Xem mã nguồn của Tinh thể thời gian

{{Mồ côi|date=tháng 7 2020}}
{{Vật lý vật chất ngưng tụ}}
{{dịch thuật}}
'''Tinh thể thời gian''' hoặc '''tinh thể không-thời gian''' là một hệ thống mở không cân bằng với môi trường của nó thể hiện sự phá vỡ đối xứng thời gian dịch (TTSB). Không thể cho một tinh thể thời gian được trong sự cân bằng với môi trường của nó. Ý tưởng về tinh thể thời gian lần đầu tiên được Nobel đoạt giải và giáo sư [[Frank Wilczek]] của [[MIT]] vào năm 2012{{efn|See {{harvp|Wilczek|2012}}{{sfn|Powell|2013}} và {{harvp|Shapere|Wilczek|2012}}{{sfn|Powell|2013}} }}. Một tinh thể không gian thời gian mở rộng sự đối xứng ba chiều thường thấy trong tinh thể để bao gồm chiều thứ tư của thời gian; Một tinh thể thời gian tự nhiên phá vỡ tính đối xứng của bản dịch thời gian. Kiểu của tinh thể không lặp lại trong không gian, nhưng theo thời gian cho phép tinh thể được chuyển động vĩnh viễn [2]. Các tinh thể thời gian có liên quan mật thiết đến khái niệm năng lượng không điểm và hiệu ứng Casimir động{{efn|See {{harvs|txt|last1=Chernodub|year1=2012|year2=2013a|year3=2013b}},{{sfn|Sacha|2015|p=1}} and {{harvp|Mendonça|Dodonov|2014}}{{sfn|Sacha|2015|p=1}} }}

Vào năm 2016, Norman Yao và các đồng nghiệp của ông từ Đại học California, Berkeley, đưa ra một đề xuất cụ thể cho phép tạo ra các tinh thể thời gian trong môi trường phòng thí nghiệm.{{efn|See {{harvp|Yao et al.|2017}}}{{sfnm|1a1=Richerme|1y=2017}} }} Kế hoạch chi tiết của Yao sau đó được sử dụng bởi hai đội, nhóm do Christopher Monroe thuộc [[Đại học Maryland]]{{efn|name=Zhang}} và một nhóm do Mikhail Lukin làm việc tại [[Đại học Harvard]]{{efn|name=Choi|See {{harvp|Choi et al.|2017}}{{sfnm|1a1=Richerme|1y=2017|2a1=Wood|2y=2017|3a1=Ouellette|3y=2017}} }}, đã thành công trong việc tạo ra một tinh thể thời gian. Cả hai thí nghiệm đã được công bố trên tạp chí Nature tháng 3 năm 2017.{{sfn|Gibney|2017}}

Các tinh thể thời gian được cho là có thứ tự topo,{{sfn|Richermen|2017}} hiện tượng nổi lên, trong đó các mối tương quan không liên quan đến mật mã hóa trong toàn bộ chức năng sóng của một hệ thống cho phép dung sai lỗi đối với các nhiễu loạn, do đó cho phép các trạng thái lượng tử ổn định so với các hiệu ứng không liên kết thường giới hạn Tuổi thọ hữu ích. Ngăn chặn sự mất kiên nhẫn có nhiều hàm ý: Hiệu quả của một số lý thuyết thông tin và nhiệm vụ động lực học lượng tử có thể được tăng cường đáng kể khi sử dụng các trạng thái tương quan lượng tử. Người ta cũng cho rằng các tinh thể thời gian cũng có thể hiểu sâu hơn [[Không-thời gian|lý thuyết về thời gian]].{{sfn|Wolchover|2013}}

==Lịch sử==
[[Tập tin:Frank Wilczek.jpg|thumb|Người đoạt giải Nobel [[Frank Wilczek]] tại [[Đại học Paris-Saclay]]]]

Ý tưởng về tinh thể không - thời gian đầu tiên được Frank Wilczek, một giáo sư của MIT và người đoạt giải Nobel đưa ra, vào năm 2012 {{efn|See {{harvp|Wilczek|2012}} và {{harvp|Shapere|Wilczek|2012}} }}.

Xiang Zhang, một kỹ sư nano của Đại học California, Berkeley, và nhóm của ông đã đề xuất tạo ra một tinh thể thời gian dưới hình thức vòng tròn liên tục xoay vòng các ion tích điện{{efn|See {{harvs|txt|last1=Li et al.|year1=2012a|year2=2012b}}{{sfn|Wolchover|2013}} }}.

Để đáp lại Wilczek và Zhang, Patrick Bruno, một nhà lý thuyết thuộc Cơ quan bức xạ Synchrotron Châu Âu ở Grenoble, Pháp, đã công bố một số bài báo tuyên bố rằng các tinh thể không - thời gian là không thể{{efn|See {{harvp|Bruno|2013a}}{{sfnm|1a1=Else et al.|1y=2016|1p=1|2a1=Watanabe|2a2=Oshikawa|2y=2015|2p=1|3a1=Wilczek|3y=2013a|4a1=Sacha|4y=2015|4p=1}} và {{harvp|Bruno|2013b}}{{sfnm|1a1=Else et al.|1y=2016|1p=1|2a1=Watanabe|2a2=Oshikawa|2y=2015|2p=1|3a1=Wilczek|3y=2013a|4a1=Sacha|4y=2015|4p=1}} }}.{{sfn|Thomas|2013}}

Các tác phẩm sau đó đã phát triển các định nghĩa chính xác hơn về sự mất cân bằng đối xứng dịch thời gian {{efn|See {{harvp|Nozières|2013}}{{sfn|Yao et al.|2017|p=1}} và {{harvp|Volovik|2013}}{{sfn|Yao et al.|2017|p=1}} }} mà cuối cùng dẫn đến một bằng chứng cho thấy các tinh thể lượng tử trong trạng thái cân bằng là không thể{{efn|See {{harvp|Watanabe|Oshikawa|2015}}{{sfn|Yao et al.|2017|p=1}} }}.
Tuy nhiên, những bài báo này bắt nguồn từ việc hiểu sai văn bản Wilczek nguyên bản hoặc đòi hỏi sự thật Trạng thái cơ bản tức là tiểu bang trạng thái năng lượng thấp nhất của Hamilton để có chuyển động vĩnh cửu là điều không thể thực hiện được vì chuyển động đó có nghĩa là sự chồng chéo. Trong bản gốc Wilczek đã nói một cách rõ ràng "Tiêu chuẩn vật lý xác định các trạng thái cơ bản hữu ích" không chỉ đơn giản là năng lượng, mà còn là khả năng quan sát mạnh mẽ... "cho thấy rằng các trạng thái đó thật sự thực sự rất yếu khi kích thích trên mặt đất theo nghĩa thông thường Không thể chuẩn bị được trong khi không thể đo được nhiệt độ tuyệt đối bằng không nhưng cũng ổn định trong chuyển động vì không có sự phân rã giống như các dòng liên tục trong chất siêu dẫn mà luôn phản ứng với một số ruột thăm dò hoặc luồng siêu lỏng helium mà trước tiên phải được gây ra bởi cơ học, chúng có thể phân giải như kim cương vs Graphite nhưng pha năng lượng thấp (Graphite) không tồn tại như tinh thể ở đây (đồng đều trong thời gian khi trạng thái Bloch không di chuyển). Ví dụ "Gausson" ban đầu do Wilczek xây dựng đã có ví dụ như mức tối đa năng lượng gần như năng lượng và mức tối thiểu của dải Bloch theo chức năng của tần số trong khung quay, nơi nó cũng trải qua sự thay đổi tần số của bức xạ Đen mà nó đang làm thay đổi Phát xạ tự phát và các hệ số Einstein cho sự phân rã. Không ai có thể thực sự quan sát các electron một cách chính xác trong một trạng thái Bloch chức năng nhưng luôn luôn trong các chồng gói cũng như trạng thái tuyệt đối BCS 0. Từ trường yếu ví dụ hành động đầu tiên trong toán tử truyền phân chia làm toán tử quay của soliton tích điện tĩnh và không thể dừng chuyển động soliton mà không bị phân rã khi từ trường được bật. Tuy nhiên sự phân rã có thể là không tồn tại BCS tại và sự quay hoàn toàn không có ma sát thậm chí với một động năng hữu hạn vẫn không nhỏ và lượng tử trong thế giới cổ điển.

Một số nhận thức về các tinh thể thời gian, tránh các đối số cân bằng không-đi được đề xuất{{efn|See {{harvp|Wilczek|2013b}}{{sfn|Watanabe|Oshikawa|2015|p=1}} and {{harvp|Yoshii et al.|2015}}{{sfn|Watanabe|Oshikawa|2015|p=1}} }}.

Định lý không đi (no-go) cho phép mở cửa trong thời gian mở của hệ thống cân bằng không cân bằng, và công trình tiên phong {{efn|See {{harvp|Khemani et al.|2016}}{{sfn|Yao et al.|2017|p=1}} và {{harvp|Else et al.|2016}}{{sfn|Yao et al.|2017|p=1}} }}đã chứng minh rằng các hệ lượng tử được điều khiển định kỳ thực sự có thể biểu hiện sự phá vỡ đối xứng theo thời gian rời rạc.

Jakub Zakrzewski và nhóm của ông tại Đại học Jagiellonian ở Krakow, Ba Lan, đã cố gắng để dự đoán hành vi của tinh thể thời gian với mô phỏng số {{efn|See {{harvp|Sacha|2015}}{{sfn|Thomas|2013}} }}

Sử dụng ý tưởng của Wilczek, Norman Yao và các đồng nghiệp của ông từ Đại học California, Berkeley, nghiên cứu một mô hình khác nhau cho phép tồn tại các tinh thể thời gian{{efn|See {{harvp|Yao et al.|2017}}}{{sfnm|1a1=Richerme|1y=2017}} }}

Kế hoạch chi tiết của Yao sau đó được sử dụng bởi hai đội: nhóm do Mikhail Lukin lãnh đạo tại đại học Harvard và một nhóm do Christopher Monroe, Đại học Maryland{{efn|name=Zhang|See {{harvp|Zhang et al.|2017}}{{sfnm|1a1=Richerme|1y=2017|2a1=Wood|2y=2017|3a1=Ouellette|3y=2017}} }}, lãnh đạo đã tạo ra một tinh thể thời gian một cách thành công.{{sfn|Ouellette|2017}}

==Ghi chú==
{{notelist|30em}}
==Tham khảo==
{{tham khảo}}

===Tạp chí khoa học===
{{Refbegin|30em|indent=yes}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Beck|first1=Christian|last2=Mackey|first2=Michael C.|title=Could dark energy be measured in the lab?|journal=Physics Letters B|volume=605|issue=3-4|year=2005|pages=295–300|issn=0370-2693|doi=10.1016/j.physletb.2004.11.060|url=https://arxiv.org/pdf/astro-ph/0406504v2.pdf|arxiv=astro-ph/0406504v2|bibcode=2005PhLB..605..295B}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Boyle|first1=Latham|last2=Khoo|first2=Jun Yong|last3=Smith|first3=Kendrick|title=Symmetric Satellite Swarms and Choreographic Crystals|journal=Physical Review Letters|volume=116|issue=1|year=2016|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.116.015503|url=https://arxiv.org/pdf/1407.5876v2.pdf|arxiv=1407.5876v2|bibcode=2016PhRvL.116a5503B|ref={{harvid|Boyle et al.|2016}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Bruno|first1=Patrick|title=Comment on "Quantum Time Crystals"|journal=Physical Review Letters|volume=110|issue=11|year=2013a|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.110.118901|arxiv=1210.4128v1 |bibcode=2013PhRvL.110k8901B|url=https://arxiv.org/pdf/1210.4128v1.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Bruno|first1=Patrick|title=Comment on "Space-Time Crystals of Trapped Ions"|journal=Physical Review Letters|volume=111|issue=2|year=2013b|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.111.029301|arxiv=1211.4792v1 |url=https://arxiv.org/pdf/1211.4792v1.pdf|bibcode=2013PhRvL.111b9301B}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Campisi|first1=Michele|last2=Hänggi|first2=Peter|last3=Talkner|first3=Peter|title=Colloquium: Quantum fluctuation relations: Foundations and applications|journal=Reviews of Modern Physics|volume=83|issue=3|year=2011|pages=771–791|issn=0034-6861|doi=10.1103/RevModPhys.83.771|url=https://arxiv.org/pdf/1012.2268v5.pdf|arxiv=1012.2268v5|bibcode=2011RvMP...83..771C|ref={{harvid|Campisi et al.|2011}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Choi|first1=Soonwon|last2=Choi|first2=Joonhee|last3=Landig|first3=Renate|last4=Kucsko|first4=Georg|last5=Zhou|first5=Hengyun|last6=Isoya|first6=Junichi|last7=Jelezko|first7=Fedor|last8=Onoda|first8=Shinobu|last9=Sumiya|first9=Hitoshi|last10=Khemani|first10=Vedika|last11=von Keyserlingk|first11=Curt|last12=Yao|first12=Norman Y.|last13=Demler|first13=Eugene|last14=Lukin|first14=Mikhail D.|title=Observation of discrete time-crystalline order in a disordered dipolar many-body system|url=https://arxiv.org/pdf/1610.08057v1.pdf|arxiv=1610.08057v1|bibcode=2016arXiv161008057C|journal=Nature|volume=543|issue=7644|year=2017|pages=221–225|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature21426|ref={{harvid|Choi et al.|2017}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Chernodub|first1=M. N.|title=Permanently rotating devices: extracting rotation from quantum vacuum fluctuations?|date=2012|url=https://arxiv.org/pdf/1203.6588v1.pdf|bibcode=2012arXiv1203.6588C|arxiv=1203.6588v1}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Chernodub|first1=M. N.|title=Zero-point fluctuations in rotation: Perpetuum mobile of the fourth kind without energy transfer|journal=Nuovo Cimento C|date=2013a|volume=5|issue=36|pages=53–63|doi=10.1393/ncc/i2013-11523-5|url=https://arxiv.org/pdf/1302.0462v1.pdf|arxiv=1302.0462v1|bibcode=2013arXiv1302.0462C}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Chernodub|first1=M. N.|title=Rotating Casimir systems: Magnetic-field-enhanced perpetual motion, possible realization in doped nanotubes, and laws of thermodynamics|journal=Physical Review D|volume=87|issue=2|year=2013b|issn=1550-7998|doi=10.1103/PhysRevD.87.025021|url=https://arxiv.org/pdf/1207.3052v2.pdf|arxiv=1207.3052v2|bibcode=2013PhRvD..87b5021C}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Copeland|first1=Edmund J.|last2=Sami|first2=M.|last3=Tsujikawa|first3=Shinji|title=Dynamics of dark energy|journal=International Journal of Modern Physics D|volume=15|issue=11|year=2006|pages=1753–1935|issn=0218-2718|doi=10.1142/S021827180600942X|arxiv=hep-th/0603057|bibcode=2006IJMPD..15.1753C|url=https://arxiv.org/pdf/hep-th/0603057v3.pdf|ref={{harvid|Copeland et al.|2006}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Dillenschneider|first1=R.|last2=Lutz|first2=E.|title=Energetics of quantum correlations|journal=EPL (Europhysics Letters)|volume=88|issue=5|year=2009|pages=50003|issn=0295-5075|doi=10.1209/0295-5075/88/50003|url=https://arxiv.org/pdf/0803.4067.pdf|arxiv=0803.4067|bibcode=2009EL.....8850003D}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Else|first1=Dominic V.|last2=Bauer|first2=Bela|last3=Nayak|first3=Chetan|title=Floquet Time Crystals|journal=Physical Review Letters|volume=117|issue=9|year=2016|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.117.090402|arxiv=1603.08001v4|bibcode=2016PhRvL.117i0402E|url=https://arxiv.org/pdf/1603.08001v4.pdf|ref={{harvid|Else et al.|2016}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Esposito|first1=Massimiliano|last2=Harbola|first2=Upendra|last3=Mukamel|first3=Shaul|title=Nonequilibrium fluctuations, fluctuation theorems, and counting statistics in quantum systems|journal=Reviews of Modern Physics|volume=81|issue=4|year=2009|pages=1665–1702|issn=0034-6861|doi=10.1103/RevModPhys.81.1665|url=https://arxiv.org/pdf/0811.3717v2.pdf|arxiv=0811.3717v2|bibcode=2009RvMP...81.1665E|ref={{harvid|Esposito et al.|2009}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Grifoni|first1=Milena|last2=Hänggi|first2=Peter|title=Driven quantum tunneling|journal=Physics Reports|volume=304|issue=5-6|year=1998|pages=229–354|issn=0370-1573|doi=10.1016/S0370-1573(98)00022-2|url=https://pdfs.semanticscholar.org/9477/590bf9c4bc44f0aadf036bd6ab45ce76ebc8.pdf|bibcode=1998PhR...304..229G|access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2017 |archive-date = ngày 11 tháng 2 năm 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080112/https://pdfs.semanticscholar.org/9477/590bf9c4bc44f0aadf036bd6ab45ce76ebc8.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Guo|first1=Lingzhen|last2=Marthaler|first2=Michael|last3=Schön|first3=Gerd|title=Phase Space Crystals: A New Way to Create a Quasienergy Band Structure|journal=Physical Review Letters|volume=111|issue=20|year=2013|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.111.205303|arxiv=1305.1800v3|url=https://arxiv.org/pdf/1305.1800v3.pdf|bibcode=2013PhRvL.111t5303G|ref={{harvid|Guo et al.|2013}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Hasan|first1=M. Z.|last2=Kane|first2=C. L.|title=Colloquium: Topological insulators|journal=Reviews of Modern Physics|volume=82|issue=4|year=2010|pages=3045–3067|issn=0034-6861|doi=10.1103/RevModPhys.82.3045|url=https://arxiv.org/pdf/1002.3895v2.pdf|arxiv=1002.3895v2|bibcode=2010RvMP...82.3045H}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Horodecki|first1=Ryszard|last2=Horodecki|first2=Paweł|last3=Horodecki|first3=Michał|last4=Horodecki|first4=Karol|title=Quantum entanglement|journal=Reviews of Modern Physics|volume=81|issue=2|year=2009|pages=865–942|issn=0034-6861|doi=10.1103/RevModPhys.81.865|url=https://arxiv.org/pdf/quant-ph/0702225v2.pdf|arxiv=quant-ph/0702225v2|bibcode=2009RvMP...81..865H|ref={{harvid|Horodecki et al.|2009}} }}
: {{chú thích tạp chí|last=Jaffe |first=R. L.|year=2005|title=Casimir effect and the quantum vacuum|journal=[[Physical Review D]]|volume=72 |issue=2 |page=021301|arxiv= hep-th/0503158|bibcode= 2005PhRvD..72b1301J|doi=10.1103/PhysRevD.72.021301|url=https://arxiv.org/pdf/hep-th/0503158v1.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Jarzynski|first1=Christopher|title=Equalities and Inequalities: Irreversibility and the Second Law of Thermodynamics at the Nanoscale|journal=Annual Review of Condensed Matter Physics|volume=2|issue=1|year=2011|pages=329–351|issn=1947-5454|doi=10.1146/annurev-conmatphys-062910-140506|url=http://newton.kias.re.kr/~brane/wc2012/download/Jarzynski_annurev-conmatphys-062910-140506.pdf|bibcode=2011ARCMP...2..329J}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Jetzer|first1=Philippe|last2=Straumann|first2=Norbert|title=Josephson junctions and dark energy|journal=Physics Letters B|volume=639|issue=2|year=2006|pages=57–58|issn=0370-2693|doi=10.1016/j.physletb.2006.06.020|arxiv=astro-ph/0604522|url=https://arxiv.org/pdf/astro-ph/0604522v1.pdf|bibcode=2006PhLB..639...57J}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Khemani|first1=Vedika|last2=Lazarides|first2=Achilleas|last3=Moessner|first3=Roderich|last4=Sondhi|first4=S. L.|title=Phase Structure of Driven Quantum Systems|journal=Physical Review Letters|volume=116|issue=25|year=2016|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.116.250401|bibcode=2016PhRvL.116y0401K|arxiv=1508.03344v3|url=https://arxiv.org/pdf/1508.03344v3.pdf|ref={{harvid|Khemani et al.|2016}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Lees|first1=J. P.|title=Observation of Time-Reversal Violation in the ''B''<sup>0</sup> Meson System|journal=Physical Review Letters|volume=109|issue=21|year=2012|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.109.211801|arxiv=1207.5832v4|url=https://arxiv.org/pdf/1207.5832v4.pdf|bibcode=2012PhRvL.109u1801L|ref={{harvid|Lees et al.|2012}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Li|first1=Tongcang|last2=Gong|first2=Zhe-Xuan|last3=Yin|first3=Zhang-Qi|last4=Quan|first4=H. T.|last5=Yin|first5=Xiaobo|last6=Zhang|first6=Peng|last7=Duan|first7=L.-M.|last8=Zhang|first8=Xiang|title=Space-Time Crystals of Trapped Ions|journal=Physical Review Letters|volume=109|issue=16|year=2012a|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.109.163001|url=https://arxiv.org/pdf/1206.4772v2.pdf|arxiv=1206.4772v2|bibcode=2012PhRvL.109p3001L|ref={{harvid|Li et al.|2012a}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Li|first1=Tongcang|last2=Gong|first2=Zhe-Xuan|last3=Yin|first3=Zhang-Qi|last4=Quan|first4=H. T.|last5=Yin|first5=Xiaobo|last6=Zhang|first6=Peng|last7=Duan|first7=L.-M.|last8=Zhang|first8=Xiang|title=Reply to Comment on "Space-Time Crystals of Trapped Ions"|date=2012b|url=https://arxiv.org/pdf/1212.6959v2.pdf|arxiv=1212.6959v2|bibcode= 2012arXiv1212.6959L
|ref={{harvid|Li et al.|2012b}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Lindner|first1=Netanel H.|last2=Refael|first2=Gil|last3=Galitski|first3=Victor|title=Floquet topological insulator in semiconductor quantum wells|journal=Nature Physics|volume=7|issue=6|year=2011|pages=490–495|issn=1745-2473|doi=10.1038/nphys1926|arxiv=1008.1792v2|url=https://arxiv.org/pdf/1008.1792v2.pdf|bibcode=2011NatPh...7..490L|ref={{harvid|Lindner et al.|2011}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Nadj-Perge|first1=S.|last2=Drozdov|first2=I. K.|last3=Li|first3=J.|last4=Chen|first4=H.|last5=Jeon|first5=S.|last6=Seo|first6=J.|last7=MacDonald|first7=A. H.|last8=Bernevig|first8=B. A.|last9=Yazdani|first9=A.|title=Observation of Majorana fermions in ferromagnetic atomic chains on a superconductor|journal=Science|volume=346|issue=6209|year=2014|pages=602–607|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1259327|arxiv=1410.0682v1|url=https://arxiv.org/pdf/1410.0682v1.pdf|bibcode=2014Sci...346..602N|ref={{harvid|Nadi-Perge et al.|2014}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Nozières|first1=Philippe|title=Time crystals: Can diamagnetic currents drive a charge density wave into rotation?|journal=EPL (Europhysics Letters)|volume=103|issue=5|year=2013|pages=57008|issn=0295-5075|doi=10.1209/0295-5075/103/57008|arxiv=1306.6229v1|url=https://arxiv.org/pdf/1306.6229v1.pdf|bibcode=2013EL....10357008N}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Sacha|first1=Krzysztof|title=Modeling spontaneous breaking of time-translation symmetry|journal=Physical Review A|volume=91|issue=3|year=2015|issn=1050-2947|doi=10.1103/PhysRevA.91.033617|bibcode=2015PhRvA..91c3617S|arxiv=1410.3638v3|url=https://arxiv.org/pdf/1410.3638v3.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Schwinger|first1=Julian|title=Casimir effect in source theory|journal=Letters in Mathematical Physics|date=1975|volume=1|issue=1|pages=43–47|doi=10.1007/BF00405585|bibcode=1975LMaPh...1...43S}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Schwinger|first1=Julian|last2=DeRaad|first2=Lester L.|last3=Milton|first3=Kimball A.|title=Casimir effect in dielectrics|url=https://archive.org/details/annals-of-physics_1978-09-15_115_1/page/1|journal=Annals of Physics|date=1978|volume=115|issue=1|pages=1–23|doi=10.1016/0003-4916(78)90172-0|bibcode=1978AnPhy.115....1S|ref={{harvid|Schwinger et al.|1978}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Scully|first1=Marlan O.|title=Extracting Work from a Single Thermal Bath via Quantum Negentropy|journal=Physical Review Letters|volume=87|issue=22|year=2001|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.87.220601|bibcode=2001PhRvL..87v0601S}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Scully|first1=Marlan O.|last2=Zubairy|first2=M. Suhail|last3=Agarwal|first3=Girish S.|last4=Walther|first4=Herbert.|title=Extracting Work from a Single Heat Bath via Vanishing Quantum Coherence|url=https://archive.org/details/sim_science_2003-02-07_299_5608/page/862|journal=Science|volume=299|issue=5608|year=2003|pages=862–864|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1078955|bibcode=2003Sci...299..862S|PMID=12511655|ref={{harvid|Scully et al.|2003}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Seifert|first1=Udo|title=Stochastic thermodynamics, fluctuation theorems and molecular machines|journal=Reports on Progress in Physics|volume=75|issue=12|year=2012|pages=126001|issn=0034-4885|doi=10.1088/0034-4885/75/12/126001|url=https://arxiv.org/pdf/1205.4176.pdf|arxiv=1205.4176v1|bibcode=2012RPPh...75l6001S}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Senitzky|first1=I. R.|title=Dissipation in Quantum Mechanics. The Harmonic Oscillator|url=https://archive.org/details/sim_physical-review_1960-07-15_119_2/page/n172|journal=Physical Review|volume=119|issue=2|year=1960|pages=670–679|issn=0031-899X|doi=10.1103/PhysRev.119.670|bibcode=1960PhRv..119..670S}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Shapere|first1=Alfred|last2=Wilczek|first2=Frank|title=Classical Time Crystals|journal=Physical Review Letters|volume=109|issue=16|year=2012|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.109.160402|bibcode=2012PhRvL.109p0402S|arxiv=1202.2537v2|url=https://arxiv.org/pdf/1202.2537v2.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Shirley|first1=Jon H.|title=Solution of the Schrödinger Equation with a Hamiltonian Periodic in Time|journal=Physical Review|volume=138|issue=4B|year=1965|pages=B979–B987|issn=0031-899X|doi=10.1103/PhysRev.138.B979|bibcode=1965PhRv..138..979S}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Smith|first1=J.|last2=Lee|first2=A.|last3=Richerme|first3=P.|last4=Neyenhuis|first4=B.|last5=Hess|first5=P. W.|last6=Hauke|first6=P.|last7=Heyl|first7=M.|last8=Huse|first8=D. A.|last9=Monroe|first9=C.|title=Many-body localization in a quantum simulator with programmable random disorder|journal=Nature Physics|volume=12|issue=10|year=2016|pages=907–911|issn=1745-2473|doi=10.1038/nphys3783|arxiv=1508.07026v1|url=https://arxiv.org/pdf/1508.07026v1.pdf|bibcode=2016NatPh..12..907S|ref={{harvid|Smith et al.|2016}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Maruyama|first1=Koji|last2=Nori|first2=Franco|last3=Vedral|first3=Vlatko|title=Colloquium: The physics of Maxwell’s demon and information|journal=Reviews of Modern Physics|volume=81|issue=1|year=2009|pages=1–23|issn=0034-6861|doi=10.1103/RevModPhys.81.1|url=https://arxiv.org/pdf/0707.3400.pdf|arxiv=0707.3400|bibcode=2009RvMP...81....1M|ref={{harvid|Maruyama et al.|2009}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Mendonça|first1=J. T.|last2=Dodonov|first2=V. V.|title=Time Crystals in Ultracold Matter|journal=Journal of Russian Laser Research|volume=35|issue=1|year=2014|pages=93–100|issn=1071-2836|doi=10.1007/s10946-014-9404-9|url=https://www.researchgate.net/profile/J_Mendonca/publication/272040551_Time_Crystals_in_Ultracold_Matter/links/54f6ea340cf2ca5eff007953.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Modi|first1=Kavan|last2=Brodutch|first2=Aharon|last3=Cable|first3=Hugo|last4=Paterek|first4=Tomasz|last5=Vedral|first5=Vlatko|title=The classical-quantum boundary for correlations: Discord and related measures|journal=Reviews of Modern Physics|volume=84|issue=4|year=2012|pages=1655–1707|issn=0034-6861|doi=10.1103/RevModPhys.84.1655|url=https://arxiv.org/pdf/1112.6238.pdf|arxiv=1112.6238|bibcode=2012RvMP...84.1655M|ref={{harvid|Modi et al.|2012}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Ray|first1=M. W.|last2=Ruokokoski|first2=E.|last3=Kandel|first3=S.|last4=Möttönen|first4=M.|last5=Hall|first5=D. S.|title=Observation of Dirac monopoles in a synthetic magnetic field|journal=Nature|volume=505|issue=7485|year=2014|pages=657–660|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature12954|bibcode=2014Natur.505..657R|arxiv=1408.3133v1|url=https://arxiv.org/pdf/1408.3133v1.pdf|ref={{harvid|Ray et al.|2014}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Ray|first1=M. W.|last2=Ruokokoski|first2=E.|last3=Tiurev|first3=K.|last4=Mottonen|first4=M.|last5=Hall|first5=D. S.|title=Observation of isolated monopoles in a quantum field|journal=Science|volume=348|issue=6234|year=2015|pages=544–547|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1258289|bibcode=2015Sci...348..544R|url=https://aaltodoc.aalto.fi/bitstream/handle/123456789/16541/article5.pdf?sequence=8|ref={{harvid|Ray et al.|2015}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Reimann|first1=Peter|last2=Grifoni|first2=Milena|last3=Hänggi|first3=Peter|title=Quantum Ratchets|journal=Physical Review Letters|volume=79|issue=1|year=1997|pages=10–13|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.79.10|url=https://pdfs.semanticscholar.org/eb04/b17564b443e5bcb7d9b8f579bbfb501db507.pdf|bibcode=1997PhRvL..79...10R|ref={{harvid|Reimann et al.|1997}}|access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2017 |archive-date = ngày 11 tháng 2 năm 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080214/https://pdfs.semanticscholar.org/eb04/b17564b443e5bcb7d9b8f579bbfb501db507.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Roßnagel|first1=J.|last2=Abah|first2=O.|last3=Schmidt-Kaler|first3=F.|last4=Singer|first4=K.|last5=Lutz|first5=E.|title=Nanoscale Heat Engine Beyond the Carnot Limit|journal=Physical Review Letters|volume=112|issue=3|year=2014|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.112.030602|url=https://arxiv.org/pdf/1308.5935.pdf|arxiv=1308.5935|bibcode=2014PhRvL.112c0602R|ref={{harvid|Roßnagel et al.|2014}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Roßnagell|first1=J.|last2=Dawkins|first2=S. T.|last3=Tolazzi|first3=K. N.|last4=Abah|first4=O.|last5=Lutz|first5=E.|last6=Schmidt-Kaler|first6=F.|last7=Singer|first7=K.|title=A single-atom heat engine|journal=Science|volume=352|issue=6283|year=2016|pages=325–329|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.aad6320|url=https://arxiv.org/pdf/1510.03681.pdf|arxiv=1510.03681|bibcode=2016Sci...352..325R|ref={{harvid|Roßnagel et al.|2016}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Tatara|first1=Gen|last2=Kikuchi|first2=Makoto|last3=Yukawa|first3=Satoshi|last4=Matsukawa|first4=Hiroshi|title=Dissipation Enhanced Asymmetric Transport in Quantum Ratchets|journal=Journal of the Physical Society of Japan|volume=67|issue=4|year=1998|pages=1090–1093|issn=0031-9015|doi=10.1143/JPSJ.67.1090|url=https://arxiv.org/pdf/cond-mat/9711045.pdf|arxiv=cond-mat/9711045|ref={{harvid|Tatara et al.|1998}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Volovik|first1=G. E.|title=On the broken time translation symmetry in macroscopic systems: Precessing states and off-diagonal long-range order|journal=JEThành phố Letters|volume=98|issue=8|year=2013|pages=491–495|issn=0021-3640|doi=10.1134/S0021364013210133|arxiv=1309.1845v2 |url=https://arxiv.org/pdf/1309.1845v2.pdf|bibcode=2013JETPL..98..491V}}
: {{chú thích tạp chí|last1=von Keyserlingk|first1=C. W.|last2=Khemani|first2=Vedika|last3=Sondhi|first3=S. L.|title=Absolute stability and spatiotemporal long-range order in Floquet systems|journal=Physical Review B|volume=94|issue=8|year=2016|issn=2469-9950|doi=10.1103/PhysRevB.94.085112|arxiv=1605.00639v3|bibcode=2016PhRvB..94h5112V|url=https://arxiv.org/pdf/1605.00639v3.pdf|ref={{harvid|von Keyserlingk et al.|2016}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Wang|first1=Y. H.|last2=Steinberg|first2=H.|last3=Jarillo-Herrero|first3=P.|last4=Gedik|first4=N.|title=Observation of Floquet-Bloch States on the Surface of a Topological Insulator|journal=Science|volume=342|issue=6157|year=2013|pages=453–457|issn=0036-8075|doi=10.1126/science.1239834|arxiv=1310.7563v1|bibcode=2013Sci...342..453W|url=https://arxiv.org/pdf/1310.7563v1.pdf|ref={{harvid|Wang et al.|2013}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Watanabe|first1=Haruki|last2=Oshikawa|first2=Masaki|title=Absence of Quantum Time Crystals|journal=Physical Review Letters|volume=114|issue=25|year=2015|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.114.251603|bibcode=2015PhRvL.114y1603W|arxiv=1410.2143v3|url=https://arxiv.org/pdf/1410.2143v3.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Wilczek|first1=Frank|title=Quantum Time Crystals|journal=Physical Review Letters|volume=109|issue=16|year=2012|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.109.160401|arxiv=1202.2539v2|url=https://arxiv.org/pdf/1202.2539v2.pdf|bibcode=2012PhRvL.109p0401W}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Wilczek|first1=Frank|title=Wilczek Reply:|journal=Physical Review Letters|volume=110|issue=11|year=2013a|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.110.118902|url=http://xa.yimg.com/kq/groups/2385221/2027721577/name/WilzcekreplyPhysRevLett.110.118902-1.pdf|bibcode=2013PhRvL.110k8902W|access-date = ngày 16 tháng 3 năm 2017 |archive-date = ngày 11 tháng 2 năm 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211155500/http://xa.yimg.com/kq/groups/2385221/2027721577/name/WilzcekreplyPhysRevLett.110.118902-1.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Wilczek|first1=Frank|title=Superfluidity and Space-Time Translation Symmetry Breaking|journal=Physical Review Letters|volume=111|issue=25|year=2013b|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.111.250402|bibcode=2013PhRvL.111y0402W|arxiv=1308.5949v1|url=https://arxiv.org/pdf/1308.5949v1.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Willett|first1=R. L.|last2=Nayak|first2=C.|last3=Shtengel|first3=K.|last4=Pfeiffer|first4=L. N.|last5=West|first5=K. W.|title=Magnetic-Field-Tuned Aharonov-Bohm Oscillations and Evidence for Non-Abelian Anyons atν=5/2|journal=Physical Review Letters|volume=111|issue=18|year=2013|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.111.186401|bibcode=2013PhRvL.111r6401W|arxiv=1301.2639v1|url=https://arxiv.org/pdf/1301.2639v1.pdf|ref={{harvid|Willett et al.|2013}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Yao|first1=N. Y.|last2=Potter|first2=A. C.|last3=Potirniche|first3=I.-D.|last4=Vishwanath|first4=A.|title=Discrete Time Crystals: Rigidity, Criticality, and Realizations|journal=Physical Review Letters|volume=118|issue=3|year=2017|issn=0031-9007|doi=10.1103/PhysRevLett.118.030401|arxiv=1608.02589v2|url=https://arxiv.org/pdf/1608.02589v2.pdf|bibcode=2016arXiv160802589Y|ref={{harvid|Yao et al.|2017}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Yoshii|first1=Ryosuke|last2=Takada|first2=Satoshi|last3=Tsuchiya|first3=Shunji|last4=Marmorini|first4=Giacomo|last5=Hayakawa|first5=Hisao|last6=Nitta|first6=Muneto|title=Fulde-Ferrell-Larkin-Ovchinnikov states in a superconducting ring with magnetic fields: Phase diagram and the first-order phase transitions|journal=Physical Review B|volume=92|issue=22|year=2015|issn=1098-0121|doi=10.1103/PhysRevB.92.224512|arxiv=1404.3519v2|url=https://arxiv.org/pdf/1404.3519v2.pdf|bibcode=2015PhRvB..92v4512Y|ref={{harvid|Yoshii et al.|2015}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Yukawa|first1=Satoshi|last2=Kikuchi|first2=Macoto|last3=Tatara|first3=Gen|last4=Matsukawa|first4=Hiroshi|title=Quantum Ratchets|journal=Journal of the Physical Society of Japan|volume=66|issue=10|year=1997|pages=2953–2956|issn=0031-9015|doi=10.1143/JPSJ.66.2953|url=https://arxiv.org/pdf/cond-mat/9706222.pdf|arxiv=cond-mat/9706222|bibcode=1997JPSJ...66.2953Y|ref={{harvid|Yukawa et al.|1997}} }}
: {{chú thích tạp chí|last1=Yukawa|first1=Satoshi|title=A Quantum Analogue of the Jarzynski Equality|journal=Journal of the Physical Society of Japan|volume=69|issue=8|year=2000|pages=2367–2370|issn=0031-9015|doi=10.1143/JPSJ.69.2367|url=https://arxiv.org/pdf/cond-mat/0007456.pdf|arxiv=cond-mat/0007456|bibcode=2000JPSJ...69.2367Y}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Zel'Dovich|first1=Y. B.|title=The quasienergy of a quantum-mechanical system subjected to a periodic action|journal=Soviet Physics JETP|date=1967|volume=24|issue=5|pages=1006–1008|url=http://jetp.ac.ru/cgi-bin/dn/e_024_05_1006.pdf|bibcode=1967JETP...24.1006Z|access-date=2017-03-16|archive-date=2017-02-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211080425/http://jetp.ac.ru/cgi-bin/dn/e_024_05_1006.pdf}}
: {{chú thích tạp chí|last1=Zhang|first1=J.|last2=Hess|first2=P. W.|last3=Kyprianidis|first3=A.|last4=Becker|first4=P.|last5=Lee|first5=A.|last6=Smith|first6=J.|last7=Pagano|first7=G.|last8=Potirniche|first8=I.-D.|last9=Potter|first9=A. C.|last10=Vishwanath|first10=A.|last11=Yao|first11=N. Y.|last12=Monroe|first12=C.|title=Observation of a Discrete Time Crystal|url=https://arxiv.org/pdf/1609.08684v1.pdf|arxiv=1609.08684v1|bibcode=2016arXiv160908684Z|journal=Nature|volume=543|issue=7644|year=2017|pages=217–220|issn=0028-0836|doi=10.1038/nature21413|ref={{harvid|Zhang et al.|2017}} }}
{{refend}}

{{sơ khai vật lý}}

[[Thể loại:Khái niệm vật lý]]
[[Thể loại:Vật lý vật chất ngưng tụ]]
[[Thể loại:Tinh thể học]]
[[Thể loại:Nghịch lý vật lý]]
[[Thể loại:Vật lý học]]
[[Thể loại:Đo đạc lượng tử]]
[[Thể loại:Cơ học lượng tử]]
[[Thể loại:Cơ học thống kê]]
[[Thể loại:Nhiệt động lực học]]