Xem mã nguồn của Xe bọc thép FAI

{{Infobox weapon
|name=FAI
|secondary_armament=
|height={{convert|2,07|m|ft|abbr=on}}<ref name=autogenerated1 />
|crew=2
<!-- Artillery specifications -->
|elevation=
|traverse=<!-- Vehicle/missile specifications -->
|armour=4–6 mm
|primary_armament=Súng máy DT [[7.62×54mmR|7.62 mm]] (1512 rds.)<ref name=autogenerated1 />
|engine=GAZ-A đầu [[Động cơ 4 xi-lanh thẳng hàng|I4]]<ref name=autogenerated1 />
|length={{convert|3,69|m|ft|abbr=on}}<ref name=autogenerated1 />
|engine_power=42 [[Metric horsepower|hp]]
|pw_ratio=
|transmission=
|suspension=Bánh xe
|clearance=
|fuel_capacity=40 L<ref name=autogenerated1 />
|vehicle_range={{convert|190-230|km|mile|abbr=on}}<ref name=autogenerated1 />
|width={{convert|1,73|m|ft|abbr=on}}<ref name=autogenerated1 />
|weight={{convert|1,75|t|ST}}<ref name=autogenerated1 />
|image=FAI 1933 armoured car during "ProDvizhanie 2025".jpg
|used_by={{Flag|Liên Xô|1936}}
|image_size=300
|caption=
|origin={{flagcountry|Liên Xô|1924}}
|type=[[Xe bọc thép]]
<!-- Type selection -->
|is_vehicle=yes
|is_UK=<!-- Service history -->
|service=1933–41
|wars=[[Nội chiến Tây Ban Nha]]<br/>[[Chiến dịch Khalkhin-Gol]]<br/>[[Chiến tranh thế giới thứ hai]]
<!-- Production history -->
|spec_label=FAI
|designer=[[Izhorskiye Zavody|Izhorskiy Zavod]]<ref name=autogenerated1 />
|design_date=1931–32<ref name=autogenerated1 />
|manufacturer=
|unit_cost=
|production_date=1933–35<ref name=autogenerated1 />
|number=
|variants=<!-- General specifications -->
|speed={{convert|83,1|km/h|mph|abbr=on}}<ref name=autogenerated1 />
}}

'''FAI''' ''(Ford-A Izhorskiy)'' là một phiên bản xe bọc thép được [[Liên Xô]] phát triển để thay thế cho xe bọc thép [[D-8]]. Chúng được sử dụng từ [[Thập niên 1930|những năm 1930]] đến đầu [[Thập niên 1940|những năm 1940]].

== Đặc  điểm kĩ thuật ==
FAI được chế tạo dựa trên khung gầm của xe ô tô [[GAZ A]], một bản sao Liên Xô được Công ty Ford A [[Hoa Kỳ]] cấp phép. Khung gầm này là điểm yếu chính của FAI. Hầu hết khung gầm [[ô tô]] thương mại không đủ mạnh để chở theo một lớp giáp hoặc vũ khí có hỏa lực mạnh trên [[chiến trường]]. Người Đức đã giải quyết vấn đề đặc biệt này bằng cách phát triển khung gầm ô tô sử dụng cho cả hai mục đích dân sự và quân sự và đã thành công trong ít nhất một dòng xe bọc thép của Đức thời kỳ này. Tuy nhiên, những chiếc xe bọc thép dựa trên khung gầm xe thương mại đều được bọc thép mỏng và được trang bị nhẹ. FAI là một ví dụ điển hình của loại xe này với một chiếc [[Súng máy]] DT [[7.62×54mmR|7,62 mm]]  trong tháp pháo quay vòng. Lớp giáp này đủ để chống đỡ hầu hết các mảnh [[đạn pháo]] và hỏa lực vũ khí cá nhân, nhưng không thể chống lại bất kỳ loại hỏa lực [[pháo]] hoặc [[súng máy hạng nặng]] nào. Chúng cũng rất dễ bị hư hại bởi [[mìn]].

FAI được chế tạo với số lượng tương đối nhỏ trước khi được thay thế bằng loại [[BA-20]] tương tự. BA-20 đời đầu có tháp pháo hai mặt thẳng đứng giống như FAI. FAI đã được sử dụng trong những ngày đầu chiến đấu ở [[Chiến tranh Xô–Đức|Mặt trận phía Đông]] trong [[Chiến tranh thế giới thứ hai|Thế chiến thứ hai]].

Dòng FAI và BA-20 có một số tính năng tiên tiến. Chúng được thiết kế hoàn toàn bằng [[Hàn (công nghệ)|công nghệ hàn]] (trong thời đại mà rất ít xe bọc thép được [[Hàn (công nghệ)|hàn)]]. Ngoài ra, chúng còn có những chiếc lốp chứa đầy nút bần để có thể duy trì khả năng di chuyển ngay cả khi lốp bị thủng.

FAI và BA-20 thường bị nhầm lẫn với nhau. Đặc điểm nhận dạng chính của FAI là hai lớp vỏ bọc thép [[Vỏ cầu|hình vòm]] trên các ghế của lái xe và phụ lái. Thay vào đó, [[BA-20]] có mái bằng bọc [[thép]] ở khu vực này.

== Biến thể ==
[[Tập_tin:FAI armored car at the parade on Red Square.jpg|nhỏ|trái|Một chiếc xe bọc thép tại một cuộc diễu hành Trên Quảng trường Đỏ.]]
[[Tập_tin:FAI_armoured_car.jpg|nhỏ|Xe bọc thép FAI-M với khung gầm UAZ-469, súng máy giả và hệ thống ăng ten giả (FAI thật không bao giờ có radio), được niếm cất tại Doanh trại Lực lượng Biên phòng ở [[Białystok]], [[Ba Lan]].|trái]]

* '''FAI''' (''ФАИ, «Форд-А, Ижорский»'') - FAI được chế tạo dựa trên khung gầm của xe [[Nhà máy xe hơi Gorky|GAZ]] A, một bản sao được cấp phép của hãng Ford A [[Hoa Kỳ]] với bình xăng 40 lít<ref name="autogenerated1">Максим В. Коломиец. Броня на колёсах. История советского бронеавтомобиля 1925–1945 гг. М.: "Яуза", ООО "Стратегия КМ", "Эксмо", 2007. {{ISBN|978-5-699-21870-7}}</ref>
* '''FAI-M''' (''ФАИ-М, «ФАИ-Модернизированный»'') - Biến thể cải tiến, kể từ năm 1938. FAI-M được chuyển đổi từ khung gầm của xe [[GAZ-M1]] mới hơn với bình xăng 60 L sử dụng thân trên dự phòng.<ref name="autogenerated1" />
** '''FAI-zhd''' (''ФАИ-жд, «ФАИ-железнодорожный»'') - (Năm 1936) Biến thể đường sắt bằng bánh xe thép (chỉ có 9 chiếc được chế tạo).<ref name="autogenerated1" />
* '''GAZ-TK''' (''ГАЗ-ТК, «ГАЗ-Трёхосный, Курчевского»'') -  Xe bọc thép được chế tạo trên khung gầm của GAZ-AAA và được trang bị [[radio]] 71-ТК. Chỉ có một nguyên mẫu được thực hiện vào năm 1934 - 1935.<ref name="autogenerated1" /><ref>инженер Е. Прочко. Бронированные разведчики // журнал "Техника молодежи", № 3, 1983. стр.28-29</ref>

== Lịch sử phục vụ ==
[[Tập tin:Battle of Khalkhin Gol-Japanese soldiers and captured Soviet AFVs.jpg|trái|nhỏ|FAI và BT-5 tại Khalkhin Gol. 1939]]
Tổng cộng, 697 xe bọc thép FAI và FAI-M đã được chế tạo trong quá trình sản xuất hàng loạt, khiến chúng trở thành xe bọc thép súng máy lớn thứ hai (sau BA-20) của [[Hồng quân]] trong [[Giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh|thời kỳ trước chiến tranh]]. Xe bọc thép FAI và FAI-M đã được sử dụng đầu tiên là với Basmach ở Trung Á, trong các [[Chiến dịch hồ Khasan|trận chiến gần Hồ Khasan]] và trên [[Chiến dịch Khalkhin-Gol|sông Khalkhin-Gol]]{{sfn|Коломиец|2007|с=257}} nơi 14 chiếc đã hư hỏng không thể cứu vãn;{{sfn|Коломиец|2007|с=261-281}} trong [[Nội chiến Tây Ban Nha]] nơi đã giao 20 chiếc,{{sfn|Коломиец|2007|с=258 и 321}} [[Chiến tranh Liên Xô–Phần Lan (1939–1940)|Chiến tranh Mùa đông]] (mất 2 FAI){{sfn|Коломиец|2007|с=290-295}} và trong [[Chiến tranh Xô–Đức|Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại]]... FAI và FAI-M được sử dụng cho đến năm 1942, trên mặt trận Xô-Đức cho đến tháng 4 năm [[1942]], và đến ngày 20 tháng 8 năm 1942,{{sfn|Коломиец|2007|с=295-305}} [[Phương diện quân Zabaikal]] có 10 FAI và FAI-M.{{sfn|Коломиец|2007|с=316}}

Năm 1934 - 35, 30 chiếc FAI được giao cho [[Bộ Dân ủy Nội vụ Liên Xô]].

Năm 1934, 22 chiếc được chuyển đến [[Mông Cổ]], và vào năm [[1936]] là 15 chiếc khác. Một chiếc FAI đã bị mất vào ngày 31 tháng 3 năm 1936 trong trận chiến với quân Nhật-Mãn ở biên giới trong một cuộc đụng độ biên giới. Vào tháng 7 năm 1941, 1 chiếc được đưa vào biên chế 5 chiếc thuộc sư đoàn kỵ binh 7, 11 chiếc thuộc sư đoàn kỵ binh 8, và 13 chiếc trong lữ đoàn thiết giáp.

Nằm trong tiểu đoàn xe bọc thép biệt động số 5 từ năm 1936, có 9 xe bọc thép trinh sát biến thể xe lửa.

Đến ngày 9 tháng 8 năm 1945 (bắt đầu [[Chiến tranh Xô–Nhật|chiến tranh Xô-Nhật]]), được BA-20zhd thay thế.{{sfn|Коломиец|2007|с=236-237}}{{sfn|Коломиец|2005|с=53-55}}
{| class="wikitable"
|+Biên chế xe bọc thép FAI trong Hồng quân ngày 1 tháng 6 năm 1941
!Biến thể
!Loại
!Quân khu Leningrad
!Quân khu Baltic
!Quân khu đặc biệt miền Tây
(Quân khu Belarus)
!Quân khu Kiev
!Quân khu Odessa
!Quân khu Arkhangelsk
!Quân khu Moscow
!Quân khu Kharkov
!Quân khu Bắc Caucasian
!Quân khu Oryol
!Quân khu Volga
!Quân khu Ural
!Quân khu Transcaucasian
!Phương diện quân Zabaikal
!Phương diện quân Viễn Đông
!Kho niêm cất
!
!Tổng cộng
|-
| rowspan="4" |'''FAI''' 
|1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|1
|
|
|
|4
|-
|2
|37
|2
|18
|46
|15
|1
|2
|2
|4
|2
|3
|1
|1
|49
|114
|
|
|297
|-
|3
|1
|
|2
|12
|2
|
|7
|
|
|
|2
|
|
|17
|8
|
|
|51
|-
|4
|3
|4
|1
|11
|1
|
|
|
|
|
|
|
|
|34
|
|2
|16
|76
|-
| colspan="2" |'''FAI-zhd'''
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|2
|2
|
|9* 
|
|
|9
|-
| colspan="2" |'''Tổng cộng'''
|41
|6
|21
|69
|18
|1
|9
|2
|4
|2
|5
|3
|2
|104
|131
|2
|16
|437
|}
<nowiki>*</nowiki> Tất cả 9 biến thể FAI đường sắt đều thuộc tiểu đoàn xe bọc thép biệt động 5.

== Nhà khai thác ==

* {{flagcountry|Soviet Union|1936}}

:* [[Hồng quân]] (1933–45)<ref name="autogenerated1" />
:* Biên phòng Liên Xô- 30 (1935–41)<ref name="autogenerated1" />

* {{Flagicon|Mongolia|1924}} [[Cộng hòa Nhân dân Mông Cổ]] - 15 (từ năm 1936)<ref name="autogenerated1" />
* {{flagicon|Spanish Republic}} [[Đệ Nhị Cộng hòa Tây Ban Nha]] - 20<ref name="autogenerated1" /><ref>{{citation|first=Ю.|last=Рыбалкин|title=Операция "Х": Советская помощь республиканской Испании (1936–1939)|trans-title=Operation "X": Soviet aid to Republican Spain (1936-1939)|language=ru|date=2000|pages=43-45}}</ref><ref>{{chú thích web|url=http://www.sbhac.net/Republica/Fuerzas/Armas/Blindados/Blindados.htm|title=VEHÍCULOS BLINDADOS|work=Fuerzas Armadas de la República|language=es|trans-title=Armored vehicles}}</ref>
* {{flag|Đức Quốc xã}} - Quân Đức đã sử dụng ít nhất một chiếc FAI-M bị bắt.<ref>{{citation|last=Oswald|first=Werner|title=Полный каталог военных автомобилей и танков Германии, 1900–1982гг.|publisher=ACT/Астрель|date=2003|page=335|trans-title=Full catalog of military vehicles and tanks of Germany, 1900-1982|language=ru|isbn=978-5-271-04875-3}}</ref>

== FAI trong văn hóa đại chúng ==

=== Ngành công nghiệp trò chơi điện tử ===
Xe bọc thép FAI thường thấy trong trò chơi [[Talvisota: Icy Hell|Talvisota]] trong chiến dịch Liên Xô.

== Thư viện ảnh ==
<gallery class="center">
Tập tin:Vallattu hv. Oinassalmen rannalla. Oinassalmi 1940.03.20.jpg|FAI ở [[Phần Lan]]. 20/03/[[1940]]
Tập tin:Direct Hit - Google Art Project.jpg|FAI ở [[Tây Ban Nha]], [[1937]]
Tập tin:Verkhnyaya Pyshma Tank Museum 2015 010.jpg|Bản sao ''FAI-M ZhD'', Verkhnyaya Pyshma
Tập tin:UMMC Museum Complex 191.jpg|Verkhnyaya Pyshma.
</gallery>

== Chú thích ==
{{tham khảo}}

== Tài liệu tham khảo ==

* М. В. Коломиец. Лёгкие бронеавтомобили Красной Армии довоенной постройки ("Фронтовая иллюстрация" № 2 2007). – М.: ООО "Стратегия КМ", 2007.
* [http://www.battlefield.ru/fai.html Бронеавтомобиль ФАИ на сайте battlefield.ru]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111117060920/http://www.battlefield.ru/fai.html |date = ngày 17 tháng 11 năm 2011}}
* [http://armor.kiev.ua/Tanks/BeforeWWII/fai-m/ Бронеавтомобиль ФАИ на Броне-сайте]
* [http://nozdr.ru/militera/tw/kolomiets_mv/index.html Коломиец М. В. Отечественные бронедрезины и мотоброневагоны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910075943/http://nozdr.ru/militera/tw/kolomiets_mv/index.html |date=2019-09-10 }}
== Liên kết goài ==

* [http://english.battlefield.ru/fai.html FAI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120425053225/http://english.battlefield.ru/fai.html |date=2012-04-25 }} tại Battlefield.ru
* [https://digital.library.unt.edu/permalink/meta-dc-1012:2 U.S. WWII Newsmap, "Russian Armored Vehicles"], được tổ chức bởi [https://digital.library.unt.edu/ UNT Libraries Digital Collections]
{{WWIISovietAFVs}}

[[Thể loại:Xe bọc thép]]
[[Thể loại:Vũ khí Liên Xô]]