Xem mã nguồn của Zmicier Žylunovič

{{Thông tin nhà văn
| tên                 =Zmicier Chviedaravič Žylunovič
| hình                =Źmicier Žyłunovič (Ciška Hartny). Зьміцер Жылуновіч (Цішка Гартны) (1910-19).jpg
| chú thích hình      = Žylunovič thập niên 1910
| tên khai sinh       = Зміцер Хведаравіч Жылуновіч
| sinh                = {{ngày sinh|1887|11|04}}
| nơi sinh            = Kapyĺ, [[Đế quốc Nga]]
| mất                 = {{ngày mất và tuổi|1937|04|01|1887|11|04}}
| nơi mất             = [[Mogilev]], [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia|Byelorussia Xô viết]], [[Liên Xô]]
| bút danh            = Ciška Hartny
| công việc           = nhà văn, nhà báo 
| dân tộc             = [[Người Belarus|Belarus]]
| quốc tịch           = {{flagicon|Liên Xô}} [[Liên Xô]]
| giai đoạn sáng tác  = 1908-1935
}}
'''Zmicier Chviedaravič Žylunovič''' ({{Langx|be|Зміцер Хведаравіч Жылуновіч}}; 4 tháng 11 năm 1887, [[Kapyĺ]] - 11 tháng 4 năm 1937, [[Mogilev]])  bút danh '''Ciška Hartny''' ({{Langx|be|Цішка Гартны}}) là nhà văn, nhà thơ, nhà hoạt động dân tộc Belarus, giữ chức Chủ tịch [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia|Byelorussia Xô viết]] năm 1919.

==Tiểu sử==
Năm 1905, Žylunovič tham gia [[Cách mạng Nga (1905)|cách mạng]] ở Nga. Sau đó, ông về quê học trung học hai năm. Năm 1906, ông bắt đầu làm thợ thuộc da nhưng nhanh chóng chuyển sang làm báo. Trước [[Chiến tranh thế giới thứ nhất|Thế chiến thứ nhất,]] Žylunovič hoạt động tại [[Sankt-Peterburg]] cùng với các đồng chí bolshevik quanh "Pravda". Năm 1913, ông xuất bản những bài thơ đầu tiên viết bằng [[chữ Latinh]] ''Lacinka''.

Năm 1917, ông có chân trong Ủy ban Nhân dân Byelorussia. Tháng 6 năm 1917, ông nắm quyền lãnh đạo [[Hiệp hội Xã hội chủ nghĩa Belarus]]. Tháng 2 năm 1918, ông đại diện cho Ủy ban Nhân dân Belarus trong chính quyền [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga|Nga Xô viết]] và làm biên tập báo ''DZiannica''.

Tháng 10 năm 1918, ông gia nhập [[Đảng Cộng sản Liên Xô]]. Ngày 1 tháng 1 năm 1919, ông giữ chức Chủ tịch chính quyền xô viết công nông lâm thời [[Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia|Byelorussia]] mới thành lập. Tháng 2, do quan điểm chính trị hợp tác với cánh tả [[Cộng hòa Nhân dân Belarus]], Žylunovič bị bắt nhưng được thả ngay. Trong vài tháng, ông làm [[chính ủy]] [[Hồng quân]].

Năm 1920, ông được vào Ban Chấp hành Trung ương Byelorussia Xô viết. Năm 1927-1929, ông là phó Ban Chấp hành Trung ương [[Đảng Cộng sản Belorussia]] và [[Đảng Cộng sản Liên Xô]].

Ông biên tập các báo tiếng Belarus ''[[Savieckaja Bielaruś]]'' và ''Polymia'', đồng thời xuất bản thơ, tiểu thuyết và truyện ngắn của mình. Năm 1928, ông trở thành giáo sư [[Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Belarus|Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia]] .

Tháng 1 năm 1931, ông bị khai trừ khỏi đảng ghi bị gán cho là đứng đầu tổ chức [[Liên minh giải phóng Belarus]] bịa đặt và bị kết án 10 năm trong trại lao động.

Sau 5 năm Žylunovič được thả nhưng bị bắt lại năm 1936. Ngồi tù được một năm, ông được chuyển đến bệnh viện tâm thần ở [[Mogilev]]. Thông tin chính thức cho biết ông qua đời sau 4 ngày nằm viện vì phổi hoại thư. Các sử gia đều cho rằng Žylunovič đã [[tự sát]], nhưng cũng có ý kiến cho rằng ông bị mưu sát.

==Tưởng niệm==
[[Tập tin:Помнік Цішку Гартнаму, Капыль.jpg|nhỏ|Tượng đài Žylunovič gần bảo tàng ở Kapyĺ]]
Một tấm bảng tưởng niệm Zmicier Žylunovič treo trên tường nhà nơi ông sinh ra, số 39 đường Žylunovič tại [[Kapyĺ]] do chính quyền đưa ra năm 1995.<ref>{{Chú thích sách|title=Miescy pamiaci achwiarau kamunizmu u Biełarusi|page=196–197|chapter=''Centralnaja Biełaruś. Minskaja wobłasć''}}</ref>

==Ấn phẩm==
* ''Pieśni'' (Sankt Peterburg 1913)
* ''Uzhorki i niziny'' (tuyển tập báo chí, [[Minsk]] 1928)
* ''Homan zarnic'' ([[văn xuôi]], truyện ngắn, Minsk 1932)

== Chú thích ==
{{Tham khảo}}

==Thư mục==
* {{Chú thích sách|url=http://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/download.php?file=uploads/pdf_publikationen/belarusgof.pdf|title=''Miescy pamiaci achwiarau kamunizmu u Biełarusi''|publisher=[[Fundacja Badań nad Dyktaturą SED]]|year=2011|location=[[Lipsk]]|page=278|language=be|access-date=2024-06-10|archive-date=2015-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20150611084525/http://www.bundesstiftung-aufarbeitung.de/download.php?file=uploads/pdf_publikationen/belarusgof.pdf}}
* Wojciech Roszkowski, Jan Kofman (red.), ''Słownik biograficzny Europy Środkowo-Wschodniej XX wieku'', Warszawa 2005.
* Eugeniusz Mironowicz, ''Historia Białorusi. Podręcznik dla liceów ogólnokształcących'', Białystok 2001

{{Lãnh đạo Belarus từ năm 1918}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Tự sát năm 1937]]
[[Thể loại:Mất năm 1937]]
[[Thể loại:Sinh năm 1887]]
[[Thể loại:Nhà báo Belarus]]
[[Thể loại:Bolshevik]]
[[Thể loại:Chính khách Đảng Cộng sản Belorussia]]
[[Thể loại:Người Cộng hòa Xô viết Xã hội chủ nghĩa Byelorussia]]
[[Thể loại:Nam nhà thơ Belarus]]
[[Thể loại:Nam nhà văn Belarus]]
[[Thể loại:Nhà thơ Belarus thế kỷ 20]]
[[Thể loại:Tiểu thuyết gia Belarus]]
[[Thể loại:Chính khách Belarus tự sát]]
[[Thể loại:Tự sát ở Liên Xô]]
[[Thể loại:Nạn nhân Đại thanh trừng từ Belarus]]
[[Thể loại:Phục hồi thời Xô viết]]
[[Thể loại:Đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô bị Liên Xô xử tử]]