Xem mã nguồn của Trịnh Nghĩa Phong

{{Infobox person
|name = Trịnh Nghĩa Phong
|native_name = {{nobold|鄭義豐}}
|image = Hong Taechawanit.png
|caption= 
|birth_date  = 1851
|birth_place = [[Triều Châu]], [[Quảng Đông]], [[Nhà Thanh]]
|death_date  = {{death date and age|1937|03|05|1851|df=y}}
|death_place = [[Băng Cốc]], [[Thái Lan]]
|nationality = 
|occupation    = Doanh nhân và nhà từ thiện
|alma_mater        = 
}}
'''Hong Taechawanit''',{{Efn|{{langx|th|ฮง เตชะวณิช}}, {{RTGS|Techawanit}}.{{Sfn|Wasana|2019|p=53}}}} tên khai sinh '''Trịnh Nghĩa Phong'''{{efn|{{zh|t=鄭義豐|s=郑义丰|p=Zhèng Yìfēng|poj=Tēⁿ Gī Hong}}}} (1851 – 5 tháng 3 năm 1937) còn được gọi là '''Trịnh Trí Dũng'''{{efn|{{zh|t=鄭智勇|s=郑智勇|p=Zhèng Zhìyǒng|links=no}}}} hoặc '''Nhị Ca Phong'''{{efn|{{zh|t=二哥豐|s=二哥丰|p=Èr Gē Fēng|poj=Jī Ko Hong|links=no}}}} ("Anh Hai Phong", đọc theo tiếng Thái từ [[tiếng Triều Châu]] là '''Yi Ko Hong'''{{efn|{{langx|th|ยี่กอฮง|links=no}}}}), là một doanh nhân, nhà từ thiện và thành viên [[tổ chức bí mật|hội kín]] người Trung Quốc hoạt động ở [[Thái Lan|Xiêm]] vào đầu thế kỷ 20.

==Đầu đời==
Trịnh Nghĩa Phong sinh năm 1851 tại thôn Kỳ Viên, [[Triều Châu]], tỉnh [[Quảng Đông]]. Cha của ông, Trịnh Thi Sinh ({{lang|zh-hant|鄭詩生}}), là một nông dân bỏ trốn khỏi Trung Quốc trong [[Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất]] nhưng đã qua đời trên đường đến [[Thái Lan]]. Mẹ ông sau đó tái hôn và Trịnh Nghĩa Phong chuyển đến Thái Lan rồi định cư ở [[Băng Cốc]].{{Sfn|Goh|2012|p=352}}

==Sự nghiệp==
Trong khi làm việc cho trùm cờ bạc Lưu Kế Tân ({{lang|zh-hant|劉繼賓}}), Trịnh gia nhập hội kín "[[Thiên Địa hội]]" ({{lang|zh-hant|天地會}}) hoạt động tại [[Phố người Hoa]]. Trịnh thường được gọi là "Nhị Ca Phong" ({{lang|zh-hant|二哥豐}}) hoặc "Anh Hai Phong", vì ông là người có quyền lực cao thứ hai của tổ chức này; cuối cùng ông trở thành thủ lĩnh sau cái chết của người cầm đầu.{{Sfn|Goh|2012|p=352}}

Trịnh kiến nghị thành công để Vua [[Rama V]] cấp cho ông quyền quản lý đánh thuế đối với các [[sòng bạc]]. Năm 1909, ông bất đồng quan điểm với ý kiến người Trung Quốc phản đối những cải cách thuế gần đây của nhà vua và từ chối tham gia vào một cuộc đình công kéo dài ba ngày.{{Sfn|Goh|2012|p=352}} Vào tháng 6 năm 1918, Trịnh được ban họ là Taechawanit (Tejavanija){{efn|''Tejavanija'' là cách [[Latinh hóa]] ban đầu do Rama VI đưa ra, dựa trên nguồn gốc [[tiếng Pali]]/[[tiếng Phạn]] của tên này.<ref>{{chú thích web |title=นามสกุลพระราชทาน: อักษร ต |trans-title=Royally bestowed surnames: T |url=http://www.phyathaipalace.org/%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%99/nameJ.html |website=Phya Thai Palace |access-date =ngày 8 tháng 9 năm 2022 |language=th |archive-date = ngày 9 tháng 5 năm 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230509005035/http://www.phyathaipalace.org/%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%AA%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%A5%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%99/nameJ.html |url-status=live }}</ref>}} và được Vua [[Rama VI]] phong danh hiệu Phra Anuwatratchaniyom ({{lang|th|พระอนุวัฒน์ราชนิยม}}).{{Sfn|Goh|2012|p=352}}{{Sfn|Murashima|2013|p=154}} Trịnh bắt đầu gây dựng một tập đoàn ở [[Thái Lan]], bao gồm các cửa hiệu cầm đồ, nhà in, hãng tàu,{{Sfn|Goh|2012|p=352}} nhà hát,{{Sfn|Vella|2019|p=201}} và sòng bạc lớn nhất nước.{{Sfn|Wasana|2019|p=53}} Dinh thự ở [[Phlapphla Chai]] từng là trụ sở công ty của ông.{{Sfn|Goh|2012|p=352}}

Ngoài là người sáng lập các trường học ở Thái Lan và [[Trung Quốc]], Trịnh Nghĩa Phong còn tài trợ cho báo chí và tổ chức từ thiện. Ông quyên góp nhiều cho quê hương [[Quảng Đông]], khi vào năm 1918 ông quyên tặng 380.000 đồng bạc cho công tác cứu trợ lũ lụt.{{Sfn|Benton|Hong|2020|p=62}}

==Cuối đời và di sản==
Trịnh Nghĩa Phong ủng hộ [[Trung Quốc Quốc dân Đảng|Quốc dân Đảng]] do [[Tôn Trung Sơn]] lãnh đạo; sau sự sụp đổ của [[nhà Thanh]] vào năm 1911, ông đã biếu cho Tôn Trung Sơn một số lượng [[Ngà (chất liệu)|ngà]] không xác định. Sau một loạt thoái trào về tài chính, đặc biệt là việc mất giấy phép đánh thuế, Trịnh Nghĩa Phong qua đời vào ngày 5 tháng 3 năm 1937, ở tuổi 84.{{Sfn|Goh|2012|p=353}} Đường Taechawanit, do ông tài trợ xây dựng được đặt theo tên ông.{{Sfn|Goh|2012|p=352}} Dinh thự của ông được hiến tặng cho nhà nước, ngày nay trở thành Đồn cảnh sát Phlapphachai.{{Sfn|Goh|2012|p=353}} Với tầm cỡ là một "chúa tể cờ bạc",<ref>{{chú thích báo|url=https://www.bangkokpost.com/life/arts-and-entertainment/347384/a-group-that-went-forth-and-prospered-around-the-world|newspaper=[[The Bangkok Post]]|title=A group that went forth and prospered around the world|last=Erker|first=Ezra Kyrill|date=ngày 28 tháng 4 năm 2013}}</ref> Trịnh Nghĩa Phong được [[Thần thánh hóa|phong thần]] là "người mang lại may mắn" sau khi ông qua đời và nhiều con bạc Thái Lan thờ cúng.{{Sfn|Pennick|2021|p=6}}

==Chú thích==
===Ghi chú===
{{notelist}}

===Trích dẫn===
{{tham khảo}}

===Thư mục===
{{refbegin}}
* {{chú thích sách|pages=51–71|first1=Gregor|last1=Benton|first2=Liu|last2=Hong|chapter=''Qiaopi'' and Charity|title=Chinese Diaspora Charity and the Cantonese Pacific, 1850–1949|editor1=John Fitzgerald|editor2=Hon-ming Yip|isbn=9789888528264|publisher=[[Hong Kong University Press]]|year=2020}}
* {{chú thích sách|title=Southeast Asian Personalities of Chinese Descent: A Biographical Dictionary, Volume I & II|editor=Leo Suryadinata|pages=352–353|chapter=Hong Taechawanit|first=Yu Mei|last=Goh|year=2012|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|isbn=9789814345217}}
* {{chú thích tạp chí|title=The Origins of Chinese Nationalism in Thailand|first=Eiji|last=Murashima|year=2013|pages=149–172|publisher=[[Waseda University]]|journal=Journal of Asia-Pacific Studies}}
* {{chú thích sách|title=The Ancestral Power of Amulets, Talismans, and Mascots: Folk Magic in Witchcraft and Religion|first=Nigel|last=Pennick|publisher=[[Simon and Schuster]]|year=2021|isbn=9781644112212}}
* {{chú thích sách|title=Chaiyo!: King Vajiravudh and the Development of Thai Nationalism|first=Walter F.|last=Vella|isbn=9780824880309|publisher=[[University of Hawaii Press]]|year=2019}}
* {{chú thích sách|title=The Crown and the Capitalists: The Ethnic Chinese and the Founding of the Thai Nation|first=Wongsurawat|last=Wasana|year=2019|publisher=[[University of Washington Press]]|isbn=9780295746265}}
{{refend}}

{{Thời gian sống|1851|1937}}

{{DEFAULTSORT:Taechawanit, Hong}}
[[Thể loại:Doanh nhân Trung Quốc thế kỷ 20]]