Xem mã nguồn của USS Lyman (DE-302)

{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= USS Lyman (DE-302) underway in San Francisco Bay on 23 April 1944.jpg
|Ship caption= Tàu hộ tống khu trục USS ''Lyman'' (DE-302) trên đường đi trong vịnh San Francisco, ngày 23 tháng 4, 1944
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ 
|Ship flag= {{USN flag|1945}} 
|Ship name= USS ''Lyman'' (DE-302)
|Ship namesake= Chan Lyman
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Xưởng hải quân Mare Island]], [[Vallejo, California]]
|Ship original cost=
|Ship laid down= [[22 tháng 4]], [[1943]]
|Ship launched= [[19 tháng 8]], [[1943]]
|Ship sponsor= bà Chan Lyman
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[19 tháng 2]], [[1944]]
|Ship recommissioned=
|Ship decommissioned= [[5 tháng 12]], [[1945]]
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified=
|Ship struck= [[19 tháng 12]], [[1945]]
|Ship nickname=
|Ship honors= 5 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
|Ship captured=
|Ship fate= Bán để tháo dỡ, [[26 tháng 12]], [[1946]]
|Ship status=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Hide header=
|Header caption=
|Ship class= [[Evarts (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp tàu hộ tống khu trục ''Evarts'']]
|Ship displacement= * {{convert|1140|LT|t|abbr=on}} (tiêu chuẩn);
* {{convert|1430|LT|t|abbr=on}} (đầy tải)
|Ship length= * {{convert|283|ft|6|in|m|abbr=on}} (mực nước);
* {{convert|289|ft|5|in|m|abbr=on}} (chung)
|Ship beam= {{convert|35|ft|1|in|m|abbr=on}}
|Ship draft= {{convert|8|ft|3|in|m|abbr=on}}
|Ship power= {{convert|6000|hp|kW|lk=in|abbr=on}}
|Ship propulsion= * 4 × [[động cơ diesel]] [[General Motors]] Kiểu 16-278A với máy phát điện;
* 2 × trục chân vịt
|Ship speed={{convert|21|kn|mph km/h|lk=in|abbr=on}}
|Ship range={{convert|4150|nmi|mi km|lk=in|abbr=on}} ở vận tốc {{convert|12|kn|mph km/h|abbr=on}}
|Ship complement= * 15 sĩ quan;
 * 183 thủy thủ
|Ship sensors=* [[Radar]] kiểu SA & SL
* [[Sonar]] Kiểu 128D hoặc Kiểu 144
* Ăn-ten định vị MF
* Ăn-ten định vị cao tần Kiểu FH 4
|Ship armament= * 3 × [[pháo 3 inch/50 caliber|pháo {{convert|3|in|mm|abbr=on}}/50 cal]] đa dụng (3×1);
* 4 × pháo [[phòng không]] [[pháo 1,1 inch/75 caliber|1,1 inch/75 caliber]] (1×4);
* 9 × pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]] (9×1);
* 8 × máy phóng [[mìn sâu]] K3;
* 1 × [[súng cối]] [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] [[Hedgehog]] (24 nòng, 144 quả đạn);
* 2 × đường ray thả mìn sâu
|Ship notes=
}}
|}

'''USS ''Lyman'' (DE-302)''' là một [[tàu hộ tống khu trục]] [[Evarts (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp ''Evarts'']] được [[Hải quân Hoa Kỳ]] chế tạo trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên [[Thiếu úy Hải quân]] Chan Lyman (1912-1942), người phục vụ trên [[tàu chở dầu]] {{USS|Neosho|AO 23|3}} và đã tử trận trong [[Trận chiến biển Coral]] ngày [[7 tháng 5]], [[1942]]<ref name=DANFS>{{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Lyman (DE-302) | url=http://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/l/lyman.html | access-date = ngày 5 tháng 2 năm 2021}}</ref> Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế vào ngày [[5 tháng 12]], [[1945]] và xóa đăng bạ vào ngày [[19 tháng 12]], [[1945]]. Con tàu bị bán để tháo dỡ vào ngày [[26 tháng 12]], [[1946]]. ''Lyman'' được tặng thưởng năm [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo ==
Những chiếc thuộc lớp tàu khu trục ''Evarts'' có chiều dài chung {{convert|289|ft|5|in|m|abbr=on}}, mạn tàu rộng {{convert|35|ft|1|in|m|abbr=on}} và độ sâu mớn nước khi đầy tải là {{convert|8|ft|3|in|m|abbr=on}}. Chúng có [[trọng lượng choán nước]] tiêu chuẩn {{convert|1140|LT|t|abbr=on}}; và lên đến {{convert|1430|LT|t|abbr=on}} khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm bốn [[động cơ diesel]] [[General Motors]] Kiểu 16-278A nối với bốn máy phát điện để vận hành hai trục chân vịt; công suất {{convert|6000|hp|kW|lk=in|abbr=on}} cho phép đạt được tốc độ tối đa {{convert|21|kn|mph km/h|lk=in|abbr=on}}, và có dự trữ hành trình {{convert|4150|nmi|mi km|lk=in|abbr=on}} khi di chuyển ở vận tốc đường trường {{convert|12|kn|mph km/h|abbr=on}}.<ref name=NavSource>{{chú thích web | url=http://www.navsource.org/archives/06/302.htm | title=USS Lyman (DE-302) | website=NavSource.org | access-date=ngày 31 tháng 1 năm 2021 | archive-date=2021-02-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210213174212/http://www.navsource.org/archives/06/302.htm | url-status=dead }}</ref>

Vũ khí trang bị bao gồm ba [[pháo 3 inch/50 caliber|pháo {{convert|3|in|mm|abbr=on}}/50 cal]] trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội [[pháo 1,1 inch/75 caliber|1,1 inch/75 caliber]] bốn nòng và chín pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]]. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn [[súng cối]] chống tàu ngầm [[Hedgehog]] Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả [[mìn sâu]].<ref name=NavSource/>

''Lyman'' được đặt lườn tại [[Xưởng hải quân Mare Island]] ở [[Vallejo, California]] vào ngày [[22 tháng 4]], [[1943]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[19 tháng 8]], [[1943]]; được đỡ đầu bởi bà Chan Lyman, vợ góa Thiếu úy Lyman, và nhập biên chế vào ngày [[19 tháng 2]], [[1944]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Thiếu tá Hải quân]] James W. Wilson.<ref name=DANFS/>

== Lịch sử hoạt động ==
Hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện, ''Lyman'' khởi hành từ [[San Francisco]], [[California]] vào ngày [[23 tháng 4]], [[1944]] để đi sang khu vực quần đảo [[Hawaii]], và đi đến [[Trân Châu Cảng]], nơi nó đảm nhiệm vai trò tàu huấn luyện. Cùng với các tàu hộ tống khu trục khác, nó đóng vai trò mục tiêu giả lập để huấn luyện [[tàu ngầm]] đồng thời bảo vệ cho các [[tàu sân bay hộ tống]] khi huấn luyện các phi đội bay. Con tàu rời Trân Châu Cảng vào ngày [[20 tháng 8]], và trong hơn một năm tiếp theo làm nhiệm vụ hộ tống các tàu tiếp liệu phục vụ cho [[Đệ Tam hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Tam hạm đội]] và [[Đệ Ngũ hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Ngũ hạm đội]]. Nó đi đến ngoài khơi [[Kossol Roads]] vào ngày [[20 tháng 9]] để bảo vệ cho đội đặc nhiệm phía Tây trong chiến dịch chiếm đóng quần đảo [[Palau]], và sau đó rời [[Peleliu]] vào ngày [[22 tháng 10]] để hộ tống cho đoàn tàu chuyển [[Trung đoàn 1 Thủy quân Lục chiến (Hoa Kỳ)|Trung đoàn 1 Thủy quân Lục chiến]] đến [[quần đảo Russell]].<ref name=DANFS/>

Trong lúc ''Lyman'' đang neo đậu tại [[đảo Manus|Manus]] thuộc [[quần đảo Admiralty]] vào ngày [[10 tháng 11]], một vụ nổ đã xảy ra trên chiếc [[tàu chở đạn]] {{USS|Mount Hood|AE-11|3}} đang neo đậu lân cận; và một tuần sau đó tại [[Ulithi]], một [[tàu ngầm bỏ túi]] Nhật Bản đã tìm cách phóng [[ngư lôi]] vào chiếc [[tàu chở dầu]] {{USS|Mississinewa|AO-59|3}} đang neo đậu cùng một vị trí với ''Lyman''. Chiếc tàu hộ tống khu trục lên đường vào ngày [[16 tháng 12]] để hộ tống cho các tàu phụ trợ phục vụ cho cuộc đổ bộ lên [[vịnh Lingayen]], [[Luzon]], [[Philippines]], rồi quay trở về Ulithi vào ngày [[14 tháng 1]], [[1945]]. Nó tiếp tục ra khơi vào đầu [[tháng 2]], hộ tống bảo vệ cho một đội tiếp liệu phục vụ cho chiến dịch chiếm đóng [[Iwo Jima]].<ref name=DANFS/>

Đội tiếp liệu của ''Lyman'' lại có mặt tại khu vực [[quần đảo Ryukyu]] từ ngày [[22 tháng 3]] đến ngày [[11 tháng 6]] để tiếp tế cho các đội đặc nhiệm trong khi diễn ra [[Trận Okinawa]]. Trong đợt này, con tàu chịu đựng một cơn [[bão]] vào ngày [[5 tháng 6]] và bị hư hại, nên buộc phải rút lui về căn cứ để sửa chữa. Khởi hành vào ngày [[3 tháng 7]], nó tiếp nối nhiệm vụ hộ tống các tàu tiếp liệu phục vụ cho Đệ Tam hạm đội, lúc này đang hoạt động không kích xuống các đảo chính quốc Nhật Bản, và tiếp tục vai trò này cho đến khi chiến tranh kết thúc.<ref name=DANFS/>

''Lyman'' là chiếc tàu hộ tống khu trục đầu tiên tiến vào [[vịnh Tokyo]] vào ngày [[30 tháng 8]], hộ tống một đội tàu chở dầu; và nó tiếp tục ở lại đây để chứng kiến lễ [[Nhật Bản đầu hàng|lễ ký kết văn kiện đầu hàng]] trên [[thiết giáp hạm]] {{USS|Missouri|BB-63|3}} vào ngày [[2 tháng 9]]. Lên đường vào ngày hôm sau để quay về Hoa Kỳ, nó ghé một số chặng để đón thêm 80 hành khách là cựu chiến binh trước khi về đến San Francisco vào ngày [[8 tháng 10]].<ref name=DANFS/>

Đi đến [[Richmond, California]] vào ngày [[8 tháng 11]] để chuẩn bị ngừng hoạt động, ''Lyman'' được cho xuất biên chế vào ngày [[5 tháng 12]], [[1945]]; và con tàu bị bán cho hãng Puget Sound Navigation Co. tại [[Seattle, Washington]], vào ngày [[26 tháng 12]], [[1946]] để tháo dỡ.<ref name=DANFS/>

== Phần thưởng<ref name=NavSource/> ==
<center>
{|
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=American Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=5|type=service-star|ribbon=Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=World War II Victory Medal ribbon.svg|width=103}}
|}

{|class="wikitable"
|-align=center
|[[Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ]]
|colspan=2|[[Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương]]<br>với 5 [[Ngôi sao Chiến trận]]
|[[Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II (Hoa Kỳ)|Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II]]
|}
</center>

== Tham khảo ==
=== Chú thích ===
{{tham khảo}}
=== Thư mục ===
* {{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Lyman (DE-302) | url=http://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/l/lyman.html | access-date = ngày 5 tháng 2 năm 2021}}

== Liên kết ngoài ==
* {{navsource|06/302|USS Lyman (DE-302)}}

<!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts}}

{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:Lyman (DE-302)}}
[[Thể loại:Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts]]
[[Thể loại:Khinh hạm và tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu hộ tống khu trục trong Thế Chiến II]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1943]]