Xem mã nguồn của USS McKean (DD-90)

{{Dablink|Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem [[USS McKean]].}}
 
{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= [[Tập tin:USSMcKeanDD90.jpg|300px|USS McKean (DD-90)]]
|Ship caption= Tàu khu trục USS ''McKean'' (DD-90)
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ
|Ship flag= {{USN flag|1940}}
|Ship name=''McKean''
|Ship namesake= [[William McKean|William Wister McKean]]
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder=[[Union Iron Works]], [[San Francisco]], [[California]]
|Ship original cost=
|Ship laid down=[[12 tháng 2]] năm [[1918]]
|Ship launched=[[4 tháng 7]] năm [[1918]]
|Ship sponsor= Cô [[Helen La Monte Ely]]
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned=[[25 tháng 2]] năm [[1919]]
|Ship recommissioned=[[11 tháng 12]] năm [[1940]]
|Ship decommissioned= [[19 tháng 6]] năm [[1922]]
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified='''APD-5''', [[2 tháng 8]] năm [[1940]]
|Ship struck=
|Ship nickname=
|Ship honors= 4 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
|Ship captured=
|Ship fate= Bị đánh chìm trong chiến đấu, [[17 tháng 11]] năm [[1943]]
|Ship status=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Ship class= [[Wickes (lớp tàu khu trục)|Lớp tàu khu trục ''Wickes'']]
|Ship displacement=* {{convert|1154|LT|MT}} (thông thường),
* {{convert|1247|LT|MT}} (đầy tải)
|Ship length= {{convert|314,4|ft|abbr=in|2|abbr=on}}
|Ship beam= {{convert|31|ft|abbr=in|2|abbr=on}}
|Ship draft= {{convert|9|ft|abbr=in|2|abbr=on}}
|Ship propulsion=* 2 × turbine hơi nước hộp số Parsons;<ref name="proceedings">Thomas, Donald I., CAPT USN "Recommissioning Destroyers, 1939 Style" ''United States Naval Institute Proceedings'' September 1979 tr. 71</ref>
* 4 × nồi hơi {{convert|300|psi|abbr=on}};<ref name="proceedings"/>
* 2 × trục;
* công suất {{convert|24610|hp|kW|abbr=on|lk=on}}
|Ship speed= {{convert|35,3|kn|km/h|abbr=on}}
|Ship range= 
|Ship endurance= 
|Ship boats=
|Ship complement= 122 sĩ quan và thủy thủ
|Ship crew=
|Ship sensors= 
|Ship EW=
|Ship armament=* 4 × pháo [[Hải pháo 4 inch/50 caliber|{{convert|4|in|mm|abbr=on}}/50 caliber]];<ref name="proceedings"/>
* 1 × pháo [[Hải pháo 3 inch/23 caliber|{{convert|3|in|mm|abbr=on}}/23 caliber]];<ref name="proceedings"/>
* 12 × ống phóng [[ngư lôi Mark 15|ngư lôi {{convert|21|in|mm|abbr=on}}]] (4×3)<ref name="proceedings"/>
|Ship armor= 
|Ship aircraft= 
|Ship aircraft facilities= 
|Ship notes=
}}
|}

'''USS ''McKean'' (DD-90/ADP-5)''' là một [[tàu khu trục]] thuộc [[Wickes (lớp tàu khu trục)|lớp ''Wickes'']] của [[Hải quân Hoa Kỳ]] trong giai đoạn [[Chiến tranh Thế giới thứ nhất]]; và được cải biến thành [[tàu vận chuyển cao tốc]] với ký hiệu lườn '''ADP-5''' trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó bị đánh chìm trong chiến đấu vào ngày [[17 tháng 11]] năm [[1943]] tại Mặt trận Tây Nam Thái Bình Dương.

== Thiết kế và chế tạo ==
Là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo [[Thiếu tướng Hải quân]] [[William McKean|William Wister McKean]] (1800-1865), nó được đặt lườn vào ngày [[12 tháng 2]] năm [[1918]] tại xưởng tàu của hãng [[Union Iron Works]] ở [[San Francisco, California]]. ''McKean'' được hạ thủy vào ngày [[4 tháng 7]] năm [[1918]], được đỡ đầu bởi Cô [[Helen La Monte Ely]], và được đưa ra hoạt động vào ngày [[25 tháng 2]] năm [[1919]] tại San Francisco dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Thiếu tá Hải quân]] [[Raleigh C. Williams]].

== Lịch sử hoạt động ==
''McKean'' phục vụ cùng [[Hạm đội Đại Tây Dương Hoa Kỳ|Hạm đội Đại Tây Dương]] từ năm [[1919]] đến năm [[1922]], từng thực hiện một chuyến đi đến vùng biển [[Châu Âu]] từ [[tháng 5]] đến [[tháng 7]] năm [[1919]]. Nó hoạt động chủ yếu tại vùng biển ngoài khơi [[New York, New York|New York]] và [[Charleston, South Carolina]], trước khi được cho xuất biên chế tại [[Philadelphia, Pennsylvania]] vào ngày [[19 tháng 6]] năm [[1922]], và được đưa về lực lượng dự bị. Sau khi bị bỏ không gần hai thập niên, ''McKean'' được xếp lại lớp như một [[tàu vận chuyển cao tốc]] với ký hiệu lườn mới '''APD-5''' vào ngày [[2 tháng 8]] năm [[1940]], và nhập biên chế trở lại tại [[Norfolk, Virginia]] ngày [[11 tháng 12]] năm [[1940]] dưới quyền chỉ huy của Thiếu tá Hải quân [[Thomas Burrows]].

Sau khi [[Trận Trân Châu Cảng|chiến tranh nổ ra]] tại [[Thái Bình Dương]] ngày [[7 tháng 12]] năm [[1941]], ''McKean'' rời vùng bờ Đông ngày [[10 tháng 5]] năm [[1942]], đi đến khu vực Nam Thái Bình Dương ngày [[20 tháng 7]], để chuẩn bị cho việc chiếm đóng [[quần đảo Solomon]]. Nó đã đổ quân lên [[Trận Tulagi và Gavutu-Tanambogo|Tulagi]] vào ngày [[7 tháng 8]], và trong những tháng tiếp theo đã thực hiện những chuyến đi hộ tống và tiếp liệu từ căn cứ ở [[Nouvelle-Calédonie]] và [[New Hebrides]] đến các vị trí tiền tiêu của Hoa Kỳ phía Nam Solomon hỗ trợ cho [[chiến dịch Guadalcanal]]. Nó rời khu vực Nam Thái Bình Dương ngày [[31 tháng 1]] năm [[1943]] quay trở về vùng bờ Tây để đại tu, rồi lại tiếp tục các hoạt động hộ tống và tuần tra tại khu vực New Hebride và Solomon từ ngày [[21 tháng 6]]. Từ [[tháng 7]] đến [[tháng 11]], nó tham gia các chiến dịch đổ bộ tại miền Trung Solomon, đổ bộ binh lính lên các bãi [[trận New Georgia|New Georgia]] và [[Rendova]]. Nó còn tiến hành tuần tra tại vùng biển ngoài khơi [[Guadalcanal]] và dọc theo eo biển New Georgia (vốn mang biệt danh "Cái khe").

Vào [[tháng 10]], nó hoàn tất việc chuẩn bị cho các chiến dịch tại [[Trận đảo Treasury|quần đảo Treasury]] và [[chiến dịch Bougainville|Bougainville]]. ''McKean'' cho đổ bộ binh lính lên [[đảo Mono]] ngày [[27 tháng 10]], bao gồm một đội công binh để xây dựng một trạm [[radar]] quan trọng trong vòng không đầy một tuần. Sau chiến thắng của Đồng Minh trước lực lượng Nhật Bản trong [[trận chiến vịnh Nữ hoàng Augusta]] vào đêm [[2 tháng 11]], ''McKean'' di chuyển cùng một đoàn tàu vận chuyển lực lượng tăng cường đến [[Bougainville]], và vào ngày [[6 tháng 11]] đã cho đổ bộ lực lượng [[Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ|Thủy quân Lục chiến]] lên gần [[mũi Torokina]], vịnh Nữ hoàng Augusta. Nó còn vận chuyển thêm lực lượng đến Bougainville vào ngày [[11 tháng 11]], rồi quay trở lại Guadalcanal chuẩn bị cho một chuyến chuyển quân khác.

Với 185 lính Thủy quân Lục chiến trên tàu, ''McKean'' đi ngược lên "Cái khe" vào cuối ngày [[15 tháng 11]]. Khi tiến đến gần vịnh Nữ hoàng Augusta sáng sớm ngày [[17 tháng 11]], nó bị một [[máy bay ném bom]] hai động cơ [[Mitsubishi G4M]] "Betty" thuộc Liên đội 702 [[Không lực Hải quân Đế quốc Nhật Bản]], do Gintaro Kobayashi điều khiển,<ref>{{chú thích sách | last=Tagaya | first=Osamu | title=Mitsubishi Type 1 Rikko Betty Units of World War 2 | url=https://archive.org/details/mitsubishitype1r0000taga | publisher=Osprey Publishing | year=2001 | isbn=184176082X}}</ref> vốn đã phóng ra một quả [[ngư lôi]] nhắm về phía đuôi con tàu. ''McKean'' bẻ lái gấp để né tránh; nhưng lúc 03 giờ 50 phút quả ngư lôi đánh trúng mạn phải, kích nổ hầm đạn phía sau và các khoang chứa [[mìn sâu]], làm vỡ các thùng nhiên liệu. ''McKean'' bùng cháy, bị mất toàn bộ động lực và thông tin liên lạc; lửa cháy trên mặt biển do nhiên liệu tràn ra thiêu chết những người đã nhảy ra hay bị tung xuống biển. Hạm trưởng, Thiếu tá Hải quân [[Ralph L. Ramey]], ra lệnh bỏ tàu lúc 03 giờ 55 phút; đến 04 giờ 00 nó bắt đầu chìm phần đuôi, hạm trưởng rời tàu 12 phút sau đó. Hầm đạn phía trước và thùng dầu phát nổ lúc 04 giờ 15 phút; và các ống khói của nó hoàn toàn biến mất lúc 04 giờ 18 phút. 64 trong số thủy thủ đoàn và 52 trong số binh lính trên tàu thiệt mạng cho cháy và nổ. Những người sống sót được các [[tàu khu trục]] khác cứu vớt.

== Phần thưởng ==
''McKean'' được tặng thưởng bốn [[Ngôi sao Chiến trận]] và [[Đơn vị Tưởng thưởng Hải quân]] do thành tích phục vụ trong [[Thế Chiến II]].

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
* Bài này có các trích dẫn từ nguồn [[Dictionary of American Naval Fighting Ships]] thuộc [[phạm vi công cộng]]: http://www.history.navy.mil/danfs/m7/mckean-i.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101208072626/http://www.history.navy.mil/danfs/m7/mckean-i.htm |date=2010-12-08 }}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.history.navy.mil/photos/sh-usn/usnsh-m/dd90.htm Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022095950/http://www.history.navy.mil/photos/sh-usn/usnsh-m/dd90.htm |date=2012-10-22 }}
* [http://www.navsource.org/archives/05/090.htm NavSource Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514110249/http://www.navsource.org/archives/05/090.htm |date=2012-05-14 }}

 <!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{coord|6|31|S|154|52|E|display=title}}

{{Lớp tàu khu trục Wickes}}
{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:McKean (DD-90)}}
[[Thể loại:Lớp tàu khu trục Wickes]]
[[Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến I]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến II]]
[[Thể loại:Xác tàu đắm trong biển Solomon]]
[[Thể loại:Sự cố hàng hải năm 1943]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1918]]