Xem mã nguồn của USS Gilligan (DE-508)

{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= USS Gilligan (DE-508) underway at sea, in the 1950s.jpg
|Ship caption= Tàu hộ tống khu trục USS ''Gilligan'' (DE-508), thập niên 1950
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ 
|Ship flag= {{USN flag|1959}} 
|Ship name= USS ''Gilligan''
|Ship namesake= John Joseph Gilligan Jr.
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Federal Shipbuilding and Dry Dock Company]], [[Newark, New Jersey|Newark]], [[New Jersey]]
|Ship original cost=
|Ship laid down= [[18 tháng 11]], [[1943]]
|Ship launched= [[22 tháng 2]], [[1944]]
|Ship sponsor= bà John J. Gilligan
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[12 tháng 5]], [[1944]]
|Ship recommissioned= [[tháng 8]], [[1950]]
|Ship decommissioned= * [[2 tháng 7]], [[1946]] 
* [[31 tháng 3]], [[1959]]
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified= 
|Ship struck= [[1 tháng 3]], [[1972]]
|Ship nickname=
|Ship honors= 1 × [[Ngôi sao Chiến trận]] 
|Ship captured=
|Ship fate= Bán để tháo dỡ, [[20 tháng 11]], [[1973]]
|Ship status=
}}
{{Infobox ship characteristics
| Hide header = 
| Header caption = 
| Ship type = [[tàu hộ tống khu trục]]
| Ship class = [[John C. Butler (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp ''John C. Butler'']]
| Ship displacement = *{{convert|1350|LT|t|abbr=on|0}} (tiêu chuẩn)
*{{convert|1745|LT|t|abbr=on}} (đầy tải)
| Ship length = {{convert|306|ft|m|1|abbr=on}}
| Ship beam = {{convert|37|ft|m|1|abbr=on}}
| Ship draft = * {{convert|9|ft|4|in|m|1|abbr=on}} (tiêu chuẩn)
* {{convert|13|ft|4|in|m|1|abbr=on}} (đầy tải)
| Ship power = {{convert|12000|bhp|abbr=on}}
| Ship propulsion = * 2 × nồi hơi ống nước Foster-Wheeler kiểu Express "D"
* 2 × [[turbine hơi nước]] [[Westinghouse Electric Corporation|Westinghouse]] với hộp số giảm tốc;
* 2 × trục 
* 2 × chân vịt ba cánh đường kính {{convert|8|ft|6|in|m|abbr=on}}
| Ship speed = {{convert|24|kn|mph km/h|abbr=on}}
| Ship range = 
| Ship complement = * 15 sĩ quan
* 183 thủy thủ
| Ship sensors = * [[sonar]] QC;
* [[radar]] [[radar SC|SC]] dò tìm mặt biển;
* radar [[radar SA|SA]] dò tìm không trung
| Ship armament = * 2 x pháo [[pháo 5-inch/38-caliber|{{convert|5|in|mm}}/38 đa dụng]] (2×1);
* 4 × pháo [[phòng không]] [[Bofors 40 mm]] (2×2);
* 10 × pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]] (10×1);
* 3 × ống phóng [[ngư lôi Mark 15]] {{convert|21|in|mm|0|sing=on}} (1×3);
* 1 × [[súng cối]] [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] [[Hedgehog]] (24 nòng, 144 quả đạn);
* 8 × máy phóng [[mìn sâu]] [[K-gun]];
* 2 × đường ray thả mìn sâu, mang theo cho đến 200 quả 
|Ship armour=
|Ship armor=
|Ship aircraft=
|Ship aircraft facilities=
|Ship notes=
}}
|}

'''USS ''Gilligan'' (DE-508)''' là một [[tàu hộ tống khu trục]] [[John C. Butler (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp ''John C. Butler'']] từng phục vụ cùng [[Hải quân Hoa Kỳ]] trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Hoa Kỳ được đặt cái tên này, theo tên [[Binh nhì]] [[Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ|Thủy quân Lục chiến]] John Joseph Gilligan Jr. (1923–1942), người từng phục vụ cùng Tiểu đoàn 1 Biệt kích Thủy quân Lục chiến trong [[Chiến dịch Guadalcanal]], đã tử thương tại [[Tulagi]] vào ngày [[8 tháng 8]], [[1942]] và được truy tặng [[Huân chương Ngôi sao Bạc]].<ref name=DANFS/> Nó đã phục vụ trong suốt Thế chiến II, được cho ngừng hoạt động sau khi xung đột chấm dứt vào năm [[1946]], rồi được huy động trở lại để tiếp tục phục vụ trong giai đoạn [[Chiến tranh Lạnh]] từ năm [[1950]] đến năm [[1959]]. Con tàu cuối cùng bị bán để tháo dỡ vào năm [[1973]]. ''Gilligan'' được tặng thưởng một [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo ==
{{main|John C. Butler (lớp tàu hộ tống khu trục)}} 
Lớp ''John C. Butler'' được thiết kế nhằm đáp ứng nhu cầu một số lượng lớn nhưng rẻ tiền của một kiểu tàu hộ tống [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] để hộ tống các đoàn tàu vận tải vượt đại dương.{{Sfn|Friedman|1982|pp=141, 149}} Chúng có chiều dài chung {{convert|306|ft|m|1}}, mạn tàu rộng {{convert|36|ft|10|in|m|1}} và mớn nước {{convert|13|ft|4|in|m|1}},<ref name=DANFS/> [[trọng lượng choán nước]] tiêu chuẩn {{convert|1350|LT|t|0|abbr=|lk=on}}, và lên đến {{convert|1745|LT|t|0}} khi đầy tải, với một thủy thủ đoàn bao gồm 14 sĩ quan và 201 thủy thủ.{{Sfn|Friedman|1982|p=421}} Con tàu được vận hành bởi hai [[turbine hơi nước]] hộp số [[Westinghouse Electric Corporation|Westinghouse]]; hơi nước được cung cấp bởi hai [[nồi hơi]] "D" Express, tạo ra công suất {{Convert|12000|shp|kW|lk=on|abbr=}} và cho phép đạt được tốc độ tối đa {{convert|24|kn|lk=in}}. Nó có tầm hoạt động {{convert|6000|nmi|lk=in}} ở tốc độ đường trường {{convert|12|kn}}.{{Sfn|Friedman|1982|p=421}}

Dàn vũ khí chính bao gồm hai tháp pháo [[pháo 5-inch/38-caliber|5-inch/38 caliber]] đa dụng nòng đơn, được dẫn đường bởi [[hệ thống điều khiển hỏa lực Mark 51]]; vũ khí phòng không gồm hai khẩu đội [[Bofors 40 mm|Bofors 40 mm L/60]] nòng đôi và mười khẩu [[Oerlikon 20 mm]] nòng đơn cũng được dẫn đường bởi hệ thống Mark 51.{{Sfn|Friedman|1982|pp=141, 149}} Ngoài ba ống phóng [[ngư lôi]] [[Ngư lôi 21-inch Hoa Kỳ|{{convert|21|in|mm|0|adj=on}}]], vũ khí chống ngầm bao gồm hai đường ray thả [[mìn sâu]], tám máy phóng mìn sâu [[K-gun]] cùng một dàn [[súng cối]] chống ngầm [[Hedgehog]].<ref name=DANFS/> Con tàu được trang bị [[sonar]] kiểu QC,{{Sfn|Friedman|1982|p=421}} [[radar]] dò tìm mặt biển [[radar SL|SL]]{{Sfn|Friedman|1981|p=149}} và radar dò tìm không trung [[radar SA|SA]].{{Sfn|Friedman|1981|p=146}}

''Gilligan'' được đặt lườn tại xưởng tàu của hãng [[Federal Shipbuilding and Dry Dock Company]] ở [[Newark, New Jersey|Newark]], [[New Jersey]] vào ngày [[18 tháng 11]], [[1943]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[22 tháng 2]], [[1944]], được đỡ đầu bởi bà John J. Gilligan, mẹ của Binh nhì Gilligan, và được cho nhập biên chế cùng Hải quân Hoa Kỳ vào ngày [[12 tháng 5]], [[1944]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Thiếu tá Hải quân]] Carl Edward Bull.<ref name=DANFS>{{cite DANFS | title=Gilligan (DE-508) | author=[[Naval Historical Center]] | url=https://www.history.navy.mil/content/history/nhhc/research/histories/ship-histories/danfs/g/gilligan.html | access-date=17 June 2022}}</ref><ref name=NavSource>{{chú thích web | last=Yarnall | first=Paul R. | title=USS Gilligan (DE-508) | url=http://www.navsource.org/archives/06/508.htm | website=NavSource.org | date=8 May 2021 | access-date=17 June 2022 | archive-date=2022-10-23 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221023235233/http://www.navsource.org/archives/06/508.htm | url-status=dead }}</ref><ref name=Uboat>{{chú thích web | last=Helgason | first=Guðmundur | title=USS Gilligan (DE 508) | url=https://uboat.net/allies/warships/ship/1650.html | website=uboat.net | access-date=17 June 2022}}</ref>

== Lịch sử hoạt động ==
=== Thế Chiến II ===
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy huấn luyện tại khu vực [[Bermuda]] và sửa chữa sau chạy thử máy, ''Gilligan'' hộ tống một tàu chở quân đi từ [[thành phố New York|New York]] đến [[Maine]], rồi chuẩn bị để được điều động sang khu vực [[Mặt trận Thái Bình Dương trong Thế chiến thứ hai|Mặt trận Thái Bình Dương]]. Nó khởi hành từ [[Norfolk, Virginia]] vào ngày [[5 tháng 8]], [[1944]] để hộ tống một tàu đổ bộ [[Landing Ship, Dock|LSD]] đi sang vùng biển [[Hawaii]], đến [[Trân Châu Cảng]] vào ngày [[30 tháng 8]]. Sau một giai đoạn thực hành huấn luyện, nó lên đường vào ngày [[29 tháng 9]] hộ tống một đoàn tàu buôn đi [[Eniwetok]], rồi đi đến [[Majuro]] vào ngày [[13 tháng 10]]. Trong giai đoạn từ ngày [[16 tháng 10|16]] đến ngày [[27 tháng 10]], nó hộ tống các tàu buôn đi sang [[Kwajalein]], tiến hành bắn phá các đảo [[đảo san hô vòng Mili|Mille]] và [[Jaluit]], và đánh chìm một thuyền buồm Nhật Bản trước khi quay trở lại Majuro.<ref name=DANFS/>

Lên đường vào ngày [[1 tháng 11]], ''Gilligan'' hộ tống một đoàn tàu buôn đi sang Eniwetok và [[Saipan]], trước khi đi đến [[Ulithi]] vào ngày [[17 tháng 11]]. Ba ngày sau đó, [[tàu tiếp dầu]] {{USS|Mississinewa|AO-59|3}} đang vận chuyển {{convert|17000|m3|USgal|abbr=on}} nhiên liệu các loại và đang neo đậu trong vũng biển Ulithi, đã trúng [[ngư lôi]] cảm tử [[Kaiten]] và nổ tung khiến 63 người thiệt mạng. Ngay sau đó ''Gilligan'' phát hiện một chiếc [[tàu ngầm bỏ túi]] Nhật Bản di chuyển gần bên cạnh; nó đã thả [[mìn sâu]] để tấn công và có thể gây hư hại cho chiếc tàu ngầm đối phương. Trong ngày hôm đó [[tàu khu trục]] {{USS|Case|DD-370|3}} đã húc và đánh chìm một chiếc khác bên ngoài cảng, và máy bay tuần tra [[Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ|Thủy quân Lục chiến]] đã tiêu diệt thêm một tàu ngầm thứ ba.<ref name=DANFS/>

Khởi hành vào ngày [[4 tháng 12]] để hộ tống một đoàn tàu vận tải đi sang [[đảo Manus]], ''Gilligan'' hoạt động tuần tra ngoài khơi đảo [[Bougainville]] cho đến ngày [[31 tháng 12]], khi nó lên đường hộ tống các tàu chở quân hướng sang [[vịnh Lingayen]], [[Philippines]], đến nơi vào đúng ngày mở đầu của [[Trận Luzon]] [[9 tháng 1]], [[1945]]. Cho dù phải chịu đựng các đợt không kích tự sát liên tục của đối phương, nó đã hỗ trợ cho cuộc tấn công và tuần tra bảo vệ cho Lực lượng Đặc nhiệm 79 dưới quyền [[Phó đô đốc]] [[Theodore Stark Wilkinson]]. Đến ngày [[12 tháng 1]], một máy bay [[Kamikaze]] đã đâm trúng khẩu đội [[Bofors 40 mm]] số 2 phía giữa tàu, gây hư hại nặng và khiến 12 người tử trận cùng 13 người khác bị thương. Các nỗ lực kiểm soát hư hỏng đã giúp con tàu tiếp tục hoạt động, và nó đi đến [[Leyte]] vào ngày [[17 tháng 1]] để sửa chữa tạm thời, rồi quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày [[21 tháng 2]] để đại tu.<ref name=DANFS/>

Rời vùng biển Hawaii vào ngày [[29 tháng 3]], ''Gilligan'' hộ tống bảo vệ một đoàn tàu vận tải hướng sang [[quần đảo Ryūkyū]], đi đến ngoài khơi các bãi đổ bộ phía Tây [[Okinawa]] vào ngày [[17 tháng 4]], rồi hoạt động tuần tra [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] và [[chiến tranh phòng không|phòng không]] chung quanh khu vực vận chuyển. Phía Nhật Bản giờ đây sử dụng mọi hình thức tấn công tự sát sẵn có: máy bay, ngư lôi có người lái, xuồng máy hay người nhái, để tấn công lực lượng đổ bộ. Trong giai đoạn này, con tàu đã bắn rơi ít nhất năm máy bay Kamikaze, và đã suýt chịu thảm họa vào ngày [[27 tháng 5]] khi trúng một ngư lôi ném từ [[máy bay ném bom-ngư lôi]], nhưng may mắn khi quả ngư lôi bị tịt ngòi. Con tàu quay trở về Ulithi vào ngày [[25 tháng 6]], rồi lại lên đường vào ngày [[6 tháng 7]] để làm nhiệm vụ hộ tống vận tải tại [[Leyte]] và [[Jayapura|Hollandia]], và sau đó đi đến [[Manila]] để phục vụ cùng Tiền phương biển Philippine cho đến khi [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] [[Nhật Bản đầu hàng|chấp nhận đầu hàng]] vào ngày [[15 tháng 8]], giúp chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột.<ref name=DANFS/>

Lên đường vào ngày [[16 tháng 8]], ''Gilligan'' hộ tống một đoàn tàu vận tải đi sang Okinawa, và quay trở về Manila vào ngày [[27 tháng 8]]. Nó lại có một chuyến đi tương tự từ ngày [[29 tháng 8]] đến ngày [[25 tháng 9]]. Nó rời Manila vào ngày [[5 tháng 11]] để quay trở về Hoa Kỳ, đi đến [[San Pedro, Los Angeles]] vào ngày [[26 tháng 11]], nơi nó được đại tu trước khi được kéo đến [[San Diego]], California vào ngày [[14 tháng 4]], [[1946]]. Con tàu được cho xuất biên chế vào ngày [[2 tháng 7]], [[1946]] và được đưa về [[Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương]].<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/><ref name=Uboat/>

=== 1950 - 1959 ===
Sau khi cuộc [[Chiến tranh Triều Tiên]] bùng nổ vào [[tháng 6]], [[1950]], ''Gilligan'' được cho tái biên chế trở lại tại [[Seattle, Washington]] vào ngày [[15 tháng 7]], [[1950]],<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/><ref name=Uboat/> và hoạt động trong vai trò tàu huấn luyện cho nhân sự [[Hải quân Dự bị Hoa Kỳ]] tại khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương. Nó từng thực hiện những chuyến đi thực hành huấn luyện đến [[Acapulco, Mexico]], khu vực [[kênh đào Panama]] và [[Alaska]], cùng hai chuyến sang vùng biển Hawaii. Con tàu được hoạt động như tàu huấn luyện cùng Trường Sonar Hạm đội tại San Diego, rồi chuyển đến hoạt động huấn luyện tại [[Portland, Oregon]] từ năm [[1958]].<ref name=DANFS/>

''Gilligan'' được cho xuất biên chế lần sau cùng tại [[Astoria, Oregon]] vào ngày [[31 tháng 3]], [[1959]],<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/><ref name=Uboat/> tiếp tục được đưa về Hạm đội Dự bị Thái Bình Dương, neo đậu tại [[Bremerton, Washington]].<ref name=DANFS/> Tên nó được cho rút khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] vào ngày [[1 tháng 3]], [[1972]],<ref name=NavSource/><ref name=Uboat/> và con tàu bị bán để tháo dỡ vào ngày [[20 tháng 11]], [[1973]].<ref name=NavSource/><ref name=Uboat/>

== Phần thưởng ==
''Gilligan'' được tặng thưởng một [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.<ref name=DANFS/><ref name=NavSource/>
<center>
{|
|colspan=3 align=center|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=Combat Action Ribbon.svg|width=103}} {{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=American Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|-
|{{ribbon devices|number=1|type=service-star|ribbon=Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=World War II Victory Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=National Defense Service Medal ribbon.svg|width=103}}
|}
{|class="wikitable"
|-align=center
|colspan=2 |[[Dãi băng Hoạt động Tác chiến]] <br>(truy tặng)
|colspan=2 |[[Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ]]
|-align=center
|[[Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương]]<br>với 1 [[Ngôi sao Chiến trận]]
|colspan=2 |[[Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II (Hoa Kỳ)|Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II]]
|[[Huân chương Phục vụ Phòng vệ Quốc gia]]
|}
</center>

== Tham khảo ==
=== Chú thích ===
{{tham khảo}}
=== Thư mục ===
* {{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Gilligan (DE-508) | url=https://www.history.navy.mil/content/history/nhhc/research/histories/ship-histories/danfs/g/gilligan.html | access-date=17 June 2022}}
* {{chú thích sách | last=Friedman | first=Norman | title=Naval Radar| url=https://archive.org/details/navalradar0000frie | year=1981 | publisher=Conway Maritime Press | location=London | isbn=0-85177-238-2}}
* {{chú thích sách | last=Friedman | first=Norman | title=U.S. Destroyers: An Illustrated Design History | url=https://archive.org/details/usdestroyersillu0000frie | year=1982 | publisher=Naval Institute Press | location=Annapolis, Maryland, USA | isbn=0-87021-733-X}}

== Liên kết ngoài ==
{{Thể loại Commons}}
* [http://www.navsource.org/archives/06/508.htm NavSource Online: Destroyer Escort Photo Archive - USS Gilligan (DE-508)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221023235233/http://www.navsource.org/archives/06/508.htm |date=2022-10-23 }}

<!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{Lớp tàu hộ tống khu trục John C. Butler}}

{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:Gilligan (DE-508)}}
[[Thể loại:Lớp tàu hộ tống khu trục John C. Butler]]
[[Thể loại:Tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu hộ tống khu trục trong Thế chiến II]]
[[Thể loại:Tàu hộ tống khu trục trong Chiến tranh Lạnh]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1944]]