Xem mã nguồn của Wolf Louis Anton Ferdinand von Stülpnagel

<!--[[Tập tin:Stülpnagel.jpg|phải|nhỏ|Tướng Ferdinand von Stülpnagel]]-->
Wolf Louis Anton '''Ferdinand von Stülpnagel''' ([[10 tháng 1]] năm [[1813]] tại [[Berlin]] &ndash; [[11 tháng 8]] năm [[1885]] tại [[Brandenburg]]<ref>Bộ [[tiểu sử]] ADB ghi ông mất tại Nordeney</ref>) là một [[Thượng tướng Bộ binh]] và [[Kinh nhật giáo sĩ]] (''Domherr'') vùng [[Brandenburg]] của [[Vương quốc Phổ|Phổ]]. Ông đã tham gia cuộc [[Chiến tranh Áo-Phổ]] ([[1866]]) và cuộc [[Chiến tranh Pháp-Phổ|Chến tranh Pháp-Đức]] ([[1870]] &ndash; [[1871]]), trong đó ông đã phòng ngự thành công trước các lực lượng đông đảo của [[Đế chế thứ hai|Pháp]] trong vòng vài tiếng đồng hồ ở [[trận Mars-la-Tour]] vào ngày [[16 tháng 8]], và thể hiện sự quyết đoán của mình trong [[trận Beaune-la-Rolande]] vào ngày [[28 tháng 11]] năm 1870.

== Cuộc đời và sự nghiệp ==

Wolf Louis Anton Ferdinand von Stülpnagel sinh vào [[tháng 1]] năm 1813, trong gia đình quý tộc lâu đời [[Stülpnagel|von Stülpnagel]] vùng [[Uckermark]]. Là con trai của [[Trung tướng]] [[Ferdinand Wilhelm Wolf von Stülpnagel]] ([[1781]] &ndash; [[1839]]), ông đi học tại Trường Trung học Chính quy (''Gymnasium'') [[Königsberg (Phổ)|Königsberg]], nơi thân phụ ông đóng quân trên cương vị là một [[Trung đoàn]] trưởng. Ông sớm nhập ngũ [[quân đội Phổ]] ở tuổi 16 khi gia nhập [[Trung đoàn Phóng lựu số 3 "Vua Friedrich Wilhelm I" (số 2 Đông Phổ)|Trung đoàn Bộ binh số 3]] vào ngày [[1 tháng 5]] năm [[1829]], tại đây ông được phong cấp [[Chuẩn úy]] (''Portepeefähnrich''), rồi được thăng [[quân hàm]] [[Thiếu úy]] vào ngày [[21 tháng 2]] năm [[1831]].
Trong trung đoàn của mình, ông được bổ nhiệm làm [[sĩ quan]] phụ tá [[Tiểu đoàn]] II vào năm [[1834]], rồi được cắt cử vào làm giảng viên của đội Thiếu sinh quân [[Berlin]] vào năm [[1838]]. Tại đây, ông dạy các môn trong đó có [[Thể dục]]. Hai năm sau ([[1840]]), ông được lên cấp hàm [[Trung úy]] ở Berlin.

Năm sau ([[1841]]), vào ngày [[3 tháng 11]], ông thành hôn với Cäcilie von [[Lossow (gia tộc)|Lossau]] ([[15 tháng 4]] năm [[1809]] &ndash; [[27 tháng 3]] năm [[1886]]), con gái của Trung tướng [[Johann Friedrich Constantin von Lossau]]. Cuộc hôn nhân này đã mang lại cho ông một người con trai là [[Ferdinand Wolf Konstantin Karl von Stülpnagel|Ferdinand Wolf Konstantin Karl]] vào năm [[1842]]. 5 năm sau, vào [[tháng 2]] năm [[1847]], ông xin được gia nhập [[quân đội]] Schleswig-Holstein nhưng bị từ chối, song vào ngày [[27 tháng 3]] năm đó ông được thăng hàm [[Đại úy]], đồng thời được chuyển sang phục vụ các lực lượng tiền tuyến với chức vụ [[Đại đội]] trưởng trong [[Trung đoàn Bộ binh số 24 "Đại Công tước Friedrich Franz II xứ Mecklenburg-Schwerin" (số 4 Brandenburg)|Trung đoàn Bộ binh số 24]] ở [[Neuruppin]]. Ông đã tham gia trấn áp các cuộc bạo động vào năm [[1848]] tại Berlin, nơi ông giành lại xưởng đúc vũ khí bị phe nổi dậy chiếm giữ, rồi tại vùng [[Pfalz (Region)|Pfalz]] và [[Baden (Land)|Baden]] vào năm [[1849]]. Sau những cuộc binh lửa này, đơn vị của ông lập đồn trú tại [[Berlin-Spandau|Spandau]].

Sau khi ông được lên quân hàm [[Thiếu tá]] và lãnh nhiệm chức [[Tiểu đoàn]] trưởng Tiểu đoàn số 35 (số 1 [[Landwehr|Dân quân]]) tại [[Wriezen]] vào ngày [[4 tháng 3]] năm [[1854]], Tiểu đoàn Dân quân này được điều về Berlin vào năm [[1855]]. Hai năm sau, ông được đổi vào Bộ Tham mưu của [[Quân đoàn]] IV, tại đây ông được lãnh chức Tham mưu trưởng vào năm [[1858]] và được lên cấp [[Thượng tá]] vào ngày [[31 tháng 5]] năm [[1859]]. Tiếp theo đó, ngày [[29 tháng 10]] năm 1859, ông được nhậm chức Tham mưu trưởng Quân đoàn III ở [[thủ đô|kinh đô]] Berlin, sang năm sau ([[1866]]) [[Friedrich Karl của Phổ (1828&ndash;1885)|Vương thân Friedrich Karl Nikolaus]] thụ phong Tư lệnh của quân đoàn này. Từ đây, một tình bạn suốt đời giữa hai [[người]] đã được khởi đầu và họ cùng nhau tiến hành một số [[cải cách]]. Trên cương vị này, von Stülpnagel được phong cấp hàm [[Đại tá]] vào ngày [[18 tháng 10]] năm [[1861]].

Vào ngày [[10 tháng 2]] năm [[1863]], ông được ủy nhiệm làm Trung đoàn trưởng [[Trung đoàn Bộ binh số 41 "von Boyen" (số 5 Đông Phổ)|Trung đoàn Bộ binh số 41 (số 5 Đông Phổ)]] tại [[Toruń|Thorn]] và [[Brodnica|Strasburg]] ([[Tây Phổ]]) vào ngày [[21 tháng 6]] năm [[1864]], ông được bổ nhiệm làm Lữ đoàn trưởng [[Lữ đoàn]] Bộ binh số 2, sau đó ông lại được điều vào Bộ Tham mưu của Quân đoàn III vào ngày [[10 tháng 12]] năm 1864. Tại đây, ông được thăng cấp hàm [[Trung tướng]] vào ngày [[18 tháng 6]] năm [[1865]].

Không lâu trước khi cuộc [[Chiến tranh Áo-Phổ|chiến tranh]] với [[Đế quốc Áo|Áo]] vào năm [[1866]], tướng von Stülpnagel lãnh chức Chủ nhiệm Tổng cục hậu cần (''Oberquartiermeister'') trong Bộ Tham mưu của [[Tập đoàn quân]] I (Quân đoàn II, III và IV). Vì những thành tích của mình trong cuộc chiến, ông được phong tặng [[Pour le Mérite|Huân chương Quân công]] cao quý nhất của Phổ.<br />
Sau khi [[chiến tranh]] chấm dứt với [[chiến thắng|thắng lợi]] của Phổ, ông được giao chỉ huy Lữ đoàn Bộ binh số 44 ở [[Kassel]] vào ngày [[30 tháng 10]] năm 1866. Tiếp theo đó, ông được lên cấp hàm [[Trung tướng]], đồng thời lãnh nhiệm chức [[Sư đoàn]] trưởng [[Sư đoàn số 5 (Đế quốc Đức)|Sư đoàn Bộ binh số 5]] tại [[Frankfurt an der Oder]] vào ngày [[16 tháng 7]] năm [[1867]] theo đề xuất cá nhân của Vương thân Friedrich Karl bạn ông.

3 năm sau, ông chỉ huy sư đoàn của mình như một phần thuộc biên chế của Quân đoàn III trong Tập đoàn quân II tham gia cuộc [[Chiến tranh Pháp-Phổ|Chiến tranh Pháp-Đức]] ([[1870]] &ndash; [[1871]]). Trong [[trận Mars-la-Tour]] đẫm máu vào ngày [[16 tháng 8]] năm 1870, sư đoàn dưới quyền ông phải đối mặt với các lực lượng đông gấp vài lần của [[Đế chế thứ hai|Pháp]], nhưng ông đã cầm cự được hàng tiếng đồng hồ cho đến khi viện binh đến. Cuộc phòng ngự của ông là một trong những chìa khóa dẫn đến [[thắng lợi chiến lược]] của [[người Đức]] trong cuộc chiến và tạo điều kiện cho việc bao vây cô lập Tập đoàn quân Rhine của [[Pháp]] tại [[pháo đài]] [[Metz]]. Sau khi trận chiến kết thúc, ông báo cáo cho cấp trên của mình:
{{Cquote|''Tôi đứng tại nơi mà tôi đã đứng.''|||Ferdinand von Stülpnagel}}

Trong trận thư hùng ở Mars-la-Tour, ông bị thương do trúng một mảnh đạn ở chân và một con [[ngựa trong chiến tranh|ngựa]] cưỡi của ông bị bắn gục. Bất chấp hậu quả của vết thương và [[Viêm khớp dạng thấp|căn bệnh thấp khớp]], ông cùng với sư đoàn của mình tiếp tục tham gia [[cuộc vây hãm Metz]] cho đến khi quân Pháp trong pháo đài này đầu hàng vào ngày [[27 tháng 10]] năm 1870. Phải đến thời điểm này, ông mới đến [[Wiesbaden]] để chữa trị.

Tuy nhiên, một thời gian ngắn sau, trước những diễn biến mới của cuộc chiến, ông trở lại [[Đệ tam Cộng hòa Pháp|Pháp]] và chỉ huy sư đoàn của mình tham chiến trong [[trận Beaune-la-Rolande]] vào ngày [[28 tháng 11]], tại đó ông đã quyết định đến thắng lợi của quân Phổ bằng một đòn tấn công mồi nhử để cứu rỗi Quân đoàn X đang chịu áp lực nặng nề. Quân đoàn X chính là lực lượng mà Quân đoàn III trong đó có Sư đoàn số 5 của ông phải đội ơn vì đã cứu viện kịp thời ở trận Mars-la-Tour. Trận chiến Beaune-la-Rolande đã chứng tỏ lòng dũng cảm và tinh thần chủ động của tướng von Stülpnagel. Là lực lượng tiếp viện cuối cùng cho Quân đoàn X, Sư đoàn số 5 của ông nhận lệnh phòng ngự tại các vị trí được giao ở hậu tuyến trong mọi trường hợp, nhưng trái lại ông đã tung một đòn tiến công và xoay chuyển thế trận với thuận lợi cho phía [[Đức]].

[[Tập tin:Stuelpnagel ferdinand wolf von.jpg|phải|nhỏ|Mộ phần của tướng Ferdinand Wolf von Stülpnagel tại nghĩa trang [[Alter Garnisonfriedhof|Alten Garnisonfriedhof]] ở Trung Berlin]]
Sau đó, sư đoàn của ông cũng tham gia [[trận Orléans lần thứ hai]] và đầu [[tháng 12]]. Nhưng đặc biệt quan trọng và quyết định hơn là những thành tích của ông trong các cuộc giao chiến vào đầu [[tháng 1]] năm [[1871]], kết thúc với [[Trận Le Mans|cuộc đánh chiếm Le Mans]] và sự thất bại hoàn toàn của Tập đoàn quân Loire do Cộng hòa Pháp thành lập. Để tưởng thưởng công trạng của ông trong chiến dịch, ông đã được nhận nhiều phần thưởng trong đó có Bó sồi đính kèm [[Pour le Mérite|Huân chương Quân công]], [[Huân chương Hoàng gia Hohenzollern|Ngôi sao Tư lệnh Huân chương Vương tộc Hohenzollern]] với Thanh [[kiếm]], và được ban thưởng 10 vạn [[thaler]]. 2 năm sau ([[1873]]), ông được trao tặng [[Huân chương Chiến công (Württemberg)|Huân chương Chiến công]] của [[Vương quốc Württemberg]].

Sau đại thắng của người Đức trong chiến tranh, ông thoạt tiên trở về đồn binh cũ của mình, trước khi được bổ nhiệm làm [[Tướng tư lệnh]] của [[Quân đoàn XIII (Vương quốc Württemberg)|Quân đoàn XIII]] của Vương quốc [[Württemberg]] tại [[Stuttgart]] vào ngày [[18 tháng 10]] năm 1871. Ở đây, ông được phong cấp bậc [[Thượng tướng Bộ binh]] vào ngày [[2 tháng 9]] năm [[1873]]. Tại Stuttgart, ông thực hiện trọng trách tái cấu trúc các đơn vị [[quân đội Württemberg]] theo mô hình của [[Phổ (quốc gia)|Phổ]]. Nhưng ông chỉ đảm nhiệm chức vụ này cho đến ngày [[24 tháng 12]] năm 1873, khi mà ông được điều về làm Thống lĩnh [[quân đội]] ở Berlin và Chỉ huy trưởng lực lượng Hiến binh (''Landesgendarmerie''). Ông thực hiện nhiệm vụ này cho đến khi nghỉ hưu vào ngày [[16 tháng 10]] năm [[1875]].

Ông đã được phong chức [[Trưởng Đại tá]] (''Chef'') của [[Trung đoàn Bộ binh số 48 "von Stülpnagel" (số 5 Brandenburg)|Trung đoàn Bộ binh số 48]] tại [[Küstrin]], một phần thuộc biên chế của sư đoàn mà ông đã chỉ huy kể từ năm 1867 cho đến 1871. Wolf Louis Anton Ferdinand von Stülpnagel [[chết|từ trần]] vào ngày 11 [[tháng 8]] năm 1885. 11 năm sau ([[1899]]), con trai ông là tướng Ferdinand Wolf Konstantin Karl được lãnh chức Tướng tư lệnh [[Quân đoàn V (Đế quốc Đức)|Quân đoàn V]].

== Vinh danh == 
Trung đoàn Bộ binh số 48 (số 5 Brandenburg) đã được [[Hoàng đế Đức|Đức hoàng]] Wilhelm đặc tên là "von Stülpnagel".<br />
Thành phố [[Frankfurt am Main]] đã phong cho ông danh hiệu Công dân Danh dự (''Ehrenbürger''). Tại [[Küstrin]] và [[Berlin-Westend]] có những con đường được đặt theo tên ông.

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.vonStuelpnagel.de Stülpnagel] private Website
* Bernhard von Poten: [https://de.wikisource.org/wiki/ADB:St%C3%BClpnagel,_Ferdinand_von_%28preu%C3%9Fischer_General%29 ''Stülpnagel, Ferdinand von'']. In: ''Allgemeine Deutsche Biographie'' (ADB). Band 36, Duncker & Humblot, [[Leipzig]] [[1893]], S. 746–748.
* Militärische Biographien des Offizier-Corps der Preußischen Armee von Gustav von [[Glasenapp (Adelsgeschlecht)|Glasenapp]]. Seite 148. [http://books.google.de/books?id=Du86AAAAcAAJ Online Verfügbar bei Google Books]
* [http://home.comcast.net/~jcviser/korps/stuelpnagel_ferd2.htm Wolf Louis Anton Ferdinand von Stülpnagel - The Prussian Machine]

== Xem thêm ==

* [[Stülpnagel|Gia đình von Stülpnagel]]

== Chú thích ==

{{Tham khảo}}

{{Các chủ đề|Lịch sử|Quân sự|Đức}}

{{DEFAULTSORT:Stulpnagel, Wolf Louis Anton Ferdinand Von}}
[[Thể loại:Tướng Đức]]
[[Thể loại:Tướng Phổ]]
[[Thể loại:Quân nhân Württemberg]]
[[Thể loại:Nhân vật trong Chiến tranh Áo-Phổ]]
[[Thể loại:Quân nhân Đức trong Chiến tranh Pháp–Phổ]]
[[Thể loại:Người nhận Pour le Mérite]]
[[Thể loại:Người nhận Huân chương Gia tộc Hohenzollern]]
[[Thể loại:Người nhận Huân chương Chiến công Württemberg (Đại Thập tự)]]
[[Thể loại:Thống đốc Phổ]]
[[Thể loại:Sinh năm 1813]]
[[Thể loại:Mất năm 1885]]