Xem mã nguồn của Tiếng Pháp New England

{{infobox language|name=Tiếng Pháp New England|fam5=[[Nhóm ngôn ngữ Gaul-Rôman|Gaul-Rôman]]|map=Population speaking French at home in New England, percent by county.svg|lingua=51-AAA-iid|glotto=none|isoexception=dialect|fam8=[[tiếng Pháp Canada]]|fam7=[[tiếng Pháp|Pháp]]|fam6=[[Nhóm ngôn ngữ Oïl|Oïl]]|fam4=[[Nhóm ngôn ngữ Tây Rôman|Tây Rôman]]|nativename=français de Nouvelle-Angleterre|fam3=[[Nhóm ngôn ngữ Rôman|Rôman]]|fam2=[[Nhóm ngôn ngữ gốc Ý|gốc Ý]]|familycolor=Indo-European|ref=<ref name="NewEnglandStates">{{chú thích web|url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US09.05000|title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Connecticut, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates|publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder|access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018|archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2020 |archive-url=https://archive.today/20200213160643/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US09.05000}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US23.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Maine, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018| archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2020 | archive-url=https://archive.today/20200213160004/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US23.05000}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US25.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Massachusetts, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018| archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2020 | archive-url=https://archive.today/20200213155716/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US25.05000}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US33.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): New Hampshire, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018| archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2020 | archive-url=https://archive.today/20200213155423/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US33.05000}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US44.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Rhode Island, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018| archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2020 | archive-url=https://archive.today/20200213160629/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US44.05000}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US50.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Vermont, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018| archive-date = ngày 13 tháng 2 năm 2020 | archive-url=https://archive.today/20200213154915/https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US50.05000}}</ref>{{efn|Including all dialects of French spoken in New England, except French Creole}}|date=2015|speakers={{sigfig|118.000|3}} (2001),{{citation needed|date=February 2013}} {{sigfig|173.740|3}}|states=[[Hoa Kỳ]] <br /> ([[New England]]) (chủ yếu [[Maine]], [[New Hampshire]] và [[Vermont]])|pronunciation=|mapcaption=Phần trăm dân cư nói tiếng Pháp tại nhà, bao gồm các phương ngữ khác (2015)<ref name="NewEnglandStates">{{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US09.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Connecticut, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US23.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Maine, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US25.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Massachusetts, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US33.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): New Hampshire, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US44.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Rhode Island, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018}}
* {{chú thích web| url=https://factfinder.census.gov/bkmk/table/1.0/en/ACS/15_5YR/B16001/0400000US50.05000| title=Language Spoken at Home by Ability to Speak English for the Population 5 Years and Over (B16001): Vermont, 2011-2015 American Community Survey 5-Year Estimates| publisher=U.S. Census Bureau American FactFinder| access-date =ngày 11 tháng 4 năm 2018}}</ref>
{{Legend|#2e648c|10–15%}}
{{Legend|#628aa8|5–10%}}
{{Legend|#97b4c7|1–5%}}
{{Legend|#ffffff|0.5-1%}}
{{hidden|Người nói theo tổng dân số|[[Tập tin:Population speaking French at home in New England, sum by county.svg|220px]]<br />Số lượng dân cư nói tiếng Pháp tại nhà, bao gồm các phương ngữ khác (2015)<br />
{{Legend|#12568a|>15000}}
{{Legend|#2e648c|10000-15000}}
{{Legend|#4d7a9e|5000-10000}}
{{Legend|#6d93b0|2500-5000}}
{{Legend|#8dadc2|1000-2500}}
{{Legend|#aec6d4|500-1000}}
{{Legend|#ffffff|<500}}
}}}}

'''Tiếng Pháp New England''' ({{Langx|fr|français de Nouvelle-Angleterre}}) là phương ngữ [[tiếng Pháp Canada]] được nói ở khu vực [[New England]] của Hoa Kỳ.<ref name="Ammon">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/?id=geh261xgI8sC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false|title=Status and Function of Languages and Language Varieties|last=Ammon|first=Ulrich|last2=International Sociological Association|publisher=Walter de Gruyter|year=1989|isbn=978-0899253565|location=|pages=306–308|author-link=|access-date =ngày 3 tháng 4 năm 2012}}</ref>

Tiếng Pháp New England là một trong những dạng chính của [[tiếng Pháp]] phát triển ở Hoa Kỳ ngày nay, còn lại là [[tiếng Pháp Louisiana]] và [[tiếng Pháp Missouri]], [[tiếng Pháp Muskrat]] và [[tiếng Pháp Métis]] gần như biến mất. Phương ngữ này là dạng chủ yếu của tiếng Pháp được nói ở New England (ngoài tiếng Pháp chuẩn), ngoại trừ ở [[Sông Saint John (Vịnh Fundy)|Thung lũng Saint John]] phía bắc [[Quận Aroostook, Maine]], nơi [[tiếng Pháp Acadia]] chiếm ưu thế.

Phương ngữ này đang bị đe dọa. Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, luật pháp đã cấm dạy học song ngữ bên ngoài các lớp học chuyên ngoại ngữ và trong những năm 1960 và 1970, một số trường công lập kỷ luật học sinh nói tiếng Pháp ở trường; tuy nhiên, trong những năm gần đây, nó đã nhận được sự quan tâm mới và được hỗ trợ bởi các chương trình giáo dục song ngữ tại chỗ kể từ năm 1987.<ref name="Ammon"/> Xu hướng tiếp tục giảm giáo dục song ngữ và ngoại ngữ đã ảnh hưởng đến sự phổ biến của ngôn ngữ này trong thế hệ trẻ kể từ năm 2010.<ref name="2019decline">{{Chú thích báo|url=https://www.newscentermaine.com/article/news/french-is-dying-in-northern-maine-heres-why/97-4e543ab8-445a-48fd-8068-668000da93fd|title=French is dying in northern Maine. Here's why|date=ngày 30 tháng 4 năm 2019|work=News Center Maine|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501004613/https://www.newscentermaine.com/article/news/french-is-dying-in-northern-maine-heres-why/97-4e543ab8-445a-48fd-8068-668000da93fd|archive-date=ngày 1 tháng 5 năm 2019|location=Portland, Maine}}</ref> Tuy nhiên, các chương trình văn hóa trong những năm gần đây đã dẫn đến sự quan tâm mới giữa các thế hệ cũ nói tiếng địa phương và dân số tị nạn mới đến từ [[Tiếng Pháp tại châu Phi|cộng đồng Pháp ngữ Châu Phi]] tại các thành phố như [[Lewiston]].<ref>{{Chú thích web|url=https://frenchly.us/the-decline-of-francophone-communities-in-maine/|tựa đề=In Maine, French Culture Experiences a Revival|tác giả=Fillak|tên=Jessica|ngày=ngày 7 tháng 8 năm 2018|website=Frenchly|nhà xuất bản=French Morning Media Group|location=New York|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20190521174857/https://frenchly.us/the-decline-of-francophone-communities-in-maine/|ngày lưu trữ=ngày 21 tháng 5 năm 2019}}</ref><ref name="lesfrancoNE">{{Chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=_EeYknI87c4C&pg=PA71|title=Le Québec et les francophones de la Nouvelle-Angleterre|last=Louder|first=Dean R|publisher=Université Laval|pages=70-77}}</ref>

== Phương tiện truyền thông ==
Mặc dù không phát hành hàng tuần hoặc hàng tháng, tạp chí song ngữ ''[[France-Amérique]]'' có trụ sở [[Thành phố New York|tại New York]] viết tin tức định kỳ về các sự kiện và tổ chức cộng đồng [[Tiếng Pháp|Pháp ngữ]] ở New England. Ngoại trừ các ấn phẩm của nhóm tiếng Pháp như bản tin ''Boston Accueil'', không có tạp chí định kỳ tiếng Pháp nào còn tồn tại ở New England ngày nay. Trong các phương tiện khác, ngôn ngữ này hiếm khi được tìm thấy, ngoại trừ [[bộ lặp]] [[điều biên]] (AM) [[tiếng Pháp Canada]] của [[Canadian Broadcasting Corporation|Đài phát thanh Canada]] từ [[Quebec]] và một diễn đàn trực tuyến được duy trì bởi [[Cộng đồng Pháp ngữ|Tổ chức Cộng đồng Pháp ngữ Quốc tế]], "Bienvenue à Boston".<ref>{{Chú thích web|url=https://boston.consulfrance.org/French-Associations-in-New-England|tựa đề=French Associations in New England|nhà xuất bản=Consulate General of France in Boston; République Française|ngôn ngữ=en|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20190408071229/https://boston.consulfrance.org/French-Associations-in-New-England|ngày lưu trữ=ngày 8 tháng 4 năm 2019}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.bienvenueaboston.org/|tựa đề=Bienvenue à Boston|nhà xuất bản=Organisation internationale de la Francophonie|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20180903052715/https://www.bienvenueaboston.org/|ngày lưu trữ=ngày 3 tháng 9 năm 2018}}</ref>

== Xem thêm ==

* [[Tiếng Pháp Acadia]] 
* [[Tiếng Pháp Louisiana]] 
* [[Báo Pháp-Mỹ thời kỳ đầu]] 
* [[Tiếng Pháp Mỹ|Tiếng Pháp ở Hoa Kỳ]] 
* [[Tiếng Anh New England]] 
* [[Tiếng Pháp tại Canada]] 
* [[Tiếng Pháp Canada]] 
* [[Tiếng Pháp Mỹ]]

== Chú thích ==
{{Ghi chú}}

== Tham khảo ==
{{tham khảo|30em}}

== Đọc thêm ==
{{chú thích sách|url=https://archive.org/details/histoiredelapres00beliuoft|title=Histoire de la presse Franco-Américaine et des Canadiens-Français aux États-Unis|last=Belisle|first=Alexandre|publisher=L'Opinion Publique|year=1911|location=Worcester, Mass.|language=fr}}

{{chú thích sách|url=https://eric.ed.gov/?id=ED231223|title=The Future Past: The Social Context of Franco-American Schooling in New England|last=Jacobson|first=Phyllis|publisher=UCLA Graduate School of Education; US Dept. of Education|year=1983|series=Bilingual Education; Education Resources Information Center (ERIC)|oclc=424854889}}{{chú thích sách|title=Phonological Variables in a New England French Speech Community|last=Kelley|first=Henry Edward|publisher=Cornell University|year=1980|oclc=13275797}}{{chú thích tạp chí|last1=DuBois|first1=Sylvie|last2=Salmon|first2=Carole|date=November 2014|title=À la recherche du français en Nouvelle-Angleterre: une enquête de terrain à travers six États|journal=Journal of French Language Studies|language=fr|publisher=Cambridge University Press|volume=XXIV|issue=3|pages=377-401|doi=10.1017/S095926951300029X}}

{{chú thích sách|title=Phonological Variables in a New England French Speech Community|last=Kelley|first=Henry Edward|publisher=Cornell University|year=1980|oclc=13275797}}

{{chú thích sách|title=Bilingualism in northern New England|last1=Miller|first1=Mary R|last2=Yelsma|first2=Paul L|last3=Heap|first3=Norman A|publisher=University of Alabama Press|year=1971|location=Tuscaloosa (Ala.)|oclc=737567}}

{{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=l5gqAAAAMAAJ|title=Oral and Nasal Vowel Diphthongization of a New England French Dialect|last=Poulin|first=Norman A.|publisher=Association internationale pour la recherche et la diffusion des méthodes audio-visuelles et structuro-globales|year=1973|location=Manchester (N.H.)|language=en, Français|oclc=1046242}}

{{chú thích sách|url=https://books.google.com/books?id=AQZ_DwAAQBAJ|title=Franco-Americans in Massachusetts: 'No French no mo' 'round here'|last=Szlezák|first=Edith|publisher=Narr Francke Attempto Verlag GmbH + Co|year=2010|location=Langewiesen, Germany|language=en|oclc=794490594}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.villesfrancoamerique.com/ Réseau des Villes Francophones et Francophiles de l'Amérique] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191218095650/https://villesfrancoamerique.com/ |date = ngày 18 tháng 12 năm 2019}}, ''en français'', (Network of Francophone and Francophile Cities of America)
* [https://boston.consulfrance.org/Les-ecoles-francaises-en-Nouvelle-Angleterre Les écoles françaises en Nouvelle-Angleterre], Consulat Général de France à Boston
* [http://credo.library.umass.edu/search?q=subject:%22Franco-Americans--Massachusetts%22 Recordings of New England French], Eloise A. Briere, University of Massachusetts Amherst Special Collections
* [https://www.loc.gov/collections/lowell-folklife-project/?fa=subject:franco-americans Franco-American Recordings, Documents, and Photographs], Lowell Folklife Project, Library of Congress
{{Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ}}

{{DEFAULTSORT:New England}}
[[Thể loại:Ngôn ngữ tại Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Phương ngữ tiếng Pháp]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ Rôman bị đe dọa]]
[[Thể loại:Văn hóa vùng New England]]
[[Thể loại:Ngôn ngữ không có mã Glottolog]]