Xem mã nguồn của USS Rathburne (DD-113)

{{Dablink|Về những tàu chiến Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem [[USS Rathburne]].}}
 
{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= [[Tập tin:USSRathburneDD113.jpg|300px|USS Rathburne (DD-113)]]
|Ship caption= Tàu khu trục USS ''Rathburne'' (DD-113)
}}
{{Infobox ship career
| Ship country = Hoa Kỳ
| Ship flag = {{USN flag|1945}}
| Ship name = USS ''Rathburne''
| Ship namesake = [[John Rathbun|John Peck Rathbun]]
| Ship ordered = 
| Ship awarded = 
| Ship builder = [[William Cramp and Sons]], [[Philadelphia, Pennsylvania]]
| Ship original cost = 
| Ship laid down = [[12 tháng 7]] năm [[1917]]
| Ship launched = [[27 tháng 12]] năm [[1917]]
| Ship sponsor = cô Malinda B. Mull
| Ship completed = 
| Ship acquired = 
| Ship commissioned = [[24 tháng 6]] năm [[1918]]
| Ship recommissioned = [[8 tháng 2]] năm [[1930]]
| Ship decommissioned = {{Danh sách không dấu đầu dòng
| [[12 tháng 2]] năm [[1923]]
| [[2 tháng 11]] năm [[1945]]
}}
| Ship in service = 
| Ship out of service = 
| Ship renamed = 
| Ship reclassified = {{Danh sách không dấu đầu dòng
| APD-25, [[20 tháng 5]] năm [[1944]]
| DD-113, [[20 tháng 7]] năm [[1945]]
}}
| Ship struck = [[28 tháng 11]] năm [[1946]]
| Ship nickname = 
| Ship honors = 6 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
| Ship captured = 
| Ship fate = Bán để tháo dỡ, [[tháng 11]] năm [[1946]]
| Ship status = 
}}
{{Infobox ship characteristics
| Ship class = [[Wickes (lớp tàu khu trục)|Lớp tàu khu trục ''Wickes'']]
| Ship displacement = {{Danh sách không dấu đầu dòng
| {{convert|1154|LT|MT}} (thông thường),
| {{convert|1247|LT|MT}} (đầy tải)
}}
| Ship length = {{convert|314,4|ft|abbr=in|2|abbr=on}}
| Ship beam = {{convert|31|ft|abbr=in|2|abbr=on}}
| Ship draft = {{convert|9|ft|abbr=in|2|abbr=on}}
| Ship propulsion = {{Danh sách không dấu đầu dòng
| 2 × turbine hơi nước hộp số Parsons;<ref name="proceedings">Thomas, Donald I., CAPT USN "Recommissioning Destroyers, 1939 Style" ''United States Naval Institute Proceedings'' September 1979 tr. 71</ref>
| 4 × nồi hơi {{convert|300|psi|abbr=on}};<ref name="proceedings"/>
| 2 × trục;
| công suất {{convert|24610|hp|kW|abbr=on|lk=on}}
}}
| Ship speed = {{convert|35,3|kn|km/h|abbr=on}}
| Ship range = 
| Ship endurance = 
| Ship boats = 
| Ship complement = 133 sĩ quan và thủy thủ
| Ship crew = 
| Ship sensors = 
| Ship EW = 
| Ship armament = {{Danh sách không dấu đầu dòng
| 4 × pháo [[Hải pháo 4 inch/50 caliber|{{convert|4|in|mm|abbr=on}}/50 caliber]];<ref name="proceedings"/>
| 1 × pháo [[Hải pháo 3 inch/23 caliber|{{convert|3|in|mm|abbr=on}}/23 caliber]];<ref name="proceedings"/>
| 12 × ống phóng [[ngư lôi Mark 15|ngư lôi {{convert|21|in|mm|abbr=on}}]] (4×3)<ref name="proceedings"/>
}}
| Ship armor = 
| Ship aircraft = 
| Ship aircraft facilities = 
| Ship notes = 
}}
|}

'''USS ''Rathburne'' (DD–113)''' là một [[tàu khu trục]] thuộc [[Wickes (lớp tàu khu trục)|lớp ''Wickes'']] của [[Hải quân Hoa Kỳ]] trong giai đoạn [[Chiến tranh Thế giới thứ nhất]]. Nó là chiếc tàu chiến đầu tiên của Hải quân Hoa Kỳ được đặt tên theo [[John Rathbun|John Peck Rathbun]] (1746-1782), một trong những sĩ quan đầu tiên của [[Hải quân Lục địa]].

== Thiết kế và chế tạo ==
''Rathburne'' được đặt lườn vào ngày [[12 tháng 7]] năm [[1917]] tại xưởng tàu của hãng [[William Cramp and Sons]] ở [[Philadelphia, Pennsylvania]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[27 tháng 12]] năm [[1917]], được đỡ đầu bởi cô Malinda B. Mull, và được đưa ra hoạt động vào ngày [[24 tháng 6]] năm [[1918]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Trung tá Hải quân]] [[Ward R. Wortman]].

== Lịch sử hoạt động ==
=== Thế Chiến I và sau đó ===
Trong những tháng cuối cùng của Thế Chiến I, từ [[tháng 7]] đến [[tháng 11]] năm [[1918]], ''Rathburne'' hộ tống các đoàn tàu vận tải từ khu vực giữa bờ biển [[Đại Tây Dương]] lên phía Bắc đến tận [[Halifax]], [[Nova Scotia]], cùng các đoàn tàu vượt đại dương đến [[quần đảo Azore]]. Hoàn tất chuyến vận tải cuối cùng tại [[New York, New York]] vào ngày [[27 tháng 11]], nó ở lại đây cho đến dịp năm mới [[1919]], rồi lên đường đi [[Cuba]] cho các cuộc thực tập cơ động mùa Đông. Sang mùa Xuân, nó lại vượt Đại Tây Dương, hoạt động từ [[Brest, Pháp|Brest]] [[Pháp]] trong [[tháng 5]] và [[tháng 6]], rồi quay về New York vào [[tháng 7]]. Vào [[tháng 8]], nó được chuyển sang [[Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ|Hạm đội Thái Bình Dương]], làm nhiệm vụ dọc vùng bờ Tây Hoa Kỳ cho đến hết năm, và trải qua nữa đầu năm [[1920]] đại tu tại [[Xưởng hải quân Puget Sound]]. Được phân ký hiệu lườn '''DD-113''' vào [[tháng 7]], nó hoạt động ngoài khơi [[Washington]] và trong [[vịnh Alaska]] từ [[tháng 8]] năm [[1920]] đến [[tháng 1]] năm [[1921]], rồi chuyển về phía Nam hoạt động ngoài khơi [[California]].

Vào [[tháng 7]], ''Rathburne'' lên đường đi sang phía Tây, và đến cuối [[tháng 8]] đã đi đến [[Cavite]] để gia nhập [[Hạm đội Á Châu Hoa Kỳ|Hạm đội Á Châu]]. Hoạt động tại khu vực này trong gần một năm, nó khởi hành từ [[Philippines]] vào ngày [[16 tháng 7]] năm [[1922]], tuần tra ngoài khơi bờ biển [[Trung Quốc]] trong [[tháng 8]], và đến ngày [[30 tháng 8]] đã khởi hành từ [[Nagasaki, Nagasaki|Nagasaki]], đi ngang [[đảo Midway]] và [[Trân Châu Cảng]] để quay về [[San Francisco]]. Đến nơi ngày [[2 tháng 10]], nó chuyển sang [[San Diego]] không lâu sau đó, nơi nó được cho xuất biên chế vào ngày và neo đậu cùng hạm đội dự bị cho đến năm [[1930]].

Được cho nhập biên chế trở lại vào ngày [[8 tháng 2]] năm [[1930]], ''Rathburne'' tiếp tục ở lại khu vực Đông Thái Bình Dương, tham gia các cuộc thực hành, các cuộc tập trận Vấn đề Hạm đội bao gồm tuần tiễu chiến lược, theo dõi, tấn công, bảo vệ vận tải và phòng thủ duyên hải bờ Tây trong suốt năm [[1933]]. Vào mùa Xuân năm [[1934]], nó rời San Diego đi [[kênh đào Panama]] và đi đến vùng [[biển Caribe]] tham gia Vấn đề Hạm đội XV, cuộc tập trận gồm ba giai đoạn bao gồm tấn công và phòng thủ vùng kênh đào, chiếm các căn cứ tiền phương, và hoạt động hạm đội. Một chuyến đi dọc theo bờ Đông được tiếp nối trước khi nó quay về San Diego vào mùa Thu. Hai năm sau, nó được chuyển sang Hải đội Huấn luyện Thủy âm bờ Tây, và cho đến mùa Xuân năm [[1944]], nó hoạt động chủ yếu như một tàu huấn luyện.

=== Thế Chiến II ===
Ngày [[25 tháng 4]] năm [[1944]], ''Rathburne'' rời San Diego đi đến Xưởng hải quân Puget Sound để được cải biến thành một tàu vận chuyển cao tốc. Được xếp lại lớp với ký hiệu lườn '''APD-25''' vào ngày [[20 tháng 5]], nó quay trở lại San Diego vào [[tháng 6]], trải qua các cuộc huấn luyện đổ bộ; rồi đến [[tháng 7]] khởi hành đi [[Hawaii]]. Vào cuối [[tháng 7]] và đầu [[tháng 8]], nó huấn luyện cùng với đội phá hoại dưới nước (UDT: underwater demolition team). Đến ngày [[10 tháng 8]], Đội UDT 10 được đón lên tàu, và sang ngày [[12 tháng 8]], ''Rathburne'' tiếp tục đi về phía Tây.

Sau các cuộc tổng dượt tại [[quần đảo Solomon]], ''Rathburne'' khởi hành từ [[vịnh Purvis]] cùng với Đội đặc nhiệm 32.5 vào ngày [[6 tháng 9]]. Sáu ngày sau, nó đi đến ngoài khơi [[Palau]] bắt đầu các hoạt động tác chiến đầu tiên: bắn phá chuẩn bị xuống [[Peleliu]] và [[Angaur]] cùng các hoạt động quét mìn. Vào ngày [[14 tháng 9]], nó tung Đội UDT 10 ra, hỗ trợ họ bằng hỏa lực khi họ dọn sạch lối tiếp cận các bãi đổ bộ Angaur, rồi đón đội UDT trở lại tàu vào ngày hôm sau. ''Rathburne'' lại hỗ trợ hỏa lực cho Đội UDT 8, sau khi đưa Đội UDT 10 rời tàu, và đến ngày [[16 tháng 9]] làm nhiệm vụ hộ tống. Đến ngày [[19 tháng 9]], nó rời Angaur hướng đến [[Ulithi]], nơi Đội UDT 10 khảo sát các bãi [[Falalop]] và [[Asor]] bắt đầu từ ngày [[21 tháng 9]]. Đến ngày [[23 tháng 9]], đảo san hô này được chiếm đóng, và ''Rathburne'' di chuyển về phía Nam đến [[New Guinea]] và [[quần đảo Admiralty]] nhằm chuẩn bị cho cuộc chiếm đóng [[đảo Leyte]].

Vào ngày [[18 tháng 10]], chiếc APD đi vào [[vịnh Leyte]]; và sang ngày hôm sau Đội UDT 10 đổ bộ lên bờ tại bãi Red tại khu vực tấn công phía Bắc giữa [[Palo]] và [[San Ricardo]]. Suốt buổi sáng ''Rathburne'' cung ứng hỏa lực hỗ trợ, và sau giữa trưa cho triệt thoái đội UDT khỏi bãi đổ bộ. Đến ngày [[20 tháng 10]], nó hỗ trợ cho cuộc đổ bộ, rồi chuyển sang bắn pháo hỗ trợ ngoài khơi các bãi ở [[Dulag, Leyte|Dulag]]. Được cho tách ra không lâu sau đó, nó thực hiện các chuyến đi vận chuyển thông báo và hành khách giữa hai khu vực đổ bộ phía Bắc và phía Nam. Sang ngày hôm sau, nó đi qua [[eo biển Surigao]] trên đường đi đến [[Kossol Roads]], quần đảo Admiralty, quần đảo Solomon, và [[Nouvelle-Calédonie]]. Vào cuối [[tháng 11]], nó di chuyển về phía Tây đến New Guinea. Đến [[tháng 12]], nó chuẩn bị cho cuộc tấn công chiếm đóng [[Luzon]]; và vào ngày [[27 tháng 12]], nó lên đường đi [[vịnh Lingayen]].

Được phân về Đơn vị đặc nhiệm 77.2.1, nhóm hỏa lực hỗ trợ cho [[San Fabian]], ''Rathburne'' hoạt động như lực lượng bảo vệ phòng không trên đường đi, và đã bắn rơi hai máy bay đối phương vào ngày [[5 tháng 1]] năm [[1945]]. Sang ngày hôm sau, nó có mặt trong vịnh Lingayen, hộ tống cho các tàu chiến lớn hơn bắn phá khu vực đổ bộ. Đến ngày [[7 tháng 1]], nó cho đổ bộ Đội UDT 10 lên bờ tại bãi Blue và hỗ trợ hỏa lực trong khi các người nhái khảo sát khu vực và phá hủy các chướng ngại vật tự nhiên cũng như nhân tạo. Sang ngày [[8 tháng 1]], nó tiếp nối hoạt động bắn phá. Đến ngày [[9 tháng 1]], hoạt động đổ bộ chính diễn ra, và từ đó cho đến ngày [[11 tháng 1]], nó luân phiên nhiệm vụ hỗ trợ hỏa lực và tuần tra tại khu vực vận chuyển. Vào ngày [[11 tháng 1]], ''Rathburne'' lên đường đi Leyte, rồi quay trở lại Luzon vào ngày [[25 tháng 1]] bắn pháo hỗ trợ cho việc xâm chiếm [[Manila]]. Đội UDT 10 được cho đổ bộ lên [[San Narciso]] vào ngày [[29 tháng 1]] nhưng báo cáo không gặp bất kỳ sự kháng cự nào. Tuy nhiên ''Rathburne'' tiếp tục ở lại khu vực sau khi diễn ra cuộc đổ bộ.

Đến ngày [[3 tháng 2]], ''Rathburne'' quay trở lại [[vịnh San Pedro (Philippines)|vịnh San Pedro]], nơi mà vào ngày [[4 tháng 2]], nó khởi hành đi [[Saipan]]. Từ đây nó chuyên chở thư tín đến [[Iwo Jima]] vào đầu [[tháng 3]], rồi đến giữa tháng lại quay trở về khu vực [[Bonin]]-Volcano cho nhiệm vụ tuần tra chống tàu ngầm. Vào ngày [[22 tháng 3]], nó rời khu vực chuyên chở [[tàu bình chiến tranh]] đến [[Guam]] rồi chuyển bị cho cuộc chiếm đóng [[Okinawa]].

Hộ tống cho Đội LST 91 trên đường đi, ''Rathburne'' đi đến [[Kerama Retto]] vào ngày [[18 tháng 4]]. Sang ngày [[19 tháng 4]], nó chuyển sang khu vực neo đậu [[Hagushi]] làm nhiệm vụ bảo vệ và hộ tống. Lúc chiều tối ngày [[27 tháng 4]], ''Rathburne'' tuần tra ngoài khơi Hagushi; cả ngày hôm đó nó luôn ở trong tình trạng cảnh báo phòng không. Lúc khoảng 22 giờ 00, màn hình [[radar]] của nó bắt được một máy bay đối phương về phía đuôi bên mạn trái, ở khoảng cách {{convert|3700|yd|m|abbr=on}} và đang tiếp cận nhanh. Việc tăng tốc, đổi hướng và hỏa lực phòng không không ngăn được chiếc máy bay tấn công cảm tử [[kamikaze]] đâm bổ vào mũi tàu bên mạn trái phía trên mực nước. Ba ngăn bị ngập nước, thiết bị dò âm ngừng hoạt động, sàn tàu trước bốc cháy, nhưng không có thương vong. Các đội kiểm soát hư hỏng nhanh chóng dập tắt đám cháy và kiểm soát được việc ngập nước. Giảm tốc độ xuống còn {{convert|5|kn|km/h}}, ''Rathburne'' rút lui về Kerama Retto.

Đến giữa [[tháng 5]], việc sửa chữa tạm thời hoàn tất, và nó lên đường quay về San Diego. Đến nơi vào ngày [[18 tháng 6]], nó được cải biến trở lại thành một tàu khu trục và mang ký hiệu lườn cũ '''DD-113''' vào ngày [[20 tháng 7]]. Vẫn còn ở lại vùng bờ Tây khi chiến tranh kết thúc vào giữa [[tháng 8]], ''Rathburne'' được lệnh đi sang vùng bờ Đông để ngừng hoạt động. Lên đường vào ngày [[29 tháng 9]], nó đi đến [[Philadelphia]] vào ngày [[16 tháng 10]], và được cho ngừng hoạt động tại đây vào ngày [[2 tháng 11]] năm [[1945]]. Tên nó được rút khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] vào ngày [[28 tháng 11]], và nó bị bán cho hãng [[Northern Metals Co.]] ở Philadelphia vào [[tháng 11]] năm [[1946]] để tháo dỡ.

== Phần thưởng ==
''Rathburne'' được tặng thưởng sáu [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong [[Thế Chiến II]].

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
* Bài này có các trích dẫn từ nguồn [[Dictionary of American Naval Fighting Ships]] thuộc [[phạm vi công cộng]]: http://www.history.navy.mil/danfs/r3/rathburne-i.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203075814/http://www.history.navy.mil/danfs/r3/rathburne-i.htm |date=2013-12-03 }}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.navsource.org/archives/05/113.htm NavSource Photos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190420081213/http://www.navsource.org/archives/05/113.htm |date=2019-04-20 }}

<!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{Lớp tàu khu trục Wickes}}
{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:Rathburne (DD-113)}}
[[Thể loại:Lớp tàu khu trục Wickes]]
[[Thể loại:Tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến I]]
[[Thể loại:Tàu khu trục trong Thế Chiến II]]
[[Thể loại:Tàu đổ bộ trong Thế Chiến II]]