Xem mã nguồn của Trận Hoa Dương

{{Thông tin chiến tranh
|conflict=Trận Hoa Dương
|place=Hoa Dương (phía nam Trịnh Châu, [[Hà Nam]], [[Trung Quốc]])
|date=[[273 TCN]]
|casus=[[Triệu (nước)|Triệu]] và [[Ngụy (nước)|Ngụy]] đánh [[Hàn (nước)|Hàn]], Hàn cầu cứu Tần
|result=Tần thắng lớn, nước Triệu bị suy yếu trầm trọng 
|combatant1=[[Triệu (nước)|Nước Triệu]] <br> [[Ngụy (nước)|Ngụy]]
|combatant2=[[Tần (nước)|Nước Tần]] <br> [[Hàn (nước)|Hàn]]
|commander1=[[Mang Mão]]<br />[[Giả Yển]]
|commander2=[[Ngụy Nhiễm]]<br />[[Bạch Khởi]] (白起) <br> [[Hồ Dương]]
|strength1=Hơn 200.000
|strength2=Không rõ
|casualties1=Ngụy: 130.000 chết <br> Triệu: 20.000 chết
|casualties2= không rõ
|}}
'''Trận Hoa Dương''' ([[chữ Hán]]: 華陽之戰, [[Hán Việt]]: ''Hoa Dương chi chiến''), là cuộc chiến tranh có sự tham gia của bốn nước [[chư hầu nhà Chu|chư hầu]] là [[Tần (nước)|Tần]], [[Ngụy (nước)|Ngụy]] và [[Triệu (nước)|Triệu]] và [[Hàn (nước)|Hàn]] vào thời [[Chiến Quốc]] trong [[lịch sử Trung Quốc]].

== Quá trình chiến tranh ==

Với việc [[Tề (nước)|nước Tề]] suy yếu sau [[Chiến tranh Yên-Tề (284 TCN-279 TCN)|cuộc chiến tranh kéo dài năm năm]] với [[Yên (nước)|nước Yên]], [[Tần (nước)|nước Tần]] ở phía tây vươn lên trở thành nước [[chư hầu nhà Chu|chư hầu]] hùng mạnh nhất tại [[Trung Quốc]]. [[Tần (nước)|Tần]] tiếp tục dùng vũ lực để tranh đoạt đất đai và ép các nước khác quy phục mình. Năm [[278 TCN]], quân [[Tần (nước)|Tần]] đại thắng quân [[Sở (nước)|Sở]], chiếm được Dĩnh đô, ép [[nước Sở]] thiên về phía đông và loại bỏ được một đối trọng lớn. Sau đó, [[Tần (nước)|nước Tần]] lại tiếp tục gây hấn với Tam Tấn ([[Hàn (nước)|Hàn]], [[Triệu (nước)|Triệu]], [[Ngụy (nước)|Ngụy]]), ép các nước này phải quy phục.

Năm [[273 TCN]], quân [[Triệu (nước)|Triệu]] và [[Ngụy (nước)|Ngụy]] mở cuộc tiến công vào [[Hàn (nước)|nước Hàn]], bao vây thành Hoa Dương.<ref>Nay nằm ở phía nam Trịnh Châu, Hà Nam, [[Trung Quốc]]</ref> Trước sức mạnh của [[Triệu (nước)|Triệu]] và [[Ngụy (nước)|Ngụy]], quân [[Hàn (nước)|Hàn]] không đủ sức chống lại, đành sai sứ sang [[Tần (nước)|nước Tần]] cầu cứu. [[Tần Chiêu Tương vương]] cử tướng quốc là [[Ngụy Nhiễm]] cùng Thứ trưởng Vũ An quân [[Bạch Khởi]] và khách khanh [[Hồ Dương]] cứu [[Hàn (nước)|nước Hàn]]. Quân [[Tần (nước)|Tần]] dùng chiến thuật ra tay bất ngờ, tiến quân một cách chớp nhoáng, một ngày đi được trăm dặm, không bao lâu sau thì đã tới Hoa Dương. Trước sự xuất hiện đột ngột của quân [[Tần (nước)|Tần]], liên quân [[Triệu (nước)|Triệu]] và [[Ngụy (nước)|Ngụy]] gặp bất ngờ. Hai bên giao tranh tại Hoa Dương. Quân [[Tần (nước)|Tần]] với kĩ thuật tác chiến tốt nhanh chóng đánh bại quân địch, chém đầu 13 vạn quân [[Ngụy (nước)|Ngụy]] và bắt sống ba tướng của [[Ngụy (nước)|Ngụy]]. Tướng [[Mang Mão]] bỏ chạy. Về phía quân [[Triệu (nước)|Triệu]] cũng bị thiệt hại lớn, tướng Giả Yển bại trận, hai vạn quân bị bắt. Quân [[Tần (nước)|Tần]] thừa thắng kéo đến đánh huyện Quyển <ref>Nay thuộc tây bắc Nguyên Vũ, tỉnh Hà Nam, [[Trung Quốc]]</ref> và Thái Dương,<ref>Nay nằm ở phía tây nam Táo Dương, Hồ Bắc, [[Trung Quốc]]</ref> Trường Xã<ref>Nay thuộc phía đông Trường Cát, tỉnh Hà Nam</ref> của [[nước Ngụy]]<ref>Sử ký, quyển 5: Tần bản kỉ</ref> và Quan Tấn thuộc [[Triệu (nước)|nước Triệu]].<ref>Nay nằm ở phía đông Vũ Ấp, tỉnh Hà Bắc, [[Trung Quốc]]</ref><ref>Sử ký, quyển 72: Nhương hầu liệt truyện</ref> [[Ngụy An Ly vương]] hoảng sợ, sai Đoàn Can Sùng sang [[Tần (nước)|Tần]] cắt đất Nam Dương<ref>Nay thuộc phía nam Thái Hành Sơn, phía Bắc sông Hoàng Hà</ref> để cầu hòa.<ref>{{chú thích web|author=Tư Mã Quang|title=Tư trị thông giám, quyển 4|url=http://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7004|access-date=10/6/2013}}</ref> Từ đó, [[Ngụy (nước)|Ngụy]] lại thần phục [[nước Tần]].

== Xem thêm ==
*[[Ngụy Nhiễm]]
*[[Bạch Khởi]]
*[[Hồ Dương]]
*[[Mang Mão]]
== Tham khảo ==
*[[Sử ký Tư Mã Thiên]], mục ''Tần bản kỉ'', ''Nhương hầu liệt truyện''
*[[Tư trị thông giám]], [http://zh.wikisource.org/wiki/%E8%B3%87%E6%B2%BB%E9%80%9A%E9%91%91/%E5%8D%B7004 quyển 4]
== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}
{{Sự kiện thời Chiến Quốc}}

[[Thể loại:Chiến Quốc]]
[[Thể loại:Trận chiến thời Xuân Thu Chiến Quốc]]
[[Thể loại:Nước Tần]]
[[Thể loại:Nước Hàn]]
[[Thể loại:Nước Ngụy]]
[[Thể loại:Nước Triệu]]