Xem mã nguồn của USS Wyman (DE-38)

{{Dablink|Về chiếc tàu quân sự Hoa Kỳ khác mang cùng tên, xin xem [[USNS Wyman (T-AGS-34)]].}}
 
{|{{Infobox ship begin}}
{{Infobox ship image
|Ship image= USS Wyman (DE-38) underway on 19 September 1943.jpg
|Ship caption= Tàu hộ tống khu trục USS ''Wyman'' (DE-38) trên đường đi, ngày 19 tháng 9 năm 1943
}}
{{Infobox ship career
|Ship country= Hoa Kỳ 
|Ship flag= {{USN flag|1945}} 
|Ship name= USS ''Wyman'' (DE-38)
|Ship namesake= Eldon P. Wyman
|Ship ordered=
|Ship awarded=
|Ship builder= [[Xưởng hải quân Puget Sound]], [[Bremerton]], [[Washington]]
|Ship original cost=
|Ship laid down= [[7 tháng 9]], [[1942]] như là chiếc '''BDE-38'''
|Ship launched= [[3 tháng 6]], [[1943]]
|Ship sponsor= bà Joe L. Aprill
|Ship completed=
|Ship acquired=
|Ship commissioned= [[1 tháng 9]], [[1943]]
|Ship recommissioned=
|Ship decommissioned= [[21 tháng 12]], [[1945]]
|Ship in service=
|Ship out of service=
|Ship renamed=
|Ship reclassified= DE-38, [[16 tháng 6]], [[1943]]
|Ship struck= [[8 tháng 1]], [[1946]]
|Ship nickname=
|Ship honors= 6 × [[Ngôi sao Chiến trận]]
|Ship captured=
|Ship fate= Bán để tháo dỡ, [[16 tháng 4]], [[1947]]
|Ship status=
}}
{{Infobox ship characteristics
|Hide header=
|Header caption=
|Ship class= [[Evarts (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp tàu hộ tống khu trục ''Evarts'']]
|Ship displacement= * {{convert|1140|LT|t|abbr=on}} (tiêu chuẩn);
* {{convert|1430|LT|t|abbr=on}} (đầy tải)
|Ship length= * {{convert|283|ft|6|in|m|abbr=on}} (mực nước);
* {{convert|289|ft|5|in|m|abbr=on}} (chung)
|Ship beam= {{convert|35|ft|1|in|m|abbr=on}}
|Ship draft= {{convert|8|ft|3|in|m|abbr=on}}
|Ship power= {{convert|6000|hp|kW|lk=in|abbr=on}}
|Ship propulsion= * 4 × [[động cơ diesel]] [[General Motors]] Kiểu 16-278A với máy phát điện;
* 2 × trục chân vịt
|Ship speed={{convert|21|kn|mph km/h|lk=in|abbr=on}}
|Ship range={{convert|4150|nmi|mi km|lk=in|abbr=on}} ở vận tốc {{convert|12|kn|mph km/h|abbr=on}}
|Ship complement= * 15 sĩ quan;
 * 183 thủy thủ
|Ship sensors=* [[Radar]] kiểu SA & SL
* [[Sonar]] Kiểu 128D hoặc Kiểu 144
* Ăn-ten định vị MF
* Ăn-ten định vị cao tần Kiểu FH 4
|Ship armament= * 3 × [[pháo 3 inch/50 caliber|pháo {{convert|3|in|mm|abbr=on}}/50 cal]] đa dụng (3×1);
* 4 × pháo [[phòng không]] [[pháo 1,1 inch/75 caliber|1,1 inch/75 caliber]] (1×4);
* 9 × pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]] (9×1);
* 8 × máy phóng [[mìn sâu]] K3;
* 1 × [[súng cối]] [[chiến tranh chống tàu ngầm|chống tàu ngầm]] [[Hedgehog]] (24 nòng, 144 quả đạn);
* 2 × đường ray thả mìn sâu
|Ship notes=
}}
|}
	
'''USS ''Wyman'' (DE-38)''' là một [[tàu hộ tống khu trục]] [[Evarts (lớp tàu hộ tống khu trục)|lớp ''Evarts'']] được [[Hải quân Hoa Kỳ]] chế tạo trong [[Chiến tranh Thế giới thứ hai]]. Nó là chiếc tàu quân sự đầu tiên của Hải quân Mỹ được đặt tên Wyman, nhưng là chiếc duy nhất được đặt theo tên [[Thiếu úy Hải quân]] Eldon P. Wyman (1917-1941), phục vụ trên [[thiết giáp hạm]] {{USS|Oklahoma|BB-37|3}} và đã tử trận khi ''Oklahoma'' bị đánh chìm ngày [[7 tháng 12]], [[1941]] trong vụ [[Tấn công Trân Châu Cảng]].<ref name=DANFS>{{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Wyman | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/w/wyman-i.html | access-date = ngày 1 tháng 2 năm 2021}}</ref> Nó đã phục vụ cho đến khi chiến tranh kết thúc, xuất biên chế vào ngày [[21 tháng 12]], [[1945]] và xóa đăng bạ vào ngày [[8 tháng 1]], [[1946]]. Con tàu bị bán để tháo dỡ vào ngày [[16 tháng 4]], [[1947]]. ''Wyman'' được tặng thưởng sáu [[Ngôi sao Chiến trận]] do thành tích phục vụ trong Thế Chiến II.

== Thiết kế và chế tạo ==
Những chiếc thuộc lớp tàu khu trục ''Evarts'' có chiều dài chung {{convert|289|ft|5|in|m|abbr=on}}, mạn tàu rộng {{convert|35|ft|1|in|m|abbr=on}} và độ sâu mớn nước khi đầy tải là {{convert|8|ft|3|in|m|abbr=on}}. Chúng có [[trọng lượng choán nước]] tiêu chuẩn {{convert|1140|LT|t|abbr=on}}; và lên đến {{convert|1430|LT|t|abbr=on}} khi đầy tải. Hệ thống động lực bao gồm bốn [[động cơ diesel]] [[General Motors]] Kiểu 16-278A nối với bốn máy phát điện để vận hành hai trục chân vịt; công suất {{convert|6000|hp|kW|lk=in|abbr=on}} cho phép đạt được tốc độ tối đa {{convert|21|kn|mph km/h|lk=in|abbr=on}}, và có dự trữ hành trình {{convert|4150|nmi|mi km|lk=in|abbr=on}} khi di chuyển ở vận tốc đường trường {{convert|12|kn|mph km/h|abbr=on}}.<ref name=NavSource>{{chú thích web | url=https://www.navsource.org/archives/06/038.htm | title=USS Wyman (DE-38) | website=NavSource.org | access-date=ngày 31 tháng 1 năm 2021 | archive-date=2021-05-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210510222132/http://www.navsource.org/archives/06/038.htm | url-status=dead }}</ref>

Vũ khí trang bị bao gồm ba [[pháo 3 inch/50 caliber|pháo {{convert|3|in|mm|abbr=on}}/50 cal]] trên tháp pháo nòng đơn có thể đối hạm hoặc phòng không, một khẩu đội [[pháo 1,1 inch/75 caliber|1,1 inch/75 caliber]] bốn nòng và chín pháo phòng không [[Oerlikon 20 mm]]. Vũ khí chống ngầm bao gồm một dàn [[súng cối]] chống tàu ngầm [[Hedgehog]] Mk. 10 (có 24 nòng và mang theo 144 quả đạn); hai đường ray Mk. 9 và tám máy phóng K3 Mk. 6 để thả [[mìn sâu]].<ref name=NavSource/>

''Wyman'' được đặt lườn như là chiếc '''BDE-38''' tại [[Xưởng hải quân Puget Sound]] ở [[Bremerton]], [[Washington]] vào ngày [[7 tháng 9]], [[1942]]. Nó được hạ thủy vào ngày [[3 tháng 6]], [[1943]], và được đỡ đầu bởi bà Joe L. Aprill. Tuy nhiên Hải quân Hoa Kỳ quyết định giữ lại con tàu, nên xếp lại lớp như là chiếc '''DE-38''' vào ngày [[16 tháng 6]], [[1943]] và đặt lại tên thành ''Wyman'' vào ngày [[23 tháng 6]], [[1943]]. Con tàu nhập biên chế vào ngày [[1 tháng 9]], [[1943]] dưới quyền chỉ huy của Hạm trưởng, [[Thiếu tá Hải quân]] [[Robert W. Copeland]].<ref name=DANFS/>

== Lịch sử hoạt động ==
Sau khi hoàn tất việc chạy thử máy và huấn luyện, ''Wyman'' khởi hành từ [[Puget Sound]] vào ngày [[7 tháng 11]], [[1943]] để hướng sang khu vực quần đảo [[Hawaii]], đi đến [[Trân Châu Cảng]] vào ngày [[14 tháng 11]]. Nó trình diện để phục vụ cùng Tư lệnh Tàu ngầm [[Hạm đội Thái Bình Dương Hoa Kỳ|Hạm đội Thái Bình Dương]], và làm nhiệm vụ huấn luyện [[tàu ngầm]] tại khu vực phụ cận [[Oahu]] từ ngày [[1 tháng 12]] cho đến mùa Xuân năm [[1944]].<ref name=DANFS/>

Tách khỏi nhiệm vụ này vào ngày [[22 tháng 6]], [[1944]], ''Wyman'' lên đường hướng đến [[quần đảo Marshall]], và bắt đầu hoạt động tuần tra chống tàu ngầm trên các tuyến vận tải đi lại giữa [[Eniwetok]] và [[Saipan]]. Gia nhập Đội đặc nhiệm 12.2, vốn được hình thành chung quanh chiếc [[tàu sân bay hộ tống]] {{USS|Hoggatt Bay|CVE-75|3}}, nó rời Eniwetok vào ngày [[5 tháng 7]] để đi đến khu vực hoạt động chống ngầm. Trên đường đi, nó rời đội hình để điều tra một tín hiệu [[sonar]] được tàu hộ tống khu trục {{USS|Lake|DE-301|3}} dò được và đang tấn công bằng [[mìn sâu]]. ''Wyman'' đã tấn công bằng một loạt đạn [[súng cối]] chống ngầm [[Hedgehog]] nhưng không thu được kết quả rõ ràng.<ref name=DANFS/>

Đi đến khu vực tuần tra vào ngày [[9 tháng 7]], ''Wyman'' được tiếp nhiên liệu từ [[tàu chở dầu]] {{USS|Guadalupe|AO-32|3}} hai ngày sau đó và ở lại khu vực này cho đến ngày [[18 tháng 7]]. Nó đi đến điều tra một tín hiệu [[radar]] thu được lúc 00 giờ 24 phút ngày [[19 tháng 7]], thu ngắn khoảng cách với mục tiêu cho đến khi tín hiệu radar bị mất lúc 00 giờ 45 phút, nhưng lại bắt được tín hiệu phản hồi sonar rõ ràng. Nó tấn công mục tiêu bằng một loạt đạn súng cối Hedgehog lúc 00 giờ 51 phút nhưng không mang lại kết quả; con tàu nạp lại đạn cối và tiếp cận mục tiêu để tấn công lần nữa; vào lúc này tàu hộ tống khu trục chị em {{USS|Reynolds|DE-42|3}} cũng có mặt để hỗ trợ.<ref name=DANFS/>

Lúc 01 giờ 25 phút, ''Wyman'' khai hỏa loạt đạn súng cối Hedgehog thứ hai với tổng cộng 24 quả đạn nhắm vào mục tiêu; một loạt các vụ nổ dưới nước liên tiếp xảy ra làm rung lắc con tàu, khi các quả đạn cối phá hủy chiếc tàu ngầm đối phương. Chiếc tàu hộ tống khu trục lượn vòng qua mạn phải để tiếp tục dò mục tiêu, nhưng chỉ bắt được những tiếng dội "nấm" chứng tỏ mục tiêu đã bị tiêu diệt, và trên mặt biển trồi lên nhiều mảnh vỡ và một mảng dầu loang lớn. Nó thả xuồng săn cá voi xuống biển để thu thập các mảnh vỡ và lấy mẫu dầu loang nhằm điều tra tung tích đối thủ, các thủy thủ vớt được hai thùng dầu 5-gallon, một thùng xăng nhỏ và một mẫu [[Tếch|gỗ teak]]. Đang khi tiếp tục thu thập mảnh vỡ, chiếc xuồng bất ngờ bị hai máy bay xuất phát từ ''Hoggatt Bay'' tấn công, nhầm lẫn chiếc xuồng là một tàu ngầm đối phương, khiến một số thủy thủ bị thương; ''Wyman'' buộc phải phá vỡ quy định im lặng vô tuyến để báo cho chiếc tàu sân bay hộ tống về sự cố này. Không có ai tử vong, và những người bị thương sau đó được chuyển sang ''Hoggatt Bay'' để điều trị.<ref name=DANFS/>

Sau khi xác định đã tiêu diệt được chiếc tàu ngầm đối phương, ''Wyman'' gia nhập trở lại Đội đặc nhiệm 12.2 và đi đến Eniwetok vào ngày [[22 tháng 7]].Việc hồi cứu những tài liệu của [[Hải quân Đế quốc Nhật Bản]] sau khi chiến tranh kết thúc cho thấy nạn nhân của nó là chiếc [[RO-48 (tàu ngầm Nhật)|''RO-48'']].<ref name=DANFS/>

Chỉ được nghỉ ngơi một thời gian ngắn, ''Wyman'' lại lên đường tuần tra vào ngày [[26 tháng 7]]. Hai ngày sau lúc 17 giờ 33 phút, trinh sát viên trên ''Hoggatt Bay'' và ''Wyman'' cùng lúc phát hiện tàu ngầm Nhật [[I-55 (tàu ngầm Nhật) (1944)|''I-55'']] đang di chuyển trên mặt biển. Sau khi đối thủ lặn xuống nước, ''Wyman'' và ''Reynolds'' truy đuổi theo mục tiêu. ''Wyman'' dò được tín hiệu sonar của chiếc tàu ngầm lúc 18 giờ 05 phút, và tám phút sau đó đã tấn công mục tiêu bằng một loạt đạn súng cối Hedgehog. Một loạt tiếng nổ lớn dưới nước xảy ra khi các quả đạn cối trúng đích và phá hủy ''I-55'', và khi chiếc tàu khu trục nới rộng khoảng các với mục tiêu lúc 18 giờ 19 phút, nó còn nghe thấy những tiếng nổ phụ. ''Reynolds'' tiếp tục bắn bồi thêm một loạt đạn cối Hedgehog khác, nhưng mục tiêu rõ ràng đã bị tiêu diệt, khi nhiều mảnh vỡ và một lượng dầu loang lớn trồi lên mặt biển tại vị trí chiếc tàu ngầm đối phương.<ref name=DANFS/>

Khi Đội đặc nhiệm 12.2 được giải tán vào ngày [[9 tháng 8]], ''Wyman'' gia nhập Đội đặc nhiệm 57.3 để hoạt động hộ tống tại vùng biển giữa Marshall và [[quần đảo Mariana|Mariana]]. Vào ngày [[31 tháng 8]], nó hộ tống các [[tàu chở dầu]] thuộc Đơn vị Đặc nhiệm 30.8.10 đi gặp gỡ Đội đặc nhiệm 38.4, rồi quay trở lại để gặp Đội đặc nhiệm 38.2 và Lực lượng Đặc nhiệm 34. Hoàn thành nhiệm vụ vào ngày [[20 tháng 10]], ngày mở màn của cuộc đổ bộ lên [[vịnh Leyte]], [[Philippines]], nó tiếp nối nhiệm vụ hộ tống vận tải giữa Marshall và Mariana đồng thời tham gia các hoạt động tìm-diệt tàu ngầm sang tận đầu năm [[1945]], lúc diễn ra cuộc đổ bộ lên [[Iwo Jima]].<ref name=DANFS/>

Rời [[Ulithi]] vào ngày [[13 tháng 3]], ''Wyman'' đi đến điểm hẹn tiếp nhiên liệu cho Đội đặc nhiệm 50.8, nơi nó phục vụ hộ tống cho đội hỗ trợ hậu cần tham gia cuộc đổ bộ lên [[Okinawa]]. Trong lượt hoạt động này kéo dài cho đến hết mùa Xuân năm [[1945]], nó đã phá hủy ba quả thủy lôi Nhật Bản trôi nổi bằng hải pháo. Con tàu tiếp tục phục vụ hộ tống vận tải cùng [[Đệ Ngũ hạm đội Hoa Kỳ|Đệ Ngũ hạm đội]] cho đến ngày [[10 tháng 6]], khi nó lên đường quay trở về Hoa Kỳ ngang qua [[Guam]], Eniwetok và Trân Châu Cảng, về đến [[San Francisco]] [[California]], vào ngày [[15 tháng 7]].<ref name=DANFS/>

''Wyman'' vẫn đang được đại tu trong xường tàu vào ngày [[15 tháng 8]], khi [[Đế quốc Nhật Bản|Nhật Bản]] đã [[Nhật Bản đầu hàng|chấp nhận đầu hàng]] giúp kết thúc cuộc xung đột; hai ngày sau mọi công việc trong xưởng tàu được đình chỉ. Được xem là dư thừa đối với nhu cầu của Hải quân sau chiến tranh, nó được cho xuất biên chế vào ngày [[17 tháng 12]], [[1945]]; và tên nó được cho rút khỏi danh sách [[Đăng bạ Hải quân]] vào ngày [[8 tháng 1]], [[1946]]. Nó bị bán cho hãng [[National Metal and Steel]] Company tại [[Terminal Island]], [[California]] vào ngày [[16 tháng 4]], [[1947]] để tháo dỡ.<ref name=DANFS/>

== Phần thưởng<ref name=NavSource/> ==
<center>
{|
|colspan=3 align=center|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon=Combat Action Ribbon.svg|width=103}}
|-
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon= American Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=6|type=service-star|ribbon= Asiatic-Pacific Campaign Medal ribbon.svg|width=103}}
|{{ribbon devices|number=0|type=service-star|ribbon= World War II Victory Medal ribbon.svg|width=103}}
|}

{|class="wikitable"
|-align=center
|colspan=4 |[[Dãi băng Hoạt động Tác chiến]]<br>(truy tặng)
|-align=center
|[[Huân chương Chiến dịch Hoa Kỳ]]
|colspan=2|[[Huân chương Chiến dịch Châu Á-Thái Bình Dương]]<br>với 6 [[Ngôi sao Chiến trận]]
|[[Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II (Hoa Kỳ)|Huân chương Chiến thắng Thế Chiến II]]
|}
</center>

== Tham khảo ==
=== Chú thích ===
{{tham khảo}}
=== Thư mục ===
* {{cite DANFS | author=[[Naval Historical Center]] | title=Wyman | url=https://www.history.navy.mil/research/histories/ship-histories/danfs/w/wyman-i.html | access-date = ngày 1 tháng 2 năm 2021}}

== Liên kết ngoài ==
{{Commonscat|USS Wyman (DE-38)}}
* {{navsource|06/038|USS Wyman (DE-38)}}

<!-- non-breaking space to keep AWB drones from altering the space before the navbox-->

{{Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts}}

{{các chủ đề|Quân sự|Hàng hải|Mỹ}}

{{DEFAULTSORT:Wyman (DE-38)}}
[[Thể loại:Lớp tàu hộ tống khu trục Evarts]]
[[Thể loại:Khinh hạm và tàu hộ tống khu trục của Hải quân Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Tàu hộ tống khu trục trong Thế Chiến II]]
[[Thể loại:Tàu thủy năm 1943]]