương]]||
|-
|[[Tăng bá Tùng Sủng]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>||Cơ Tùng Sủng||cuối thời Chu Bình vương||
|-
|[[Tăng bá Tất]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>||Cơ Tất||thời [[Chu Hoàn vương]]||
|-
|[[Tăng hầu Mã Bạch]]<ref name="ReferenceA">Ngô Trấn Phong (吳鎮鋒), ''Kim văn nhân danh hối biên'' (金文人名匯編), Trung Hoa Thư Cục (中華書局) bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 328</ref>||Cơ Mã Bạch||thời [[Chu Trang vương]]||
|-
|[[Tăng Mục hầu]]<ref>''Ân Chu kim văn tập thành'' (殷周金文集成), số 11365, 11309; Ngô Trấn Phong (吳鎮鋒), ''Kim văn nhân danh hối biên'' (金文人名匯編), Trung Hoa thư cục (中華書局) bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 397</ref>|| ||thời [[Chu Ly vương]]||
|-
|[[Tăng hầu (hậu)|Tăng hầu]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>|| ||thời [[Chu Huệ Vương]]||hội minh cùng [[Sở Thành vương]] 
|-
| colspan="4" style="text-align:center;"|đời sau không rõ
|-
|[[Tăng hầu Dữ]]<ref name="ReferenceA"/>||Cơ Dữ||đầu thời [[Chu Kính vương]]||
|-
|[[Tăng hầu Mậu]]<ref name="ReferenceA"/>||Cơ Mậu||cuối thời Chu Kính vương||
|-
|[[Tăng hầu Ất]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>||Cơ Ất||[[477 TCN]] - [[433 TCN]]||khảo cổ học xác định niên đại
|-
|[[Tăng hầu Bính]]<ref>{{Chú thích web |url=http://news.hbtv.com.cn/2014/0423/750460.shtml |ngày truy cập=2014-12-30 |tựa đề=Tùy Châu Hồ Bắc: Lần đầu tiên phát hiện minh văn trên cái phữu bằng đồng của "Tăng hầu Bính" có thể là con của Tăng hầu Ất |archive-date=2014-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714180533/http://news.hbtv.com.cn/2014/0423/750460.shtml }}</ref>||Cơ Bính||thời [[Chu Khảo vương]]
|-
|[[Tăng hầu Thỉ]]<ref name="Ngô Trấn Phong 2006"/>||Cơ Thỉ||thời [[Chu Uy Liệt vương]]||
|-
| colspan="4" style="text-align:center;"|đời sau chưa rõ
|}

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
*[http://www.gwz.fudan.edu.cn/SrcShow.asp?Src_ID=1751 Tài liệu khai quật nói về nước Tăng chia làm ba loại] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131227202029/http://www.gwz.fudan.edu.cn/SrcShow.asp?Src_ID=1751 |date=2013-12-27 }}

{{Xuân Thu}}

{{DEFAULTSORT:Tằng, nước}}
[[Thể loại:Nhà Chu]]
[[Thể loại:Các nước chư hầu Trung Quốc cổ đại]]
[[Thể loại:Lịch sử Hồ Bắc]]