Xem mã nguồn của USS Wileman (DE-22)

{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= USS Wileman (DE-22) at anchor, circa in 1945.jpg
|Ship caption= Tàu hộ tống khu trục USS ''Wileman'' (DE-22) đang thả neo, khoảng năm 1945
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ 
|Ship flag= {{USN flag|1945}} 
|Ship name= USS ''Wileman'' (DE-22)
|Ship namesake= William Wolfe Wileman
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Xưởng hải quân Mare Island]], [[Vallejo, California]]
|Ship original cost=
|Ship laid down= [[30 tháng 4]] năm [[1942]] như là chiếc BDE-22
|Ship launched= [[19 tháng 12]] năm [[1942]]
|Ship sponsor= bà Fred Yam
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[11 tháng 6]] năm [[1943]]
|Ship recommissioned=
|Ship decommissioned= [[16 tháng 11]] năm [[1945]]
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed= USS ''Wileman'', [[19 tháng 2]] năm [[1943]]
|Ship reclassified=
|Ship struck= [[28 tháng 11]] năm [[1945]]
|Ship nickname=
|Ship honors= 4 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
|Ship captured=
|Ship fate= Bán để tháo dỡ, [[8 tháng 1]] năm [[1947]]
|Ship status=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Hide header=
|Header caption=
|Ship class= [[Evarts (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp tàu hộ tống khu trục ''Evarts'']]
|Ship displacement= * {{convert|1140|LT|t|abbr=on}} (tiêu chuẩn);
* {{convert|1430|LT|t|abbr=on}} (đầy tải)
|Ship length= * {{convert|283|ft|6|in|m|abbr=on}} (mực nước);
* {{convert|289|ft|5|in|m|abbr=on}} (chung)
|Ship beam= {{convert|35|ft|1|in|m|abbr=on}}
|Ship draft= {{convert|8|ft|3|in|m|abbr=on}}
|Ship power= {{convert|6000|hp|kW|lk=in|abbr=on}}
|Ship propulsion= * 4 × [[động cơ diesel]] [[General Motors]] Kiểu 16-278A với máy phát điện;
* 2 × trục chân vịt
|Ship speed={{convert|21|kn|mph km/h|lk=in|abbr=on}}
|Ship range={{convert|4150|nmi|mi km|lk=in|abbr=on}} ở vận tốc {{convert|12|kn|mph km/h|abbr=on}}
|Ship complement= * 15 sĩ quan;
 * 183 thủy thủ
|Ship sensors=* [[Radar]] kiểu SA & SL
* [[Sonar]] Kiểu 128D hoặc Kiểu 144
* Ăn-ten định vị MF
* Ăn-ten định vị cao tần Kiểu FH 4
|Ship armament= * 3 × [[pháo 3 inch/50 caliber|pháo {{convert|3|in|mm|abbr=on}}/50 cal]] đa dụng (3×1);
* 4 × pháo [[phòng không]] [[pháo 1,1 inch/75 caliber|1,1 inch/75 caliber]] (1×4);
* 9 × pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]] (9×1);
* 8 × máy phóng [[mìn sâu]] K3;
* 1 × [[súng cối]] [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] [[Hedgehog]] (24 nòng, 144 quả đạn);
* 2 × đường ray thả mìn sâu
|Ship notes=
}}
|}

'''USS ''Wileman'' (DE-22)''' là một [[tàu hộ tống khu trục]] [[Evarts (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp ''Evarts'']] được [[Hải quân Hoa Kỳ]] chế tạo trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó là chiếc tàu chiến duy nhất của Hải quân Mỹ được đặt theo tên [[Thiếu úy Hải quân]] William Wolfe Wileman (1917-1942), người được tặng thưởng [[Huân chương Chữ thập Hải quân]], và sau đó đã tử trận tại [[Guadalcanal]].<ref name=DANFS>{{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Wileman (DE-22) | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/w/wileman.html | access-date = ngày 25 tháng 1 năm 2021}}</ref> Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế vào ngày [[16 tháng 11]] năm [[1945]] và xóa đăng bạ vào ngày [[28 tháng 11]] năm [[1945]]. Con tàu bị bán để tháo dỡ vào ngày [[8 tháng 1]] năm [[1947]]. ''Wileman'' được tặng thưởng bốn [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo ==
Những chiếc thuộc lớp tàu khu trục ''Evarts'' có chiều dài chung {{convert|289|ft|5|in|m|abbr=on}}, mạn tàu rộng {{convert|35|ft|1|in|m|abbr=on}} và độ sâu mớn nước khi đầy tải là {{convert|8|ft|3|in|m|abbr=on}}. Chúng có [[trọng lượng choán nước]] tiêu chuẩn {{convert|1140|LT|t|abbr=on}}; và lên đến {{convert|1430|LT|t|abbr=on}} khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm bốn [[động cơ diesel]] [[General Motors]] Kiểu 16-278A nối với bốn máy phát điện để vận hành hai trục chân vịt; công suất {{convert|6000|hp|kW|lk=in|abbr=on}} cho phép đạt được tốc độ tối đa {{convert|21|kn|mph km/h|lk=in|abbr=on}}, và có dự trữ hành trình {{convert|4150|nmi|mi km|lk=in|abbr=on}} khi di chuyển ở vận tốc đường trường {{convert|12|kn|mph km/h|abbr=on}}.<ref name=NavSource>{{chú thích web| title=USS Wileman (DE-22)| url=https://www.navsource.org/archives/06/022.htm| website=NavSource.org| access-date=ngày 29 tháng 1 năm 2021| archive-date=2021-02-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20210204004525/http://www.navsource.org/archives/06/022.htm| url-status=dead}}</ref>

Vũ khí trang bị bao gồm ba [[pháo 3 inch/50 caliber|pháo {{convert|3|in|mm|abbr=on}}/50 cal]] trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội [[pháo 1,1 inch/75 caliber|1,1 inch/75 caliber]] bốn nòng và chín pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]]. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn [[súng cối]] chống tàu ngầm [[Hedgehog]] Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả [[mìn sâu]].<ref name=NavSource/>

''Wileman'' nguyên được đặt lườn như là chiếc '''BDE-22''' tại [[Xưởng hải quân Mare Island]], ở [[Vallejo]], [[California]] vào ngày [[30 tháng 4]] năm [[1942]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[19 tháng 12]] năm [[1942]] và được đỡ đầu bởi bà Fred Yam. Tuy nhiên Hải quân Hoa Kỳ quyết định giữ lại con tàu, xếp lại lớp thành '''DE-22''' vào ngày [[25 tháng 1]] năm [[1942]] và đổi tên thành ''Wileman'' vào ngày [[19 tháng 2]] năm [[1943]]. Nó nhập biên chế vào ngày [[11 tháng 6]] năm [[1943]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Đại úy Hải quân]] Aaron F. Beyer, Jr.<ref name=DANFS/>

== Lịch sử hoạt động ==
=== 1943 ===
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy dọc theo vùng bờ Tây, ''Wileman'' cùng một đoàn tàu vận tải ba chiếc và có cả [[tàu khu trục]] {{USS|Fletcher|DD-445|3}} trong thành phần hộ tống, khởi hành từ [[San Francisco]], [[California]] vào ngày [[20 tháng 8]]. Đoàn tàu đi đến [[Trân Châu Cảng]] vào ngày [[27 tháng 8]]; và nó lại khởi hành một tuần sau đó hộ tống cho chiếc tàu chở quân {{USS|Wharton|AP-7|3}} đi đến khu vực Nam Thái Bình Dương. Hành trình di chuyển đã ghé qua [[Tutuila]], [[Samoa]]; [[Nouméa]], [[New Caledonia]]; và [[Suva]] thuộc quần đảo [[Fiji]]. ''Wharton'' tách ra tại Suva để quay trở về San Francisco, trong khi chiếc tàu hộ tống khu trục ở lại hoạt động tuần tra và hộ tống vận tải tại khu vực [[quần đảo Ellice]] trong một tháng. Nó rời khu vực Ellice vào ngày [[25 tháng 10]] để quay trở về [[Oahu]], và về đến Trân Châu Cảng vào ngày [[2 tháng 11]]. Nó bắt đầu chuẩn bị cho chiến dịch chiếm đóng [[quần đảo Gilbert]] sắp diễn ra.<ref name=DANFS/>

Sau khi ở lại khu vực Hawaii trong khoảng hai tuần, ''Wileman'' lên đường trong thành phần hộ tống một đoàn tàu chuyển quân đến khu vực quần đảo Gilbert. Đi đến [[Makin (quần đảo)|đảo Makin]] vào trưa ngày [[24 tháng 11]], lực lượng được quân Nhật “chào đón” bằng một đợt không kích xuất phát từ các đảo [[đảo san hô vòng Jaluit|Jaluit]] và [[đảo san hô vòng Mili|Mili]] lân cận. Ba [[máy bay ném bom]] [[Mitsubishi G4M]] "Betty" hai động cơ đã nhắm vào đoàn tàu của ''Wileman'' để tấn công bằng [[ngư lôi]]; tuy nhiên hỏa lực phòng không từ các con tàu đã ngăn chặn hai kẻ tấn công, buộc chúng đổi hướng trước khi thả ngư lôi, còn ngư lôi từ chiếc thứ ba trượt khỏi mục tiêu. Không có thiệt hại nào cho đoàn tàu, và cũng không có máy bay đối phương nào bị bắn hạ. Sau đó trong khoảng một tháng, ''Wileman'' hoạt động tuần tra và hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa các nhóm đảo Gilbert, [[quần đảo Phoenix|Phoenix]] và Ellice, vào giai đoạn Hoa Kỳ củng cố các vị trí của họ tại khu vực Gilbert, trước khi chuyển sang tấn công chiếm đóng khu vực [[quần đảo Marshall]].<ref name=DANFS/>

=== 1944 ===
Quay trở về Trân Châu Cảng vào ngày [[8 tháng 1]], [[1944]], ''Wileman'' chuẩn bị cho [[Chiến dịch Flintlock (Thế Chiến II)|Chiến dịch Flintlock]] nhằm đổ bộ lên khu vực quần đảo Marshall. Nó rời [[Oahu]] vào ngày [[28 tháng 1]] trong thành phần hộ tống một đoàn tàu vận tải hướng sang khu vực Trung tâm Thái Bình Dương. Giống như chiến dịch quần đảo Gilbert trước đây, nó không trực tiếp tham gia cuộc đổ bộ vào giai đoạn mở màn, nhưng hộ tống các tàu vận chuyển đưa lực lượng tăng viện, bao gồm Tiểu đoàn 16 Phòng thủ [[Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ|Thủy quân Lục chiến]] và một tiểu đoàn công binh, đến [[Kwajalein]]; đảo san hô này đã được bình định ba ngày trước khi nó đến nơi vào ngày [[10 tháng 2]]. Khi lực lượng đồn trú đổ bộ lên bờ, trong 18 ngày tiếp theo con tàu đã tuần tra chống tàu ngầm chung quanh đảo san hô cũng như tại [[Majuro]]. Nó rời khu vực vào ngày [[28 tháng 2]], và về đến Trân Châu Cảng vào ngày [[8 tháng 3]].<ref name=DANFS/>

Sau ba tuần lễ thực hành tác xạ và thực tập [[sonar]], ''Wileman'' rời khu vực quần đảo Hawaii vào ngày [[30 tháng 3]], trong thành phần một đội đặc nhiệm tìm-diệt tàu ngầm, được hình thành chung quanh [[tàu sân bay hộ tống]] {{USS|Altamaha|CVE-18|3}}. Lúc đang trên đường đi một máy bay xuất phát từ ''Altamaha'' báo cáo đã tấn công và có thể đã đánh chìm một tàu ngầm đối phương. Đi đến khu vực phía Đông quần đảo Marshall vào đầu [[tháng 4]], đội đặc nhiệm được phân công tuần tra chống tàu ngầm trong khu vực. Lúc chiều tối ngày [[15 tháng 4]], một trong số các tàu hộ tống phát hiện một quả ngư lôi đang hướng thẳng về chiếc tàu sân bay. Được cảnh báo qua vô tuyến, ''Altamaha'' dễ dàng cơ động né tránh và quả ngư lôi chệch qua mũi tàu; tung tích kẻ tấn công, rất có thể là một tàu ngầm đối phương, không tìm thấy.<ref name=DANFS/>

Đến cuối [[tháng 4]], thành phần của đội đặc nhiệm được hoán đổi với Đội đặc nhiệm 11.2, khi ''Altamaha'' được các tàu khu trục {{USS|Coghlan|DD-606|3}} và tàu rải mìn {{USS|Preble|DM-20|3}} hộ tống quay trở về Trân Châu Cảng, trong khi ''Wileman'' và các tàu hộ tống tiếp tục tuần tra cùng với tàu sân bay hộ tống {{USS|Fanshaw Bay|CVE-70|3}}. Đội đặc nhiệm của nó được tăng cường thêm tàu sân bay hộ tống {{USS|Kalinin Bay|CVE-68|3}} trước khi chiến dịch tuần tra khu vực Đông Marshall kết thúc vào ngày [[6 tháng 5]]; nhưng cho dù được tăng cường, họ vẫn không phát hiện được tàu ngầm đối phương nào. Khi các tàu chiến về đến Oahu vào ngày [[13 tháng 5]], đội đặc nhiệm được giải thể.<ref name=DANFS/>

Trong hai tuần lễ tiếp theo, ''Wileman'' thực hành huấn luyện tại khu vực quần đảo Hawaii, rồi rời Trân Châu Cảng vào ngày [[27 tháng 5]], hướng sang khu vực Trung tâm Thái Bình Dương trong thành phần hộ tống một đoàn 11 [[tàu chở dầu]]. Sau khi đi đến [[Eniwetok]] vào ngày [[4 tháng 6]], con tàu tiếp tục đi sang Majuro vào ngày [[15 tháng 6]], và tiếp tục hộ tống các đoàn tàu vận tải vào giai đoạn mở màn của [[Chiến dịch quần đảo Mariana và Palau|Chiến dịch quần đảo Mariana]]. Nó rời vũng biển Majuro vào ngày [[18 tháng 6]] để hộ tống các tàu vận tải đi đến điểm thả neo ngoài khơi [[Saipan]], đến nơi vào ngày [[22 tháng 6]], rồi lên đường bốn ngày sau đó hộ tống một đoàn tàu cho hành trình quay trở về Eniwetok. Đến nơi vào ngày [[30 tháng 6]], con tàu neo đậu lại vũng biển trong ba tuần tiếp theo.<ref name=DANFS/>

Lên đường vào cuối [[tháng 7]], ''Wileman'' hộ tống một đội tàu chở dầu để phục vụ tiếp nhiên liệu cho lực lượng đặc nhiệm tàu sân bay nhanh. Trong hai tháng tiếp theo nó hoạt động tại khu vực giữa [[quần đảo Mariana]] và Eniwetok, hộ tống các đoàn tàu vận tải và các đội tiếp liệu để phục vụ cho Chiến dịch quần đảo Mariana, cũng như các hoạt động càn quét các cứ điểm phòng thủ vòng trong của Nhật Bản và tuyến đường tiếp liệu của đối phương. Nhiệm vụ hoàn tất vào ngày [[15 tháng 9]], khi nó lên đường quay trở về San Francisco ngang qua Trân Châu Cảng, và về đến nơi vào ngày [[6 tháng 11]]. Chỉ một tuần sau đó, nó lại khởi hành đi Oahu trong thành phần hộ tống một đoàn tàu sáu tàu đổ bộ [[Landing Ship Medium]] (LSM) và ba tàu buôn, đi đến Trân Châu Cảng vào ngày [[21 tháng 11]]. Nó huấn luyện thực hành sonar và tác xạ tại khu vực quần đảo Hawaii, đồng thời phục vụ như tàu huấn luyện tác xạ cho học viên sĩ quan, và như tàu mục tiêu giả lập để huấn luyện tàu ngầm phóng ngư lôi.<ref name=DANFS/>

=== 1945 ===
Vào đầu năm [[1945]], ''Wileman'' rời Trân Châu Cảng vào ngày [[5 tháng 1]] cho một chuyến đi khứ hồi đến Majuro, quay trở về vào ngày [[21 tháng 1]]. Nó tiếp tục hành trình ngay sau đó để quay về vùng bờ Tây cho một đợt đại tu, đi đến [[Terminal Island]], [[California]] vào ngày [[29 tháng 1]], bắt đầu được sửa chữa từ ngày [[31 tháng 1]], và hoàn tất công việc trong xưởng tàu vào giữa [[tháng 4]]. Nó lên đường vào ngày [[19 tháng 4]], để hướng sang Trân Châu Cảng, đến nơi vào ngày [[25 tháng 4]], và lại tiếp nối nhiệm vụ tàu huấn luyện tác xạ cho học viên sĩ quan và tàu mục tiêu giả lập để thực hành tàu ngầm. Sau đó nó phục vụ canh phòng máy bay cho các tàu sân bay hộ tống {{USS|Corregidor|CVE-58|3}} và {{USS|Tripoli|CVE-64|3}} trong các hoạt động huấn luyện tại khu vực Đông Bắc Oahu trong [[tháng 6]].<ref name=DANFS/>

Đến ngày [[22 tháng 6]], ''Wileman'' rời Trân Châu Cảng để hướng sang khu vực Trung tâm Thái Bình Dương. Đi đến Eniwetok vào ngày [[30 tháng 6]], nó phục vụ trong thành phần Đội đặc nhiệm 96.3, Lực lượng Hộ tống và Tuần tra Marshall và Gilbert. Trong hơn một tháng tiếp theo, nó hộ tống các đoàn tàu vận tải đi lại giữa Eniwetok và [[Ulithi]], và tuần tra chống tàu ngầm tại khu vực quần đảo Marshall. Trong các ngày [[2 tháng 8|2]] và [[3 tháng 8]], nó đi đến Kwajalein để tham gia nhiệm vụ tìm-diệt tàu ngầm và nhiệm vụ tìm kiếm-giải cứu. Đang khi ở lại Kwajalein vào ngày [[14 tháng 8]], nó nhận được tin tức về việc [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] [[Nhật Bản đầu hàng|chấp nhận đầu hàng]] kết thúc cuộc chiến tranh.<ref name=DANFS/>

Tuy nhiên ''Wileman'' vẫn tiếp tục phục vụ cùng Đội đặc nhiệm 96.3 cho đến giữa [[tháng 9]]. Vào ngày [[14 tháng 9]], nó rời khu vực quần đảo Marshall để quay trở về Hoa Kỳ, ghé qua đêm tại Trân Châu Cảng vào ngày [[20 tháng 9|20]]-[[21 tháng 9]] trước khi tiếp tục hành trình, và về đến [[San Pedro, California]] vào ngày [[27 tháng 9]]. Con tàu được cho xuất biên chế tại Terminal Island, California vào ngày [[16 tháng 11]], [[1945]]; và tên nó được cho rút khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] vào ngày [[28 tháng 11]], [[1945]]. Nó bị bán cho hãng Pacific Bridge Co. vào ngày [[23 tháng 6]], [[1947]] để tháo dỡ.<ref name=DANFS/>

== Phần thưởng<ref name=NavSource/> ==
<center>
{|
|colspan=3 align=center|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=Combat Action Ribbon.svg|width=103}}
|-
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon= American Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=4|type=service-star|ribbon= Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon= World War II Victory Medal ribbon.svg|width=103}}
|}

{|class="wikitable"
|-align=center
|colspan=4 |[[Dãi băng Hoạt động Tác chiến]]<br>(truy tặng)
|-align=center
|[[Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ]]
|colspan=2|[[Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương]]<br>với 4 [[Ngôi sao Chiến trận]]
|[[Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II (Hoa Kỳ)|Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II]]
|}
</center>

== Tham khảo ==
=== Chú thích ===
{{tham khảo}}
=== Thư mục ===
* {{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Wileman (DE-22) | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/w/wileman.html | access-date = ngày 9 tháng 10 năm 2019}}

== Liên kết ngoài ==
* {{navsource|06/022|USS Wileman (DE-22)}}

<!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts}}

{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:Wileman (DE-22)}}
[[Thể loại:Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts]]
[[Thể loại:Khinh hạm và tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu hộ tống khu trục trong Thế Chiến II]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1942]]