Xem mã nguồn của Thủ hiến Victoria


{{Chức vụ chính trị|post=Thủ hiến|body=Victoria|native_name={{lang|en|Premier of Victoria}}|insignia=Coat of Arms of Victoria.svg|insigniasize=120px|insigniacaption=[[Coat of arms of Victoria (Australia)|Huy hiệu Victoria]]|flag=Flag of Victoria (Australia).svg|flagsize=120px|flagcaption=[[Flag of Victoria (Australia)|Cờ Victoria]]|image=Premier of Victoria Jacinta Allan speaks at the Melbourne Press Club – October 2024 06 (cropped).jpg|imagesize=200px|imagecaption=|incumbent=[[Jacinta Allan]]|incumbentsince=ngày 27 tháng 9 năm 2023|department=[[Văn phòng Thủ hiến và Nội các (Victoria)|Văn phòng Thủ hiến và Nội các]]|style={{plainlist|
* [[The Honourable]] (chính thức)
* [[Thủ hiến]] (không chính thức)
}}|status=[[Người đứng đầu chính phủ]]|member_of={{hlist|[[Nghị viện Victoria|Nghị viện]]|[[Nội các Quốc gia (Úc)|Nội các Quốc gia]]|[[Nội các Victoria|Nội các]]|[[Hội đồng Hành chính Victoria|Hội đồng Hành chính]]}}|reports_to=[[Nghị viện Victoria|Nghị viện]]|residence=|seat=[[1 Treasury Place]], [[Melbourne]]|nominator=|appointer=[[Thống đốc Victoria]]|termlength=[[Tùy ý thống đốc]]|termlength_qualified=<small>theo [[Convention (norm)#Government|quy ước]], căn cứ khả năng duy trì sự tín nhiệm của [[Hạ viện Victorian|Hạ viện]]</small>|constituting_instrument=Không có ([[Constitutional convention (political custom)|quy ước hiến pháp]])|formation=28 tháng 11 năm 1855|first=[[William Haines (Australian politician)|William Haines]]|deputy=[[Phó Thủ hiến Victoria]]|salary=481.190 [[đô la Úc]] mỗi năm<ref name="auto">{{cite book |last1=McCann |first1=Warren |last2=Acton |first2=Jennifer |last3=Gardner |first3=Laurinda |title=Members of Parliament (Victoria) Determination No. 01/2023 |date=20 June 2023 |publisher=[[Victorian Independent Remuneration Tribunal]] |isbn=978-1-925789-93-5 |pages=5, 8 |url=https://content.vic.gov.au/sites/default/files/2023-06/Members-of-Parliament-%28Victoria%29-Determination-No.-01-2023.pdf |access-date=6 October 2023 |archive-date=9 October 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009032112/https://content.vic.gov.au/sites/default/files/2023-06/Members-of-Parliament-%28Victoria%29-Determination-No.-01-2023.pdf |url-status=live }}</ref>|website=[https://www.premier.vic.gov.au/ www.premier.vic.gov.au]}}

'''Thủ hiến Victoria''' là [[người đứng đầu chính phủ]] của bang [[Victoria (tiểu bang)|Victoria]], [[Úc]]. Thủ hiến lãnh đạo Nội các Victoria và bổ nhiệm bộ trưởng. Thủ hiến do [[thống đốc Victoria]] bổ nhiệm trong số thành viên [[Hạ viện Victoria]] và phải duy trì sự [[Bỏ phiếu bất tín nhiệm|tín nhiệm]] của Hạ viện. Thủ hiến thường là lãnh đạo của đảng chiếm đa số ghế ở Hạ viện.

Thủ hiến đương nhiệm là [[Jacinta Allan]] của Đảng Lao động Victoria, nhậm chức vào ngày 27 tháng 9 năm 2023 sau khi [[Daniel Andrews]] từ chức.

== Lịch sử ==

=== Trước Liên bang hóa ===
Ngày 11 tháng 11 năm 1851, Hội đồng Lập pháp họp lần đầu tiên tại St Patrick's Hall, Bourke Street West để soạn thảo hiến pháp tách Quận Port Phillip khỏi [[New South Wales]]. Năm 1855, chế độ chính phủ trách nhiệm được thực hiện khi hiến pháp được Quốc hội Anh thông qua và được ngự phê, biến Victoria thành thuộc địa riêng, được đặt theo [[Victoria của Anh|Nữ vương Victoria]]. Thống đốc Victoria Charles Hotham bổ nhiệm William Haines làm thủ hiến đầu tiên của Victoria vào ngày 28 tháng 11 năm 1855. Cuộc bầu cử đầu tiên theo Luật luật Bầu cử năm 1856, được tổ chức vào năm 1856.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.foundingdocs.gov.au/item-did-84.html|tiêu đề=Electoral Act 1856 (Vic)|nhà xuất bản=[[Museum of Australian Democracy]]|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230406064540/https://www.foundingdocs.gov.au/item-did-84.html|ngày lưu trữ=6 April 2023|url-status=live|ngày truy cập=20 October 2023}}</ref>{{Sfn|Costar|Strangio|2006||p=4}}

Sau cuộc bầu cử năm 1856, Haines được tái bổ nhiệm làm thủ hiến. Nghị viện Victoria [[Chế độ lưỡng viện|lưỡng viện]] được thành lập và họp lần đầu tiên vào ngày 25 tháng 11 năm 1856 tại Nhà Nghị viện, Melbourne.{{Sfn|Costar|Strangio|2006||p=4}}

Trong thời kỳ đầu không có chính trị đảng phái. Các [[Nghị sĩ quốc hội|nghị sĩ]] đều là [[chính khách độc lập]] nên một nghị sĩ khó có thể duy trì sự tín nhiệm của Hạ viện. Từ năm 1855 đến năm 1863 đã có bảy chính phủ và 11 trường hợp mà Thống đốc Henry Barkly không tìm được một nghị sĩ nào đồng ý làm thủ hiến hoặc có thể thành lập một chính phủ được Hạ viện tín nhiệm.{{Sfn|Costar|Strangio|2006||p=13}}

=== Sau Liên bang hóa ===
Từ khi [[liên bang hóa Úc]] vào năm 1901 đến thập niên 1950, Victoria có 24 chính phủ.{{Sfn|Costar|Strangio|2006||p=ix-x}} Trong cuộc bầu cử bang năm 1955, Đảng Tự do Victoria dưới sự lãnh đạo của Henry Bolte giành chiến thắng. Bolte được bổ nhiệm làm thủ hiến và giữ chức vụ hơn 17 năm, thủ hiến tại vị lâu nhất cho đến hiện tại. Đảng Tự do tiếp tục nắm quyền dưới thủ hiến Rupert Hamer và Lindsay Thompson. Năm 1982, Đảng Lao động Victoria thắng cử và John Cain được bổ nhiệm làm thủ hiến; cha ông cũng từng giữ chức thủ hiến. Năm 1990, Cain từ chức và được Joan Kirner kế nhiệm, nữ thủ hiến đầu tiên của Victoria.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.parliament.vic.gov.au/assembly/publications-a-research/fact-sheets/2-legislative-assembly/articles/2462-fact-sheet-i1|tiêu đề=Fact Sheet I1: Victoria's Parliamentary History|ngày=25 February 2019|website=[[Parliament of Victoria]]|ngôn ngữ=en-AU|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220309112628/https://www.parliament.vic.gov.au/assembly/publications-a-research/fact-sheets/2-legislative-assembly/articles/2462-fact-sheet-i1|ngày lưu trữ=9 March 2022|url-status=live|ngày truy cập=9 October 2023}}</ref> Từ năm 2014 đến năm 2023, Daniel Andrews giữ chức thủ hiến, giành chiến thắng trong ba cuộc bầu cử trước khi nhường chức vụ cho Jacinta Allan, thủ hiến đương nhiệm.<ref>{{Chú thích báo|last=Evans|first=Duncan|date=27 September 2023|title=Jacinta Allan elected 49th premier of Victoria|language=en-AU|work=[[news.com.au]]|url=https://www.news.com.au/national/victoria/politics/jacinta-allan-ben-carroll-tipped-to-battle-it-out-for-next-victorian-premier/news-story/e23f10c17ce398734686616d6c6857ef|url-status=live|access-date=10 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20231010192133/https://www.news.com.au/national/victoria/politics/jacinta-allan-ben-carroll-tipped-to-battle-it-out-for-next-victorian-premier/news-story/e23f10c17ce398734686616d6c6857ef|archive-date=10 October 2023}}</ref>

== Bổ nhiệm ==
Thủ hiến được bổ nhiệm trong số thành viên Hạ viện và phải có sự tín nhiệm Hạ viện, thường là lãnh đạo của đảng hoặc liên minh chiếm đa số ghế ở Hạ viện.<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://www.vic.gov.au/premier|tiêu đề=The Premier|ngày=2 October 2023|website=Victorian Government|ngôn ngữ=en-AU|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230512110757/https://www.vic.gov.au/premier|ngày lưu trữ=12 May 2023|url-status=live|ngày truy cập=6 October 2023}} {{Thông báo CC|url=https://www.vic.gov.au/premier|cc=by4}}</ref> Trong trường hợp chính phủ thiểu số thì thủ hiến có sự ủng hộ của các thành viên độc lập thông qua các thỏa thuận tín nhiệm và ngân sách.<ref>{{Chú thích báo|last=Snowden|first=Angelica|date=25 November 2022|title=How minority governments work|language=en-AU|work=[[The Australian]]|url=https://www.theaustralian.com.au/news/how-minority-governments-work/news-story/59c8a66e7225fa691c6ef7e14a038f4a|url-access=subscription|access-date=5 October 2023}}</ref>

Trong trường hợp thủ hiến từ chức hoặc thất cử thì thống đốc Victoria sẽ bổ nhiệm thủ hiến mới và thực hiện lễ tuyên thệ nhậm chức.<ref name="Governor's role">{{Chú thích web|url=https://www.governor.vic.gov.au/victorias-governor/governors-role|tiêu đề=Governor's role|ngày=22 September 2023|website=Governor of Victoria|ngôn ngữ=en-AU|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20180310233114/https://governor.vic.gov.au/victorias-governor/governors-role|ngày lưu trữ=10 March 2018|url-status=live|ngày truy cập=5 October 2023}} {{Thông báo CC|url=https://www.governor.vic.gov.au/victorias-governor/governors-role|cc=by4}}</ref> Thủ hiến và các bộ trưởng đương nhiệm tiếp tục thực hiện nhiệm vụ theo quy ước cho đến khi một chính phủ mới được bổ nhiệm.<ref name="Governor's role" /> Một thủ hiến sắp mãn nhiệm thường sẽ đề nghị thống đốc mời lãnh đạo phe đối lập thành lập chính phủ và đệ đơn từ chức chính phủ. Sau đó, thống đốc chấp nhận đơn từ chức và bổ nhiệm chính phủ mới.<ref name="Governor's role" /> Lãnh đạo phe đối lập phải có sự ủng hộ của đa số trong Hạ viện. Sau đó, thống đốc giao thủ hiến thành lập chính phủ và thủ hiến mới cùng các nghị sĩ được đề cử làm bộ trưởng tuyên thệ nhậm chức.<ref name="Governor's role" /> Nhiệm kỳ của mỗi khóa Nghị viện là bốn năm và cuộc bầu cử được tổ chức vào thứ Bảy cuối cùng của tháng 11.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.vec.vic.gov.au/voting/types-of-elections/state-elections|tiêu đề=State elections|website=[[Victorian Electoral Commission]]|ngôn ngữ=en-AU|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20230812014801/https://vec.vic.gov.au/voting/types-of-elections/state-elections|ngày lưu trữ=12 August 2023|url-status=live|ngày truy cập=10 January 2024}}</ref> Thủ hiến có thể được tái bổ nhiệm.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.parliament.vic.gov.au/assembly/publications-a-research/fact-sheets/2-legislative-assembly/articles/2491-fact-sheet-h1#premier|tiêu đề=Fact Sheet H1: Roles in the Assembly|ngày=25 February 2019|website=[[Parliament of Victoria]]|ngôn ngữ=en-AU|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20211203165333/https://parliament.vic.gov.au/assembly/publications-a-research/fact-sheets/2-legislative-assembly/articles/2491-fact-sheet-h1#premier|ngày lưu trữ=3 December 2021|url-status=live|ngày truy cập=9 October 2023}}</ref>

== Nhiệm vụ và quyền hạn ==
Những nhiệm vụ và quyền hạn của thủ hiến bao gồm thực hiện chương trình nghị sự của chính phủ tại Nghị viện, chủ trì Nội các, bổ nhiệm, phân công bộ trưởng và lãnh đạo quan hệ đối ngoại của Chính phủ Victoria với những chính phủ bang, lãnh thổ khác, chính phủ các nước [[Khối Thịnh vượng chung]] và các chính phủ nước ngoài.<ref name=":0" />

Thủ hiến là thành viên [[Nội các Quốc gia Úc|Nội các Quốc gia]]. Nội các Quốc gia được thành lập vào ngày 13 tháng 3 năm 2020 để ứng phó với [[Đại dịch COVID-19 tại Úc|đại dịch COVID-19]] và thay thế Hội đồng các chính phủ Úc.<ref>{{Chú thích báo|last=Hitch|first=Georgia|date=29 May 2020|title=Scott Morrison says National Cabinet here to stay, will replace COAG meetings in wake of coronavirus|language=en-AU|work=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|url=https://www.abc.net.au/news/2020-05-29/coag-scrapped-national-cabinet-here-to-say-coronavirus-update/12300636|url-status=live|access-date=28 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20200531103849/https://www.abc.net.au/news/2020-05-29/coag-scrapped-national-cabinet-here-to-say-coronavirus-update/12300636|archive-date=31 May 2020}}</ref><ref name="COAG-about">{{Chú thích web|url=https://www.coag.gov.au/about-coag|tiêu đề=About the Council of Australian Governments|tác giả=Council of Australian Governments|website=Council of Australian Governments|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20180817161533/https://www.coag.gov.au/about-coag|ngày lưu trữ=17 August 2018|url-status=dead|ngày truy cập=30 October 2024}}</ref>

== Đặc quyền ==
[[Tập tin:Rupert_"Dick"_Hamer_Statue,_Treasury_Place,_Melbourne_Australia.jpg|nhỏ| Tượng Rupert Hamer tại số 1 Treasury Place]]

=== Lương ===
Tính đến ngày 1 tháng 7 năm 2023, mức lương của thủ hiến là 481.190 [[đô la Úc]] mỗi năm, gồm mức lương của nghị sĩ Nghị viện là 198.839 đô la Úc, mức lương cơ bản của thủ hiến là 221.871 đô la Úc và trợ cấp, phụ cấp là 60.480 đô la Úc. Việc thay đổi mức lương của thủ hiến do Cơ quan thù lao độc lập của Victoria xác định.<ref>{{Chú thích báo|last=Eddie|first=Rachel|date=1 July 2024|title=Victorian politicians get 3.5 per cent pay rise|work=[[The Age]]|url=https://www.theage.com.au/politics/victoria/victorian-politicians-get-3-5-per-cent-pay-rise-20240701-p5jq5t.html|access-date=30 October 2024}}</ref>

=== Chân dung ===
Từ năm 1933, mỗi thủ hiến đều được vẽ một bức chân dung được đưa vào bộ sưu tập chân dung của Nghị viện Victoria, ngoại trừ Ian Macfarlan. Chủ tịch Thượng viện Fred Grimwade là người khởi xướng truyền thống vẽ chân dung thủ hiến. Chân dung của cố thủ hiến được vẽ từ hình ảnh, chân dung của nguyên thủ hiến được vẽ trực tiếp.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.parliament.vic.gov.au/premiers-portraits-sp-221369035|tiêu đề=History of the Premiers Portraits|ngày=11 August 2022|website=[[Parliament of Victoria]]|ngôn ngữ=en-AU|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220510062903/https://www.parliament.vic.gov.au/premiers-portraits-sp-221369035|ngày lưu trữ=10 May 2022|url-status=live|ngày truy cập=9 October 2023}}</ref>

=== Tượng ===
Thủ hiến giữ chức vụ ít nhất 3.000 ngày được nhà điều khắc Peter Corlett dựng tượng bằng đồng theo chính sách của Thủ hiến [[Jeff Bennett|Jeff Kennett]]. Đã có sáu thủ hiến giữ chức vụ ít nhất 3.000 ngày, bao gồm Daniel Andrews, [[Henry Bolte]], [[John Cain Jr]], [[Albert Dunstan]], Rupert Hamer và [[James McCulloch]], và bốn người đã được dựng tượng.<ref name=":12">{{Chú thích báo|last=Kolovos|first=Benita|date=18 February 2023|title=A bronze North Face jacket? Daniel Andrews sized up for statue after 3,000 days as premier|language=en-AU|work=[[Guardian Australia]]|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2023/feb/19/a-bronze-north-face-jacket-daniel-andrews-sized-up-for-statue-after-3000-days-as-premier|url-status=live|access-date=5 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230926045907/https://www.theguardian.com/australia-news/2023/feb/19/a-bronze-north-face-jacket-daniel-andrews-sized-up-for-statue-after-3000-days-as-premier|archive-date=26 September 2023}}</ref> Tượng của Daniel Andrews đang được dựng. James McCulloch vẫn chưa có tượng mặc dù đã giữ chức vụ hơn 3.000 ngày, có thể là vì McCulloch làm thủ hiến trước khi liên bang hóa hoặc giữ chức vụ không liên tiếp theo nhà sử học Paul Strangio và Brian J. Costar.{{Sfn|Costar|Strangio|2006|p=2}} Những bức tượng được lắp đặt vào tháng 9 năm 1999 gần văn phòng thủ hiến tại số 1 Treasury Place.{{Sfn|Costar|Strangio|2006|p=1}}

=== Nghỉ hưu ===
Nguyên thủ hiến được cấp một văn phòng tại Tòa nhà Kho bạc Cũ, Melbourne.

== Danh sách thủ hiến Victoria ==
{{See also|Danh sách thủ hiến Victoria}}

== Tham khảo ==
<references responsive="" />
== Nguồn ==

* {{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=q9G5TdHXBlIC|title=The Victorian Premiers, 1856–2006|last=Costar|first=Brian J|last2=Strangio|first2=Paul|publisher=Federation Press|year=2006|isbn=1-86287-601-0|language=en-AU|access-date=5 October 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231009032113/https://books.google.com.au/books?id=q9G5TdHXBlIC|archive-date=9 October 2023}}
[[Thể loại:Khởi đầu năm 1855 ở Úc]]