Xem mã nguồn của Văn học Hungary

[[Tập tin:Rohn Magyar írók arcképcsarnoka.jpg|thumb|250px|right|Các học giả và nhà thơ vĩ đại nhất của nền văn học Hungary ở thế kỉ 18.]]
'''Văn học Hungary''' là tập hợp các tác phẩm viết tay chủ yếu bằng [[tiếng Hungary]],<ref name='Britannica'>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/276684/Hungarian-literature ''Hungarian literature''], ''Encyclopædia Britannica'', 2012 edition</ref> và có thể bao gồm các tác phẩm viết bằng những thứ tiếng khác (hầu hết là tiếng Latin), do người Hungary viết ra hoặc có chủ đề liên hệ mật thiết tới [[văn hóa Hungary]]. Dù ít được biết đến hơn ở [[các nước nói tiếng Anh]] trong nhiều thế kỉ, nền văn học Hungary đã dần trở nên nổi tiếng<ref>
Lóránt Czigány, [http://mek.oszk.hu/02000/02042/html/1.html ''A History of Hungarian Literature: from the earliest times to the mid-1970s''], Clarendon Press, 1984</ref> vào các thế kỉ 19 và 20, nhờ công của một làn sóng mới các nhà văn có thể hội nhập với quốc tế như [[Mór Jókai]], [[Antal Szerb]], [[Sándor Márai]], [[Imre Kertész]] và [[Magda Szabó]].

==Các tác phẩm văn học Hungary đầu tiên (thế kỉ 10-14)==
[[Tập tin:Ohlm original.jpg|150px|right|thumb|Bài thơ cổ nhất còn sót lại bằng tiếng Hungary mang tên [[Ómagyar Mária-siralom]]]]
Khởi đầu của lịch sử tiếng Hungary (thời kì proto-Hungary) được cho là rơi vào năm 1000 trước công nguyên, theo hiểu biết của giới khoa học hiện đại thì tiếng Hungary đã trở nên tách biệt với [[nhóm ngôn ngữ Ugria]]. Không còn sót lại bằng chứng viết tay nào về nền văn học Hungary sơ khai, nhưng thông qua những [[văn hóa dân gian|những câu chuyện truyền miệng]] và [[Dân gian đương đại|bài hát dân gian]], vết tích còn sót lại có thể được truy ngược từ giai đoạn [[Pagan giáo]]. Ngoài ra những tác phẩm dù chỉ bằng tiếng [[Latin]] và có niên đại từ thế kỉ 11 đến 14 lại là những bản rút gọn của một vài truyền thuyết Hungary liên quan đến nguồn cội của người Hungary, những đoạn trích từ cuộc chinh phạt Hungary và những chiến dịch ở thế kỉ 10.<ref name='Britannica'/>

==Thời Phục Hưng và Baroque (thế kỉ 15-17)==
Thế kỉ 15 chứng kiến những bản dịch [[kinh thánh]] đầu tiên. Hai nhà truyền giáo [[Voivode của Transylvania|người Transylvania]] là Thomas và Valentine, những tín đồ của nhà cải cách tôn giáo người [[Bohemia]] [[Jan Hus]] là những người chịu trách nhiệm cho những bản dịch ấy, trong đó những cuốn sách tiên tri, [[Thánh Vịnh]] và [[sách Phúc Âm]] còn sót lại đến ngày nay. Một lượng lớn từ vựng dùng để dịch thuật vẫn còn được sử dụng ngày nay.<ref name='Britannica'/>

Văn hóa thời kỳ Phục Hưng phát triển mạnh mẽ dưới triều đại của [[Mátyás Corvin|Vua Matthias]] (1458–1490). Dù viết tác phẩm bằng tiếng Latin, song [[Janus Pannonius]] được xem là một treong những nhân vật quan trọng nhất của nền văn học Hungary, là nhà thơ theo chủ nghĩa nhân đạo quan trọng nhất của Hungary trong thời kỳ này. Xưởng in ấn đầu tiên cũng được thành lập dưới triều đại của Vua Matthias bởi [[András Hess]] tại [[Buda]]. Cuốn sách đầu tiên được in ở Hungary là cuốn ''Chronica Hungarorum''.

==Thư viện ảnh==
<gallery class="center" widths="120" heights="120" perrow="6" style="border: 5px solid #a86; box-shadow: 0.1em 0.1em 0.5em rgba(0,0,0,0.75); border-radius: 0.5em;">
File:Endre Ady.jpg|[[Endre Ady]]
File:Barabas-arany.jpg|[[János Arany]]
File:Rippl-babits.jpg|[[Mihály Babits]]
File:Balassi Bálint költő.jpg|[[Bálint Balassi]]
File:Donát Berzsenyi.jpg|[[Dániel Berzsenyi]]
File:Csokonai portre.jpg|[[Mihály Csokonai Vitéz]]
File:Barabas-eotvos.jpg|[[József Eötvös]]
File:Geza gardonyi.jpg|[[Géza Gárdonyi]]
File:Mor Jokai.jpg|[[Mór Jókai]]
File:Kaffka Margit.jpg|[[Margit Kaffka]]
File:Katona József Barabás.jpg|[[József Katona]]
File:Kazinczy.jpg|[[Ferenc Kazinczy]]
File:Kemény Zsigmond.jpg|[[Zsigmond Kemény]]
File:Kisfaludy Karoly 1930 11 16 Pesti Hirlap Vasarnapja.jpg|[[Károly Kisfaludy]]
File:Einsle kölcsey.jpg|[[Ferenc Kölcsey]]
File:Madachimre.jpg|[[Imre Madách]]
File:Marai2.jpg|[[Sándor Márai]]
File:Ferenc Molnár 1941.jpg|[[Ferenc Molnár]]
File:Pazmany Peter ismeretlen mester alkotasan.JPG|[[Péter Pázmány]]
File:Petőfi Sándor.jpg|[[Sándor Petőfi]]
File:Radnoti1.jpg|[[Miklós Radnóti]]
File:Rippl-szabo.jpg|[[Lőrinc Szabó]]
File:Vörösmarty mihály barabás.jpg|[[Mihály Vörösmarty]]
File:Nicholas Zrinski.jpg|[[Nikola Zrinski|Miklós Zrínyi]]
File:József Attila 1927.jpg|[[Attila József]]
File:Peter Esterhazy by Kubik 04.jpg|[[Péter Esterházy]]
File:Illyes Gyula (Bahget Iskander).jpg|[[Gyula Illyés]]
</gallery>

==Xem thêm==
*[[Danh sách nhà văn Hungary]]

==Tham khảo==
{{Tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
===Chung===
* [http://mek.oszk.hu/02000/02042/html/index.html A History of Hungarian Literature (From the Earliest Times to the mid-1970s) by Lóránt Czigány]
* [http://mek.oszk.hu/00000/00017/ Albert Tezla: Hungarian authors – A bibliographical handbook]
* [http://www.ssees.ucl.ac.uk/abondolo.htm An overview of Hungarian literature by Daniel Abondolo]
* [http://www.ssees.ucl.ac.uk/bahees.htm A briefer view of the previous source]
* [https://web.archive.org/web/20040813082556/http://www.magyarorszag.hu/angol/orszaginfo/kultura/irodalom Hungarian literature]
* [http://www.hlo.hu/ Hungarian Literature Online]
* [http://mek.oszk.hu/html/vgi/kereses/keresesujt.phtml The Hungarian Electronic Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200926050521/http://mek.oszk.hu/html/vgi/kereses/keresesujt.phtml |date=2020-09-26 }}
* [https://web.archive.org/web/20150402100332/http://www.translations.bookfoundation.hu/find_translations/7?lid=2 Database for translations of Hungarian literary works]
* [https://web.archive.org/web/20060307051147/http://www.hungarianbookfoundation.hu/Html/Hunagrian_authors.htm Selected bibliographies of important Hungarian authors]
* [http://mek.oszk.hu/06800/06822/06822.pdf Magyar poems]{{dead link|date=December 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://mek.oszk.hu/03900/03966/html/ Magyar poetry]
* [http://mek.oszk.hu/04700/04709/04709.pdf Poetry of the Magyars]

===Các nguồn cụ thể===
* [http://mek.oszk.hu/01900/01955/html/index282.html Funeral Oration and Prayer]
* [https://web.archive.org/web/20060210154349/http://users.tpg.com.au/etr/oldhu/halotti.html Sermon above the grave or the Funeral Oration]
* [http://www.brindin.com/pwpoth.htm#hungarian Các bài thơ Hungary bằng tiếng Anh] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210516144821/http://www.brindin.com/pwpoth.htm#hungarian |date=2021-05-16 }}

===Các chương văn học từ cuốn ''Encyclopaedia Humana Hungarica'' (1–5)===
* [http://mek.oszk.hu/01900/01993/html/index3.html The Remains of Oral Tradition; The Beginning of Literacy (from the beginnings till 1038)]
* [http://mek.oszk.hu/01900/01955/html/index3.html The External Conditions of Literature; The Characteristics of the Contents of Literature; The Authors; The Works (1038-1301)]
* [http://mek.oszk.hu/01900/01949/html/index3.html The Level of Education; Authors, Genres, Works (1301-1437)]
* [http://mek.oszk.hu/01900/01919/html/index3.html Hungarian Literature; Latin Literature; Humanist Literature (1437-1526)]
* [http://mek.oszk.hu/01900/01911/html/index3.html Hungarian Literature; Turkish Literature (1526-1699)]
* (The English translation of volumes 6 to 9 are in preparation.)

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hungarian Literature}}
[[Thể loại:Văn học Hungary| ]]