Xem mã nguồn của Thức ăn Kosher

[[Tập tin:Bundesarchiv Bild 146-1990-025-10A, Schächtung.jpg|thumb|Đao phủ chặt thịt người Do Thái với loại dao đặc biệt để giết mổ thú vật theo chuẩn Kosher]]
'''Thức ăn Kosher''' (hay còn gọi là thực phẩm tốt sạch) là những ẩm thực món ăn và đồ ăn thức uống phù hợp với các quy định về luật ăn uống của người Do Thái gọi là [[kashrut]] (luật chế độ ăn uống Do Thái), xuất phát từ lề luật Do Thái trong sách Lê vi và [[Sách Đệ Nhị Luật]]. Thức phẩm có thể được tiêu thụ theo luật halakha (luật pháp Do Thái) được gọi là kosher ({{IPAc-en|pron|k|oʊ|ʃ|ər}}) trong [[tiếng Anh]], từ cách phát âm của [[người Do Thái Ashkenazi]] của thuật ngữ [[tiếng Hebrew]] là kashér ({{Hebrew|כָּשֵׁר}}, {{IPAc-en|pron|k|ɑː|ʃ|ɛər}}), nghĩa là "phù hợp" (trong ngữ cảnh này, phù hợp ở đây có nghĩa là phù hợp để tiêu dùng). Đồ ăn thức uống mà không phù hợp với luật pháp Do Thái được gọi là treif ({{langx|yi|טרײף}}, {{IPAc-en|pron|t|r|eɪ|f}}, có nguồn gốc từ {{langx|he|טְרֵפָה}} ''trāfáh'') nghĩa là "bị xé rách."

==Động vật được phép ăn và bị cấm ăn==
[[Tập tin:British Airways Economy Kosher Meal BA0285.jpg|thumb|Thực phẩm Kosher trên máy bay của [[British Airways|hãng hàng không Anh]]]]
Kinh thánh Torah của người Do Thái chỉ cho phép ăn [[động vật trên cạn]] đồng thời là [[động vật nhai lại]] và có móng chẻ.<ref>Leviticus 11:3-4</ref><ref>Deuteronomy 14:6-7</ref> Bốn loại động vật được xác định cụ thể là bị cấm vì lý do này là [[Thỏ đồng]], [[Bộ Đa man]], [[lạc đà]], và con [[heo]]{{snd}}mặc dù con lạc đà thì có hai móng, và con [[Thỏ đồng]] và [[Bộ Đa man]] thuộc loại tiêu hóa lên men trong dạ dày (hindgut fermentation) hơn là [[Động vật nhai lại]].<ref>[[Natan Slifkin]], ''The Camel, the Hare and the Hyrax''</ref>

Thánh kinh Torah của người Do Thái liệt kê các sinh vật có cánh có thể không được ăn, chủ yếu là [[Chim săn mồi]], con chim ăn cá, và con [[dơi]]. Thánh thư Torah cho phép ăn cá sống ở "trong nước" (biển và sông) mà phải có cả vây và cả vảy cá.<ref>Leviticus 11:9</ref><ref>Deuteronomy 14:9</ref> Kinh thư Torah của người Do Thái cấm ăn những thứ bò trườn trên mặt đất (Hebrew: ''[[Abomination (Bible)|sheqets]]'')<ref>Leviticus 11:41</ref> và côn trùng có cánh <ref>Deuteronomy 14:19</ref><ref>Leviticus 11:20</ref> mà có tứ chân ngoại trừ những con côn trùng như: hai loại [[châu chấu]], [[bọ cánh cứng]] / [[Dế mèn]], và con [[cào cào]].<ref>Leviticus 11:22</ref>

==Thịt và Cá==
[[Tập tin:Two orthodox Jews (Jerusalem, 2013) (8683269416).jpg|thumb|Hai [[thanh niên]] người Do Thái chính thống ở [[Jerusalem]]]]
Kinh thư [[Talmud]] và sư phụ [[Yoreh De'ah]] khuyên rằng ăn thịt mà ăn chung với thịt cá thì sẽ bị Tzaraath.<ref>''Pesahim'' 76b</ref><ref>''Yoreh De'ah'' 116:2</ref> Người Do Thái chính thống theo lề luật nghiêm túc thì họ sẽ kiêng kỵ để tránh kết hợp cả hai thịt và thịt cá.<ref>{{Chú thích web |url=http://www.oukosher.org/index.php/prolearn/kosher_primer |tiêu đề=The Kosher Primer |ngày truy cập = ngày 1 tháng 6 năm 2007 |họ 1=Luban |tên 1=Rabbi Yaakov |lk tác giả 1=Yaakov Luban |work=oukosher.org |nhà xuất bản=Orthodox Union}}</ref><ref name="Shulman">{{Chú thích web |url=http://www.jewishanswers.org/ask-the-rabbi-996/mixing-fish-and-meat/ |tiêu đề=Mixing Fish and Meat |ngày truy cập = ngày 1 tháng 6 năm 2007 |họ 1=Shulman |tên 1=Shlomo |ngày tháng = ngày 7 tháng 7 năm 2006 |work=jewishanswers.org |nhà xuất bản=Project Genesis}}</ref> Còn người Do Thái bảo thủ thì tùy người, có người kiêng kị và cũng có người thì không kiêng kị.<ref name="Shulman"/>

==Trường hợp khẩn cấp==
[[Tập tin:Worksman vending truck.jpg|thumb|Xe buôn hàng rong bán đồ ăn Kosher]]
Lề luật chế độ ăn uống của người Do Thái có thể được phá lệ trong trường hợp khẩn cấp liên quan đến tính mạng khi sức khỏe con người đang trong tình trạng nguy hiểm. Ví dụ, người bệnh được cho phép ăn thực phẩm không phải là kosher nếu thực phẩm ấy cần thiết để phục hồi sức khỏe,<ref>{{Chú thích web |url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/Judaism/pikuach_nefesh.html |tiêu đề=Pikuach Nefesh}}</ref> hoặc khi một người nào đó sẽ chết đói nếu không tiêu thụ các loại thức phẩm không phải là thức ăn kosher.<ref>{{chú thích sách |url=https://books.google.co.il/books?id=iwRAm7vWE2EC&pg=PA130&lpg=PA130&dq=pikuach+nefesh+starvation+kosher&source=bl&hl=en |title=A Road to Nowhere? Jewish Experiences in Unifying Europe |author=Julius H. Schoeps, Olaf Glöckner |page=130}}</ref><ref>{{chú thích sách |title=Hidden In Thunder: Perspectives on Faith, Halachah and Leadership |url=https://books.google.co.il/books?id=772I7ZNUSKYC&pg=PA282&lpg=PA282&dq=pikuach+nefesh+starvation+kosher&source=bl&hl=en |author=Esther Farbstein |page=282}}</ref>

==Thức ăn có tẩm độc==
Vì những lý do rõ ràng chính đáng, Kinh thư Talmud của người Do Thái bổ sung thêm vào các quy định trong kinh thánh về một lệnh cấm tiêu thụ động vật có tẩm chất độc.<ref>''Hullin'' 58b</ref> Tương tự như vậy, sư phụ Yoreh De'ah cấm uống nước, nếu nước đó đã được để lại qua đêm và được phát hiện ở một khu vực có thể có con rắn, trên cơ sở một con rắn có thể đã để lại nọc độc nguy hiểm của nó trong nước.<ref>Jacob ben Asher, ''Yoreh De'ah'' 29-60</ref> Ở khu vực không có bất cứ dấu hiệu gì đáng nghi ngờ về những chú rắn, thì không áp dụng lệnh cấm này (tosafos, beitzah 6a).

==Huyết canh==
Một trong các lề luật chế độ ăn uống chính của Kinh thánh là cấm ăn máu vì "sự sống [đang] ở trong máu". Lệnh [[cấm kỵ]] và lý do này đã được liệt kê trong Luật Noahide.<ref name="bibleverse||Genesis|9:4">Genesis 9:4</ref> và hai lần trong sách Lêvi<ref name="bibleverse||Leviticus|3:17">Leviticus 3:17</ref><ref name="bibleverse||Leviticus|17:11">Leviticus 17:11</ref> và trong [[Sách Đệ Nhị Luật]].<ref name="bibleverse||Deuteronomy|12:16">Deuteronomy 12:16</ref> Do đó theo luật lệ ẩm thực Do Thái thì người Do Thái thực hành tôn giáo không ăn [[Huyết (thực phẩm)|huyết canh hay tiết canh]]. Bộ Mã Tư Tế cũng cấm ăn một số loại [[chất béo]] nhất định (chelev) từ các động vật trên cạn được sử dụng để làm [[Động vật hiến tế]] ([[gia súc]], [[cừu]], [[dê]]), vì [[mỡ]] là phần [[thịt]] được dâng lên cho [[Thiên Chúa]] (bằng cách đốt mỡ trên [[bàn thờ]]).<ref>Leviticus 7:23-25</ref>

==Xem thêm==
* [[Người Do Thái theo Phật giáo]]
* [[Danh sách người Do Thái đồng tính luyến ái]]
* [[Đồng tính luyến ái và Do Thái giáo]]

==Liên kết ngoài==
* [http://religion.atspace.com/Judaismfood00table.htm Laws of Judaism concerning food]
* [http://www.aish.com/jl/m/mm/48958906.html Kosher] - Aish's explanation of kosher
* [http://www.chabad.org/library/howto/wizard_cdo/aid/113425/jewish/What-is-Kosher.htm Kosher] - Chabad.org's explanation of kosher
* [http://www.oukosher.org Kosher] - Kosher certification by the OU.
* [http://www.ok.org OK Kosher] - Kosher certification by OK Kosher Certification
* [http://www.mercokosher.com Kosher] - Kosher certification by Agudath Israel of Argentina
* [http://www.yeshiva.co/ask/?cat=158 What is Kosher] - Questions and Answers about Kashrut
* [http://www.neirot.com/category/practice/going-kosher A Complete Guide to Everything Kosher] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180117064759/http://www.neirot.com/category/practice/going-kosher |date=2018-01-17 }} Neirot.com Foundation of Jewish Thought's Guide to Kosher

==Chú thích==
{{tham khảo}}

[[Thể loại:Do Thái giáo]]
[[Thể loại:Thức ăn Kosher]]