Xem mã nguồn của U nguyên bào gan

'''U nguyên bào gan''' (hepatoblastoma) là u ác tính gây [[Ung thư gan|bệnh ung thư gan]] ở [[trẻ sơ sinh]] và [[trẻ em]], khối u gồm các mô giống như tế bào gan của thai nhi, tế bào gan trưởng thành hoặc tế bào [[ống mật]]. Khối u thường xuất hiện ở trẻ dưới 5 tuổi, thường bắt đầu ở thuỳ phải của gan và thường di căn đến phổi.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.chop.edu/conditions-diseases/hepatoblastoma-liver-cancer|title=Hepatoblastoma (liver cancer)|last=Children’s Hospital of Philadelphia|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=}}</ref> Đây là bệnh hiếm gặp với tần số: 0,5-1,5/1.000.000 trẻ, thường được chẩn đoán trong ba năm đầu đời của trẻ.<ref>{{Chú thích web |url=http://hepatoblastoma.mditv.com/generalinfo |ngày truy cập=2019-10-19 |tựa đề=Bản sao đã lưu trữ |archive-date=2019-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190531154717/http://hepatoblastoma.mditv.com/generalinfo |url-status=dead }}{{full citation needed|date=December 2016}}</ref> Nồng độ [[alpha-fetoprotein]] (AFP) thường tăng, nhưng khi AFP không tăng lúc chẩn đoán thì tiên lượng đã là kém.<ref name="pmid18166449">{{Chú thích tạp chí|vauthors=De Ioris M, Brugieres L, Zimmermann A, Keeling J, Brock P, Maibach R, Pritchard J, Shafford L, Zsiros J, Czaudzerna P, Perilongo G|year=2007|title=Hepatoblastoma with a low serum alpha-fetoprotein level at diagnosis: The SIOPEL group experience.|journal=Eur J Cancer|volume=44|issue=4|pages=545–50|doi=10.1016/j.ejca.2007.11.022|pmid=18166449}}</ref> Nguyên nhân gây bệnh chưa thật rõ, nhưng có thể liên quan tới di truyền, giới tính (trẻ trai nhiều hơn trẻ gái) và người mẹ đã bị viêm gan B.

Bệnh nhân thường không có triệu chứng nào <ref name="emedicine">{{Chú thích web|url=http://emedicine.medscape.com/article/986802-clinical|title=Pediatric Hepatoblastoma Clinical Presentation: History, Physical, Causes|author=Willert, Jennifer|website=emedicine.medscape.com}}</ref> khi chẩn đoán. Kết quả là, bệnh thường tiến triển xa khi có chẩn đoán.

== Sinh lý bệnh ==
[[Tập tin:Hepatoblastoma_-_high_mag.jpg|phải|nhỏ| Ảnh vi mô u nguyên bào gan (bên phải hình ảnh) và gan bình thường (bên trái hình ảnh) đã [[nhuộm H&E]].]]
U nguyên bào gan bắt nguồn từ các tế bào tiền thân gan chưa trưởng thành, thường không tập trung, ảnh hưởng đến thùy phải của [[gan]] thường xuyên hơn thùy trái và có thể [[di căn]]. Chúng được phân loại thành hai loại: "Loại [[biểu mô]]" và "Loại biểu mô hỗn hợp / Trung mô."

Các cá nhân mắc bệnh polyp [[tuyến thượng thận]] gia đình (FAP), một hội chứng của polyp [[Ruột già|đại tràng]] khởi phát sớm và ung thư biểu mô tuyến, thường phát triển u nguyên bào gan.<ref name="pmid16126064">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Hirschman BA, Pollock BH, Tomlinson GE|date=August 2005|title=The spectrum of APC mutations in children with hepatoblastoma from familial adenomatous polyposis kindreds|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-pediatrics_2005-08_147_2/page/263|journal=[[J. Pediatr.]]|volume=147|issue=2|pages=263–6|doi=10.1016/j.jpeds.2005.04.019|pmid=16126064}}</ref><ref name="journal">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Sanders RP, Furman WL|date=November 2006|title=Familial adenomatous polyposis in two brothers with hepatoblastoma: implications for diagnosis and screening|url=|journal=Pediatr Blood Cancer|volume=47|issue=6|pages=851–4|doi=10.1002/pbc.20556|pmid=16106429}}</ref> Ngoài ra, đột biến beta-catenin đã được chứng minh là phổ biến ở u nguyên bào gan lẻ tẻ, xảy ra ở 67% bệnh nhân.<ref name="pmid10850429">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Anna CH, Sills RC, Foley JF, Stockton PS, Ton TV, Devereux TR|date=June 2000|title=Beta-catenin mutations and protein accumulation in all hepatoblastomas examined from B6C3F1 mice treated with anthraquinone or oxazepam|url=http://cancerres.aacrjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=10850429|journal=[[Cancer Res.]]|volume=60|issue=11|pages=2864–8|doi=|issn=|pmid=10850429}}</ref><ref name="pmid16012954">{{Chú thích tạp chí|last=Tan|first=Xinping|last2=Apte|first2=Udayan|last3=Micsenyi|first3=Amanda|last4=Kotsagrelos|first4=Emorphia|last5=Luo|first5=Jian-Hua|last6=Ranganathan|first6=Sarangarajan|last7=Monga|first7=Dulabh K.|last8=Bell|first8=Aaron|last9=Michalopoulos|first9=George K.|year=2005|title=Epidermal Growth Factor Receptor: A Novel Target of the Wnt/β-Catenin Pathway in Liver|url=https://archive.org/details/sim_gastroenterology_2005-07_129_1/page/285|journal=Gastroenterology|volume=129|issue=1|pages=285–302|doi=10.1053/j.gastro.2005.04.013|pmc=1821080|pmid=16012954}}</ref>

Gần đây, các thành phần khác của [[Đường truyền tín hiệu WNT|con đường truyền tín hiệu Wnt]] cũng đã chứng minh vai trò có khả năng trong việc kích hoạt cấu thành con đường này trong nguyên nhân gây ra u nguyên bào gan.<ref name="pmid16012954"/><ref name="pmid15958610">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Koch A, Waha A, Hartmann W, etal|date=June 2005|title=Elevated expression of Wnt antagonists is a common event in hepatoblastomas|url=http://clincancerres.aacrjournals.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=15958610|journal=Clin. Cancer Res.|volume=11|issue=12|pages=4295–304|doi=10.1158/1078-0432.CCR-04-1162|pmid=15958610}}</ref> Bằng chứng tích lũy cho thấy rằng u nguyên bào gan có nguồn gốc từ một [[tế bào gốc]] đa năng.<ref name="pmid12228907">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Ruck P, Xiao JC|date=November 2002|title=Stem-like cells in hepatoblastoma|journal=Med. Pediatr. Oncol.|volume=39|issue=5|pages=504–7|doi=10.1002/mpo.10175|pmid=12228907}}</ref>

Các hội chứng với tỷ lệ mắc u nguyên bào gan tăng bao gồm hội chứng Beckwith Wiedmann, trisomy 18, trisomy 21, hội chứng Acardia, hội chứng Li-Fraumeni, hội chứng Goldenhar, bệnh von Gierke và bệnh đa nang tuyến gia đình.<ref>Zimmerman A, Saxena R. Hepatoblastoma. In: WHO Classification of Tumours of the Digestive System, 4th, Bosman FT, Carneiro F, Hruban RH, Theise ND (Eds), IARC, Lyon 2010. p.229.</ref>

== Chẩn đoán ==
Phương pháp phổ biến nhất để kiểm tra u nguyên bào gan là [[xét nghiệm máu]] kiểm tra mức độ alpha-fetoprotein. Alpha-fetoprotein (AFP) được sử dụng như một chỉ số sinh học để giúp xác định sự hiện diện của ung thư gan ở trẻ em. Khi mới sinh, trẻ sơ sinh có mức AFP tương đối cao, giảm xuống mức trưởng thành bình thường vào năm thứ hai của cuộc đời. Mức bình thường đối với AFP ở trẻ em đã được báo cáo là thấp hơn 50 nanogram trên mililit (ng/ml) và 10&nbsp;ng/ml ở người lớn. Mức AFP lớn hơn 500 (ng/ml) là một chỉ số đáng kể chỉ ra u nguyên bào gan. AFP cũng được sử dụng như một chỉ số thành công điều trị. Nếu phương pháp điều trị thành công trong việc loại bỏ ung thư, mức độ AFP dự kiến sẽ trở lại bình thường.<ref name="pmid12065588">{{Chú thích tạp chí|last=Sarto|first=I.|last2=Klausberger|first2=T.|last3=Ehya|first3=N.|last4=Mayer|first4=B.|last5=Fuchs|first5=K.|last6=Sieghart|first6=W.|year=2002|title=A novel site on gamma 3 subunits important for assembly of GABA(A) receptors|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-biological-chemistry_2002-08-23_277_34/page/30656|journal=The Journal of Biological Chemistry|volume=277|issue=34|pages=30656–64|doi=10.1074/jbc.M203597200|pmid=12065588}}</ref>

== Điều trị ==
Phẫu thuật [[cắt bỏ khối u]], [[Hóa trị liệu|hóa trị]] [[Adjuvant|bổ trợ]] trước khi cắt bỏ khối u và [[Cấy ghép gan|ghép gan]] đã được sử dụng để điều trị các bệnh ung thư này.<ref name="pmid17119981">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Ang JP, Heath JA, Donath S, Khurana S, Auldist A|date=February 2007|title=Treatment outcomes for hepatoblastoma: an institution's experience over two decades|journal=Pediatr. Surg. Int.|volume=23|issue=2|pages=103–9|doi=10.1007/s00383-006-1834-1|pmid=17119981}}</ref><ref name="pmid14752798">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Otte JB, Pritchard J, Aronson DC, etal|date=January 2004|title=Liver transplantation for hepatoblastoma: results from the International Society of Pediatric Oncology (SIOP) study SIOPEL-1 and review of the world experience|journal=Pediatr Blood Cancer|volume=42|issue=1|pages=74–83|doi=10.1002/pbc.10376|pmid=14752798}}</ref> Ghép gan nguyên phát cung cấp tỷ lệ sống sót cao, lâu dài, không bệnh trong khoảng 80%, trong trường hợp cắt bỏ hoàn toàn khối u và tỷ lệ sống sót sau hóa trị liệu tiếp cận 100%.<ref>{{EMedicine|article|986802|Pediatric Hepatoblastoma}}</ref><ref name="pmid16176410">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Otte JB, de Ville de Goyet J, Reding R|date=October 2005|title=Liver transplantation for hepatoblastoma: indications and contraindications in the modern era|journal=Pediatr Transplant|volume=9|issue=5|pages=557–65|doi=10.1111/j.1399-3046.2005.00354.x|pmid=16176410}}</ref> Sự hiện diện của di căn là yếu tố dự báo mạnh nhất về tiên lượng xấu.<ref name="pmid12065556">{{Chú thích tạp chí|vauthors=Czauderna P, Mackinlay G, Perilongo G, etal|date=June 2002|title=Hepatocellular carcinoma in children: results of the first prospective study of the International Society of Pediatric Oncology group|url=http://www.jco.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12065556|journal=J. Clin. Oncol.|volume=20|issue=12|pages=2798–804|doi=10.1200/JCO.2002.06.102|pmid=12065556|access-date = ngày 19 tháng 10 năm 2019 |archive-date = ngày 15 tháng 4 năm 2013 |archive-url=https://archive.today/20130415043300/http://www.jco.org/cgi/pmidlookup?view=long&pmid=12065556}}</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}