Xem mã nguồn của Tốc Ca Bát Lạt

{{Thông tin nhân vật hoàng gia
| tên = Tốc Ca Bát Lạt hoàng hậu
| tên gốc = 速哥八剌皇后
| tước vị = [[Nguyên Anh Tông]] [[hoàng hậu]]
| tước vị thêm = 
| hình = YuanEmpressAlbumWifeOfShidebalaII.jpg
| ghi chú hình = Chân dung Tốc Ca Bát Lạt
| chức vị = [[Hoàng hậu|Chính hậu]] [[nhà Nguyên]]
| tại vị = [[1321]] – [[1323]]
| tiền nhiệm = [[A Nạp Thất Thất Lý|<font color = "grey">Hoằng Cát Lạt A Nạp Thất Thất Lý</font>]]
| kế nhiệm = [[Bát Bất Hãn|<font color = "blue">Hoằng Cát Lạt Bát Bất Hãn</font>]]
| phối ngẫu = [[Nguyên Anh Tông]]
| tên đầy đủ = Diệc Khải Liệt Tốc Ca Bát Lạt<br>(亦启烈·速哥八剌)
| thụy hiệu = <font color = "grey">Trang Tĩnh Ý Thánh hoàng hậu<br>(庄静懿圣皇后)</font>
| hoàng tộc = [[Diệc Khải Liệt thị]] (xuất thân)<br>[[Bột Nhi Chỉ Cân]] (hôn nhân)
| cha = [[A Thất Xương vương]]
| mẹ = [[Ích Lý Hải Nha|Xương Quốc Công chúa]]<br>Ích Lý Hải Nha
| mất = [[1327]]
}}
'''Tốc Ca Bát Lạt''' ([[tiếng Hoa]]: 速哥八剌; [[tiếng Mông Cổ]]: Сугабал; ? - [[1327]]) là [[vợ|chính thất]] [[Hoàng hậu]] của [[Nguyên Anh Tông]] Thạc Đức Bát Thích, [[Hoàng đế]] thứ năm của [[nhà Nguyên]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

Bà xuất thân cao quý, là cháu ngoại của [[Nguyên Thành Tông]] Thiết Mộc Nhĩ và có quan hệ họ hàng với nhiều Hoàng đế đời sau của nhà Nguyên. Bà có người tỷ muội ruột là [[Diệc Liên Chân Bát Lạt (Nguyên Thái Định Đế)|Diệc Liên Chân Bát Lạt]], Hoàng hậu của [[Nguyên Thái Định Đế]] Dã Tôn Thiết Mộc Nhi.

==Tiểu sử==
Tốc Ca Bát Lạt thuộc bộ tộc [[Diệc Khải Liệt thị]] (亦启烈氏), xuất thân hiển hách. Thân phụ là [[A Thất Xương vương]] (阿失昌王), thống lĩnh Diệc Khải Liệt bộ. A Thất Xương là huyền tôn của [[Bột Ngốc]] (孛秃), người có quan hệ thông gia với [[Thành Cát Tư Hãn]]: huynh trưởng một trong số các Hoàng hậu của Thành Cát Tư Hãn và là phu quân của [[Hỏa Thần Biệt Các]] (火臣别吉), con gái Thành Cát Tư Hãn (được [[Nguyên Anh Tông]] truy phong ''Xương Quốc Đại Trưởng Công chúa'').

Thân mẫu Tốc Ca Bát Lạt là [[Ích Lý Hải Nha|Xương Quốc Công chúa Ích Lý Hải Nha]] (益里海雅), con gái của [[Nguyên Thành Tông]]. Ngoài bà ra, Công chúa còn có con gái khác là [[Diệc Liên Chân Bát Lạt (Nguyên Thái Định Đế)|Diệc Liên Chân Bát Lạt]], sau là Hoàng hậu của [[Nguyên Thái Định Đế]]. Xét vai vế gia tộc, bà là cháu gọi Nguyên Thành Tông bằng ông ngoại; gọi [[Nguyên Vũ Tông]], [[Nguyên Nhân Tông]], Nguyên Thái Định Đế bằng cậu họ; và là chị em họ của Nguyên Anh Tông, [[Nguyên Văn Tông]], [[Nguyên Minh Tông]], [[Nguyên Thiên Thuận Đế]]. Bà là vị Hoàng hậu có thân thế tôn quý bậc nhất trong các Hoàng hậu nhà Nguyên khi có ông ngoại, các cậu và phu quân đều là [[Hoàng đế]].

==Đại Nguyên Hoàng hậu==
Không rõ năm Tốc Ca Bát Lạt được gả cho Nguyên Anh Tông. Năm Chí Trị nguyên niên ([[1321]]), bà được sách lập [[Hoàng hậu]] và nhận sách bảo. Tuy nhiên bà chỉ yên vị 2 năm ngắn ngủi.

[[Tháng 9]] năm [[1323]], Anh Tông bị đội quân của [[Thiết Thất]] - phe cánh [[Thiếp Mộc Điệp]] ám sát khi đang nghỉ ngơi tại Nanpo.<ref>《Nguyên sử》, quyển 114, tr. 2876.</ref> Thiết Thất đón [[Nguyên Thái Định Đế|Dã Tôn Thiết Mộc Nhi]] về để đăng cơ, tức Nguyên Thái Định Đế. Vì là cháu của Thái Định Đế, Tốc Ca Bát Lạt không được tôn [[Hoàng thái hậu]] mà tiếp tục danh xưng Hoàng hậu, dù khi này chỉ là [[Góa|góa phụ]] Hoàng hậu, địa vị không bằng [[Bát Bất Hãn]], chính thất của Thái Định Đế.

Năm Thái Định thứ 4 ([[1327]]), Hoàng hậu Tốc Ca Bát Lạt băng thệ, được tôn thụy hiệu '''Trang Tĩnh Ý Thánh hoàng hậu''' (庄静懿圣皇后).

==Chú thích==
{{tham khảo}}
* <small>《Nguyên sử》, quyển 114, Hậu phi liệt truyện thượng.</small>

{{Hoàng hậu nhà Nguyên}}

[[Thể loại:Người Mông Cổ]]
[[Thể loại:Hoàng hậu nhà Nguyên]]
[[Thể loại:Mất năm 1327]]
[[Thể loại:Người Trung Quốc thế kỷ 14]]