Xem mã nguồn của Tiếng Bắc Âu Greenland

{{Thông tin ngôn ngữ
|name=Tiếng Bắc Âu Greenland
|ethnicity= [[Người Norse Greenland]]
|region=[[Greenland]]; [[Vestribyggð]] và [[Eystribyggð]]
|extinct=Cuối thế kỷ 15 (hoặc đầu thế kỷ 16)
|familycolor=Indo-European
|fam2=[[Ngữ tộc German|German]]
|fam3=[[Ngữ chi German Bắc|German Bắc]]
|fam4=Tây Scandinavia
|fam5=Scandinavia hải đảo
|ancestor=[[Tiếng Bắc Âu cổ]]
|ancestor2=[[Tiếng Tây Bắc Âu cổ]]
|iso3=none
|glotto=none
}}

'''Tiếng Bắc Âu Greenland''' là một [[ngữ chi German Bắc|ngôn ngữ German Bắc]] được nói tại các điểm dân cư [[người Norse]] tại [[Greenland]] cho tới khi họ biến mất vào thế kỷ 15. Ngôn ngữ này được ghi nhận trong 50 [[bản khắc chữ Rune]], nhiều trong số đó khó xác định niên đại và không chắc chắn liệu có phải đã được khắc bởi người sinh ra tại Greenland hay không.<ref name='Bandle'>Bandle, p. 1234.</ref>

Khó mà xác định được các đặc điểm ngôn ngữ riêng biệt của tiếng Bắc Âu Greenland từ những bản Rune có được. Tuy vậy, có nhiều bản khắc cho thấy người viết dùng ''t'' thay cho ''[[þ]]'' trong những từ như ''torir'' (thay vì ''þorir'') và ''tana'' (thay vì ''þana''). Điều tương tự cũng xảy ra song song ở các phương ngữ [[Tiếng Na Uy Tây|tiếng Na Uy miền tây]] vào cuối thời Trung Cổ.<ref name='Bandle'/> Tiếng Bắc Âu Greenland cũng lưu giữ một vài nét đã mất đi ở các ngôn ngữ German Bắc khác, bao gồm các cụm phụ âm đầu ''hl'' và ''hr'' (mà ngoài ra chỉ còn được lưu giữ trong [[tiếng Iceland]]), và nguyên âm ''œ'', mà đã hợp nhất vào ''æ'' [[tiếng Iceland]] nhưng được giữ lại trong [[tiếng Na Uy cổ]].<ref>Barnes, p. 185.</ref>

Tiếng Bắc Âu Greenland nhiều khả năng đã có tiếp xúc với [[tiếng Greenland|tiếng Inuit Greenland]], ngôn ngữ của người [[Kalaallit]], và đã để lại một số từ mượn. Ví dụ, từ ''Kalaaleq'' (dạng cổ ''Karaaleq'') [[tiếng Inuit Greenland]], nghĩa là ''người Greenland'', được cho là bắt nguồn từ ''[[Skræling]]r'', từ mà người Norse dùng để chỉ tộc người họ gặp ở Bắc Mỹ.<ref>Jahr, p. 233.</ref> Từ ''kona'', nghĩa là ''phụ nữ'', cũng có lẽ mang gốc Bắc Âu.<ref>Jahr, p. 231.</ref>

Tiếng Bắc Âu Greenland đã biến mất cùng với người Norse Greenland vào cuối thế kỷ 15-đầu thế kỷ 16.<ref name='Bandle'/>

==Ví dụ==
[[Bản khắc Kingittorsuaq]] có niên đại năm 1300, được phát hiện gần [[Upernavik]]. Nhiều khả năng nó được khắc bởi người Norse.
{|
|'''Chuyển tự Latinh'''
|'''Bản dịch'''
|
|-
|
:
:el=likr * sikuaþs: so=n:r * ok * baan=ne: torta=r son:
:ok enriþi * os son: laukardak*in: fyrir * gakndag
:hloþu * ua=rda te * ok rydu:<ref>The [[Rundata]] database, downloaded and accessed on ngày 12 tháng 1 năm 2008.</ref>
|
:
:Ellikr Sikuaþssonr và Baanne Tortarson
:và Enriþi Osson, ngày thứ bảy trước [[chủ nhật Rogation]]
:làm những hòn đá này thành đống và sạch sẽ(?)
|
|}
[[Tập tin:Runesten fra Kingittorsuaq.jpg|thumb|327x327px|The Kingittorsuaq Runestone]]
Phụ danh ''Tortarson'' ([[tiếng Bắc Âu cổ]] chuẩn: ''Þórðarson'') cho thấy sự thay đổi từ ''þ'' thành ''t'' còn từ ''hloþu'' (tiếng Iceland cổ ''hlóðu'', tiếng Na Uy cổ ''lóðu'') cho thấy sự lưu giữ phụ âm đầu ''hl''.

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Tài liệu==
* Bandle, Oskar (2002). ''The Nordic Languages: An International Handbook of the History of the North Germanic Languages: Volume 2''. {{ISBN|311017149X}}.
* Barnes, Michael (2005). "Language" in ''A Companion to Old Norse-Icelandic Literature and Culture'', ed. by Rory McTurk. {{ISBN|0-631-23502-7}}.
* Jahr, Ernst Håkon and Ingvild Broch (1996). ''Language Contact in the Arctic: Northern Pidgins and Contact Languages''. {{ISBN|3110143356}}.

==Liên kết ngoài==
* [http://www.arild-hauge.com/gron-greenland.htm Runic inscription from Greenland]

{{DEFAULTSORT:Bắc Âu Greenland}}
[[Thể loại:Ngôn ngữ Bắc Âu cổ|Greenland]]
[[Thể loại:Văn hóa German]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ không còn ở Châu Âu]]
[[Thể loại:Lịch sử Greenland]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ không còn ở Greenland]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ German không còn]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Greenland]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ Tây Scandinavia]]