Xem mã nguồn của Wikipedia:Câu hỏi thường gặp

{{pp-protected|small=yes}}
{{Đầu trang trợ giúp}}

Trang này liệt kê '''các câu hỏi phổ biến''' kèm câu trả lời của chúng tôi để giúp bạn hiểu thêm về Wikipedia. Xin hãy đọc qua một lượt vì biết đâu những thắc mắc của bạn sẽ được giải đáp dưới đây.

Nếu đây là lần đầu bạn đến với Wikipedia, mời bạn đọc bài [[Wikipedia:Chào mừng người mới đến|chào mừng người mới đến]] và [[Wikipedia:Giới thiệu|giới thiệu về Wikipedia]]. Bạn cũng có thể đọc thêm nhiều câu hỏi hơn nữa ở [[:en:Wikipedia:FAQ|bên tiếng Anh]].

== Về Wikipedia ==

=== Từ "Wikipedia" ở đâu mà có? ===
Phần đầu của từ "Wikipedia" có nghĩa là chương trình [[Wiki]], hoặc "wiki wiki" trong [[tiếng Hawaii]] có nghĩa là ''nhanh''. Chương trình wiki cho các trang mạng có khả năng  sửa đổi, lưu trữ, thêm và xóa nội dung cho người xem. Ý tưởng này được [[Ward Cunningham]] phát triển vào những năm 90 của thế kỉ 20. Wiki cho phép tạo ra vô số các liên kết một cách đơn giản, nên loại chương trình này rất hữu ích để nhiều tác giả cùng viết một bài. Phần sau của từ "Wikipedia" là "pedia", đuôi của từ "encyclopedia" trong tiếng Anh có nghĩa là [[bách khoa toàn thư]].

=== Tại sao dưới logo có khẩu hiệu ''Bách khoa toàn thư mở''? ===
Gốc của khẩu hiệu trên là ''"The Free Encyclopedia"'', với từ ''The'' là mạo từ và từ ''Encyclopedia'' có nghĩa là bách khoa toàn thư. Tuy nhiên, trong Tiếng Anh, từ ''free'' có hai nghĩa ''miễn phí'' và ''tự do''. Ở đây, từ ''tự do'' có ý nghĩa quan trọng hơn, do Wikipedia cho phép thành viên có quyền sửa bài thoải mái. Ở bên tiếng Việt, chữ "mở" trong khẩu hiệu ''Bách khoa toàn thư mở'' là kết quả của cuộc [[Wikipedia:Biểu quyết/logo|biểu quyết]], thay vì dùng chữ ''tự do'' để tránh gây hiểu lầm.

=== Tôi thấy cần "ban chuyên gia" thay cho ý kiến số đông ===
Wikipedia không phải là nơi thử nghiệm mô hình dân chủ. Mời bạn đọc [[Wikipedia:Những gì không phải là Wikipedia]]. Các [[Wikipedia:Trang thảo luận|thảo luận]] là cơ hội để những người có chuyên môn tìm kiếm đồng thuận của cộng đồng trong một bài viết. Hiện tại "ban chuyên gia" có lẽ không cần thiết, vì giá trị của ý kiến từng thành viên chỉ phụ thuộc vào khả năng kiểm chứng và độ thuyết phục của ý kiến, không phụ thuộc vào ai phát biểu ý kiến đó. Xin mời bạn đăng những gì bạn cho là có ích cho cộng đồng lên đây với [[Wikipedia:Chú thích nguồn gốc|chú thích nguồn tham khảo]] để mọi người và các chuyên gia trong ngành kiểm chứng, sửa chữa, bổ sung.

=== Làm thế nào đổi tên/xoá tài khoản của tôi? ===
Để đổi tên, mời xem [[Wikipedia:Đổi tên người dùng]].

Không thể xoá tên người dùng. Nếu một tên bị xoá, tất cả các lượt sửa đổi của người đó không có ai chịu trách nhiệm. Tuy nhiên bạn có thể [[Wikipedia:Đổi tên người dùng|đổi tên]], và yêu cầu xoá trang cá nhân bằng cách thêm mã {{tlc|db-user}} vào đầu trang. Xem thêm [[Wikipedia:Quyền biến mất]]. <!-- [[Wikipedia:Right to vanish]] -->

== Về bài bách khoa ==

=== Tạo trang mới kiểu gì? ===
Lập ra một trang mới trên Wikipedia thật ra rất đơn giản. Trước hết, để tránh lặp đề tài, bạn hãy tra cứu xem đề tài của bạn đã có người viết chưa. Cách tra cứu cộng hướng dẫn viết bài mới đều có trong [[Wikipedia:Bài viết đầu tiên của bạn]]. Và trong [[Wikipedia:Thuật sĩ bài viết]], bạn sẽ được hướng dẫn cách tạo trang nháp. Tuy nhiên, để viết một bài hữu ích và tồn tại lâu dài, bạn cần phải chăm chút và cắt tỉa bài gọn gàng. Bạn cũng có thể tham khảo các bài viết chất lượng cao của Wikipedia trong danh sách [[WP:BVT|bài viết tốt]] và [[WP:BVCL|bài viết chọn lọc]].

=== Bổ sung hình ảnh kiểu gì? ===
Các bài viết bách khoa trên Wikipedia có thể được minh họa bằng hình ảnh hoặc tập tin âm thanh cho sinh động và dễ hiểu. Bạn hãy xem qua [[Đặc biệt:Imagelist|kho tư liệu có sẵn]] ở Wikipedia hoặc tại [[Commons:Trang Chính|kho tư liệu chung]] tên là Wikimedia Commons. Một quy định chung là các tư liệu hình ảnh, âm thanh, văn bản đều phải có [[Commons:Commons:Licensing|giấy phép tự do]]. Sau đó, bạn hãy chèn hình/đoạn âm thanh vào bài theo các hướng dẫn [[Trợ giúp:Hình ảnh]] và [[Wikipedia:Đoạn âm thanh]]. Nếu không thấy thứ mình cần, bạn có thể tự đăng tư liệu lên. Để đăng tư liệu lên, bạn cần đăng nhập vào tài khoản, ấn nút "Tải lên tập tin" trong phần "Công cụ" ở cột bên tay trái và làm theo hướng dẫn chi tiết trong [[Trợ giúp:Tải tập tin lên]].

=== Đổi tên bài kiểu gì? ===
Đầu tiên, xin hãy đọc qua quy định của Wikipedia về tên bài ở [[Wikipedia:Tên bài]]. Hướng dẫn chi tiết về cách đổi tên đều có ở các trang [[Trợ giúp:Di chuyển trang]] và [[Wikipedia:Trang đổi hướng]]. Nói tóm lại, nếu bạn đã [[Wikipedia:Đăng nhập|đăng nhập]], bạn có thể sử dụng nút '''Di chuyển''' ở mục "Thêm", bên cạnh hình ngôi sao và các tab. Nếu bạn không muốn tạo tài khoản, bạn hãy vào trang [[Wikipedia:Yêu cầu di chuyển trang]] để nhờ các thành viên khác làm hộ.

=== Thấy bài viết dở thì nên làm gì? ===
Nếu nội dung bài còn chưa tốt, bạn nên sửa chữa và bổ sung bài đã có thay vì tạo bài mới. Bạn cũng có thể xóa sạch bài cũ đi để viết lại từ đầu nếu bài quá tệ hay hầu hết nội dung bài [[Wikipedia:Vi phạm bản quyền|vi phạm bản quyền]].

=== Tại sao lối hành văn ở một số trang có vẻ lỗi thời? ===
Vì những người đóng góp trong Wikipedia tiếng Việt đến từ mọi nơi trên thế giới, không chỉ Việt Nam, một số người sinh sống ở nước ngoài không có cơ hội tiếp cận với tiếng Việt hiện đại, không sử dụng tiếng Việt tại Việt Nam. Nếu bạn cảm thấy lối hành văn của một bài nào đó làm nhiều độc giả khó hiểu, xin sửa đổi để hoàn chỉnh bách khoa này. Tuy nhiên, xin tôn trọng cách hành văn của những tác giả trước nếu vẫn có thể hiểu được.

=== Tại sao tên tác giả lại không có ở mỗi bài viết, rõ ràng ngay dưới tựa đề? ===
Các bài viết trong Wikipedia, trình bày kiến thức của nhân loại, đều có thể [[Wikipedia:Sở hữu bài viết|thuộc bản quyền của rất nhiều tác giả]]. Để biết ai đã đóng góp, bạn có thể nhấn vào [[Wikipedia:Lịch sử trang|'''lịch sử''']] của trang. Ví dụ, để biết những ai viết bài [[Vụ Nổ Lớn]], nhấn <span class="plainlinks">[{{fullurle:Vụ Nổ Lớn|action=history}} Lịch sử của bài Vụ Nổ Lớn]</span>. Tác giả đầu tiên của bài này là [[User:Bunhia|Bunhia]]; có thể so sánh sửa đổi giữa các phiên bản do từng tác giả đóng góp. Để biết Bunhia là ai, nhấn vào liên kết mang tên tác giả này. Để biết tác giả này đã đóng góp như thế nào trong [[Trang Chính|Wikipedia tiếng Việt]], nhấn vào [[Đặc biệt:Contributions/Bunhia|nút "Đóng góp của người này"]].

Đối với các bài viết được lấy lại từ nguồn bên ngoài, đã thông qua sự đồng ý của tác giả, đã có lúc chúng được xếp vào thể loại chứa các bài viết từ cùng một nguồn. Điều này không chỉ có tác dụng tra cứu các bài viết từ cùng một nguồn mà còn thể hiện sự ghi công rõ ràng của Wikipedia với nguồn ban đầu. Tuy nhiên, việc làm này vấp phải một sự phản đối rất lớn của cộng đồng với các lý do như: không cần ghi công như thế, sợ gian lận trong ghi công. Hiện nay, dòng ghi công vẫn được ghi rõ ràng, trong bài viết, trong mục tham khảo, dù vẫn còn một số e ngại về gian lận ghi công.

=== Còn nhiều trang sơ sài? Chưa có ích gì? ===
Wikipedia là dự án bách khoa thư được xây dựng tự nguyện bởi chính người đọc, với [[Wikipedia:Chào mừng người mới đến|mục đích là nơi để mọi người tự do "cho" và "nhận" kiến thức]]. Tại giai đoạn này, hãy còn ít người "cho" nên bạn có thể "nhận" được ít. Những người xây dựng dự án này hy vọng kiến thức tích lũy được ở đây sẽ ngày càng hữu ích cho nhiều người hơn. Nhưng đường đến lúc đó còn dài hay ngắn phụ thuộc hoàn toàn vào cộng đồng. Cách tốt nhất để làm tăng chất lượng bách khoa mở này là tham gia tích cực cùng cộng đồng xây dựng nó. Hãy "[[Wikipedia:Viết trang mới|chia sẻ]]" hôm nay, để "nhận" ngày mai!

=== Nếu ai đó đạo văn thì sao? ===
Vì tất cả nội dung ở đây đều được phân phối theo giấy phép CC BY-SA 4.0 và [[GFDL]] (cho phép người đọc tuỳ ý sao chép sửa đổi văn bản), mọi nội dung có [[bản quyền]] trên Internet hay trên sách báo đều phải được [[Wikipedia:Quyền tác giả|tác giả cho phép]] trước khi trích nguyên văn và đưa lên Wikipedia. Nếu chưa được tác giả cho phép thì đó là [[vi phạm bản quyền]], [[Đạo văn từ Wikipedia|đạo văn]], và cũng đồng nghĩa với việc vi phạm quy định của Wikipedia. Wikipedia làm rất gắt gao về vấn đề bản quyền và chủ trương kiên quyết nói không với vi phạm bản quyền. Các tình nguyện viên hoạt động trên Wikipedia sẽ cố gắng rà soát những bài mới, quét bản quyền bằng các [[Máy truy tìm dữ liệu|công cụ tìm kiếm]] để nhanh chóng phát hiện các bài viết đó rồi đề nghị xóa.

=== Tại sao bài tôi viết lại bị xoá? ===
Một số lý do hay gặp:
* Có thể là bài bạn viết không tuân thủ theo [[Wikipedia:Quyền tác giả|quyền tác giả]] (xem câu hỏi bên trên).
* Cũng có thể bài viết chưa đủ [[WP:DNB|độ nổi bật]].
* Cũng có thể tên bài viết sai chính tả, hay không theo quy ước về [[Wikipedia:cách đặt tên trang|cách đặt tên bài]]. Nội dung bài bạn viết có thể đã được đưa sang trang khác có tên hợp lệ.

Xem thêm [[Wikipedia:Tại sao trang của tôi lại bị xóa?]]

=== Một bài viết, nếu người khác được sửa có khi ngược lại ý người soạn thì sao? ===
Một bài viết nếu muốn tồn tại lâu dài trong Wikipedia, nơi ai cũng có quyền sửa đổi, hiển nhiên sẽ phải đạt đến sự đồng thuận của đa số thành viên, thông qua [[Wikipedia:Trang thảo luận|trang thảo luận]]. Về mặt nội dung, để tìm cách đạt được đồng thuận, chúng ta có thể tham khảo thêm [[Wikipedia:Thái độ trung lập]]. Về hình thức, các thành viên được khuyến khích tuân theo [[Wikipedia:Cẩm nang về văn phong|Cẩm nang về văn phong]].

=== Tôi không muốn viết đâu, vì sẽ có người phá bài ngay lập tức! ===
Mọi phiên bản của bài viết đều được giữ trong [[Wikipedia:Lịch sử trang|lịch sử]] và có thể được nhanh chóng hồi phục khi sửa đổi "phá hoại" được phát hiện bởi [[Special:Recentchanges|công cụ "Thay đổi gần đây"]]. Không phải mọi sửa đổi có vẻ "phá hoại" đều không có ích cho cộng đồng, đôi khi chúng có đóng góp nhất định. Những phiên bản bị phá hoại hay chưa hoàn thiện đủ mức có xu hướng tồn tại ngắn ngủi.

=== Liệu tôi có đủ trình độ để soạn những bài có tính bách khoa? ===
Mỗi người có một sở trường, sở thích, có người hiểu biết sâu sắc về một đề tài, có người nắm vững thông tin về một sự kiện nhất định. Những vấn đề đó bạn có thể đóng góp tại Wikipedia tiếng Việt tùy theo khả năng và sở thích của mình. Bạn hãy mạnh dạn tham gia, không có ai là hoàn hảo và bên cạnh bạn còn có cả một [[Wikipedia:Cộng đồng|cộng đồng Wiki]] luôn theo dõi, sẵn sàng hỗ trợ mọi đóng góp với mục đích tích cực của bạn.

* Ý kiến của bạn luôn được hoan nghênh tại các trang [[Wikipedia:Trang thảo luận|thảo luận]] của từng bài viết, nhằm nhắc nhở việc cải tiến nội dung, sửa đổi sai sót, cập nhật thông tin trong bài v.v. 
* Bạn hãy tự tin, chịu khó [[Wikipedia:Chỗ thử|học cách sửa bài]] để tự [[Wikipedia:Sửa đổi|sửa đổi bài]] hoặc [[Wikipedia:Viết trang mới|viết trang mới]] theo [[Wikipedia:Cẩm nang về văn phong|văn phong Wikipedia]].
* Bạn có thể bổ sung [[Wikipedia:Chú thích nguồn gốc|nguồn tham khảo]], sửa chính tả, văn phong, cấu trúc, thêm [[Wikipedia:Hình ảnh|hình ảnh minh họa]] cho bài viết để tăng chất lượng bài.
* Bạn có thể giúp truyền lên hình ảnh để bổ sung vào bài viết, Việt hóa hình ảnh có chú thích bằng ngoại ngữ có sẵn trên Wikipedia. 
* Ngoài ra, bạn có thể giúp ở những bài [[:Thể loại:Stub|sơ khai]], [[:Thể loại:Substub| rất sơ khai]], [[:Thể loại:Bài đang dịch|đang dịch]], những bài [[:Thể loại:Có vấn đề bản quyền|có thể vi phạm bản quyền]], bài [[:Thể loại:Bài chất lượng kém|chất lượng kém]] v.v. để Wikipedia trở thành một tập từ điển bách khoa toàn thư như bạn mong muốn.

== Về bài viết chọn lọc ==

=== Bài viết chọn lọc là gì? ===
Bài viết chọn lọc là những bài viết được đề cử tại [[Wikipedia:Ứng cử viên bài viết chọn lọc]] và cần đạt đủ những điều kiện được viết tại [[Wikipedia:Tiêu chuẩn bài viết chọn lọc]].

=== Tôi có thể tin tưởng một bài viết chọn lọc trên Trang Chính không? ===
Câu trả lời ngắn gọn là: '''không'''.

Một bài viết chọn lọc dù cần phải bổ ích, hay và trung lập mới được đề cử và đưa lên Trang Chính. Nhưng đôi khi bài viết đó không bị [[Wikipedia:Quy định khóa trang|khóa]], có một số [[Wikipedia:Phá hoại|kẻ phá hoại]] vào phá hoại nó, và nó có thể sẽ không được sửa lại kịp thời.

=== Tôi có thể viết một bài viết chọn lọc không? ===
Nếu bạn giỏi viết lách và am hiểu sâu rộng về một chủ đề cụ thể, điều này hoàn toàn có thể. Hãy viết một bài về chủ đề đó, đảm bảo bài đáp ứng các tiêu chí của [[Wikipedia:Tiêu chuẩn bài viết chọn lọc]], xin phản hồi và đề cử làm bài viết chọn lọc.

=== Tôi có thể chỉnh sửa bài viết nổi bật không? ===
Đương nhiên rồi! Chỉ cần bạn sửa đúng và trung lập, nếu không nó có thể sẽ bị [[Wikipedia:Đề nghị rút sao bài viết chọn lọc|rút sao]].

== Xem thêm ==
{{Bàn giúp đỡ}}
*[[Help:Mục lục|Trợ giúp chung]]

[[Thể loại:Câu thường hỏi| ]]
[[Thể loại:Trợ giúp Wikipedia|{{PAGENAME}}]]