imported>Estonian Ball Mapper: /* Liên kết ngoài */

2026-08-01T08:03:29Z

Liên kết ngoài

Trang mới

{{Infobox Comet |
| name=109P/Swift–Tuttle
| image=Swift-Tuttle Comet Particles.jpg
| discoverer=[[Lewis Swift]] [[Horace Parnell Tuttle]]
| discovery_date=16 tháng 7 năm 1862
| designations=1737 N1; 1737 II; 1862 O1; 1862 III; 1992 S2; 1992 XXVIII
| epoch=ngày 10 tháng 10 năm 1995 ([[Ngày Julius|JD]] 2450000.5)
| semimajor=26.092 [[Đơn vị thiên văn|AU]]
| perihelion=0.9595 AU
| aphelion=51.225 AU
| eccentricity=0.9632
| period=133.28 [[năm Julius (thiên văn)|yr]]
| inclination= 113.45°
| last_p=11 tháng 11 năm 1992<ref name=jpldata/>
| next_p=12 tháng 7, 2126<ref name="NK723">{{chú thích web
|date=ngày 18 tháng 11 năm 1999
|title=109P/Swift–Tuttle (NK 798)
|publisher=OAA Computing and Minor Planet Sections
|author=Syuichi Nakano
|url=http://www.oaa.gr.jp/~oaacs/nk/nk723.htm
|access-date =ngày 9 tháng 5 năm 2011}}</ref>
|caption=Mưa sao băng [[Perseids]], có nguồn gốc từ sao chổi Swift-Tuttle}}

'''Sao chổi Swift–Tuttle''' (định danh: '''109P/Swift–Tuttle''') là một [[sao chổi]] được phát hiện bởi [[Lewis Swift]] vào ngày 16 tháng 7 năm 1862 và bởi [[Horace Parnell Tuttle]] vào ngày 19 tháng 7 năm 1862. Quỹ đạo của sao chổi này khá rõ ràng và có đường kính {{cvt|26|km|mi}}.<ref name=jpldata>{{chú thích web
|date=ngày 29 tháng 3 năm 1995
|title=JPL Small-Body Database Browser: 109P/Swift–Tuttle
|url=http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=109P
|publisher=Jet Propulsion Laboratory
|access-date =ngày 9 tháng 5 năm 2011}}</ref>

Sao chổi này xuất hiện trở lại vào năm 1992, khi đó nó được nhà thiên văn học Nhật Bản Tsuruhiko Kiuchi phát hiện và có thể nhìn thấy bằng ống nhòm.<ref name="facts">{{chú thích báo|url=http://www.space.com/spacewatch/050811_perseid_facts.html|title=Top 10 Perseid Meteor Shower Facts|last=Britt|first=Robert|date=ngày 11 tháng 8 năm 2005|publisher=[[Space.com]]|access-date =ngày 10 tháng 8 năm 2009}}</ref> Sao chổi này có kích thước lớn hơn 10 km so với vật thể giả thuyết đã quét sạch khủng long trong [[Sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-Paleogen|sự kiện tuyệt chủng kỷ Creta-phân đại đệ Tam]].<ref name="Weissman">{{Citation|first=Paul R. |last=Weissman |editor-last=Milani |editor-first=A. |editor2-last=Valsecchi |editor2-first=G.B. |editor3-last=Vokrouhlicky |editor3-first=D. |title= The cometary impactor flux at the Earth |series= Near Earth Objects, our Celestial Neighbors: Opportunity and Risk; IAU Symposium No. 236 |date= August 2006|pages= 441–450|doi= 10.1017/S1743921307003559 |journal= [[Proceedings of the International Astronomical Union]] |volume= 2|issue= s236|doi-access=free }}</ref>

Phần thân của sao chổi này đã tạo ra các cơn [[mưa sao băng]] [[Perseids]].<ref>Bedient, John. [http://www.amsmeteors.org/showers.html "AMS Meteor Showers page"], ''[[American Meteor Society]]'', ngày 20 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 31 tháng 7 năm 2010.</ref>

Một khía cạnh khác thường về quỹ đạo của sao chổi này là nó hiện đang có [[quỹ đạo cộng hưởng]] 1:11 với [[Sao Mộc]]; nghĩa là nó hoàn thành một chu kỳ quỹ đạo sau mỗi 11 chu kỳ quỹ đạo của Sao Mộc.<ref name = "Chambers"/>

Năm 2126, nó sẽ đạt [[cấp sao biểu kiến]] khoảng 0,7.<ref name="Yau1994">{{chú thích tạp chí|last1=Yau|first1=K.|last2=Yeomans|first2=D.|last3=Weissman|first3=P.|year=1994|title=The past and future motion of Comet P/Swift-Tuttle|url=https://archive.org/details/sim_monthly-notices-of-the-royal-astronomical-society_1994-01-15_266_2/page/304|journal=[[Monthly Notices of the Royal Astronomical Society]]|volume=266|issue=2|pages=305–16|bibcode=1994MNRAS.266..305Y|doi=10.1093/mnras/266.2.305|doi-access=free}}</ref>

== Mối nguy hiểm tiềm ẩn đối với Trái Đất ==

Sao chổi này di chuyển trên quỹ đạo gần với [[Trái Đất]] và [[Mặt Trăng]].<ref>{{chú thích web|url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7449|title=Comet put on list of potential Earth impactors|last=Chandler|first=David L|date=ngày 1 tháng 6 năm 2005|publisher=[[New Scientist]]|access-date=ngày 25 tháng 8 năm 2008|archive-date=2008-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20080925152848/http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7449|url-status=dead}}</ref> Sau khi được phát hiện lại vào tháng 9 năm 1992, ngày sao chổi đi qua [[điểm cận nhật]] đã khác với dự đoán năm 1973 là 17 ngày.<ref name="ASP1993" /> Sau đó, người ta nhận thấy rằng nếu điểm cận nhật tiếp theo của nó (tháng 7 năm 2126) cũng bị lệch 15 ngày (ngày 26 tháng 7), thì sao chổi có thể va chạm với Trái Đất vào ngày 14 tháng 8 năm 2126 (IAUC 5636: 1992t).<ref name="IAUC5670" />

Kích thước nhân của Swift–Tuttle là một trong những vấn đề cần quan tâm. Nhà thiên văn học kiêm nhà văn [[Gary W. Kronk]] đã tìm kiếm về các lần xuất hiện trước đây của sao chổi này. Ông nhận thấy rằng sao chổi này rất có thể đã được [[người Trung Quốc]] quan sát thấy ít nhất hai lần, lần đầu tiên vào năm 69 trước Công nguyên và sau đó là năm 188 Công nguyên.<ref name="IAUC5670" /> Đều này sau đó được [[Brian G. Marsden]] xác nhận một cách nhanh chóng.<ref name="IAUC5670">{{chú thích web
|title=IAUC 5670: Periodic Comet Swift–Tuttle (1992t)
|url=http://www.cbat.eps.harvard.edu/iauc/05600/05670.html
|date=1992-12-05
|publisher=[[Central Bureau for Astronomical Telegrams]]
|last=Marsden |first=Brian G.
|access-date=2009-06-19}}</ref>

Với thông tin đó và với các quan sát tiếp theo đã dẫn đến việc tính toán lại quỹ đạo của sao chổi Swift–Tuttle, kết quả cho thấy quỹ đạo của nó rất ổn định, và sẽ không gây nguy hiểm trong vòng 2000 năm tới.<ref name="ASP1993">{{chú thích web
|url=http://www.as.wvu.edu/~jel/skywatch/swfttle.html
|title=on Swift–Tuttle's possible collision
|last=Stephens|first=Sally
|year=1993
|publisher=[[Astronomical Society of the Pacific]]
|access-date=2008-08-25
|archive-url=https://archive.today/20120525195932/http://www.as.wvu.edu/~jel/skywatch/swfttle.html
|archive-date=2012-05-25
|url-status=live}}</ref> Các nhà thiên văn học tin rằng vào năm 2126, nó sẽ đạt [[cấp sao biểu kiến]] khoảng 0,7.<ref name="facts" /><ref name="Yau1994" />

{{anchor|CA}}
{| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 0.9em;"
|+'''Sao chổi Swift–Tuttle tiếp cận Trái Đất gần nhất vào''' ngày 05 tháng 8 năm 2126, 15:50 UT<ref name="jpldata2" />
!Ngày & giờ tiếp cận gần nhất
!Khoảng cách với Trái Đất
([[Astronomical unit|AU]])
!Khoảng cách với Mặt Trời
(AU)
!'''Vận tốc''' wrt Earth
(km/s)
!'''Vận tốc''' wrt Sun
(km/s)
!Uncertainty
region
([[3-sigma]])
!Chú thích
|-
|Ngày 05 tháng 8 năm 2126, 15:50
|{{Convert|0,15337|AU|e6km e6mi LD|abbr=unit|lk=on}}
|{{Convert|1,04|AU|e6km e6mi LD|abbr=unit}}
|58.3
|40.8
|± 11000 km
|[https://ssd.jpl.nasa.gov/horizons_batch.cgi?batch=1&COMMAND=%2790000974%27&START_TIME=%272126-08-05%2015:50%27&STOP_TIME=%272126-08-06%27&STEP_SIZE=%271%20day%27&QUANTITIES=%2719,20,22,39%27 Horizons]
|}
Sự tiếp cận gần với Trái Đất được dự đoán khi sao chổi này sẽ quay lại [[Hệ Mặt Trời#Vòng trong Hệ Mặt Trời|vòng trong Hệ Mặt Trời]] vào năm 3044; khoảng cách gần nhất được ước tính là khoảng {{convert|1000000|mi|km AU|spell=in}},<ref>{{chú thích web|url=https://astrosociety.org/edu/publications/tnl/23/23.html|title=ASP: Cosmic Collisions|archive-url=https://web.archive.org/web/20121219103151/http://astrosociety.org/edu/publications/tnl/23/23.html|archive-date=2012-12-19|url-status=dead}}</ref> với khả năng va chạm là 1{{e|6}}.<ref name="Chambers">{{chú thích tạp chí
| last = Chambers | first = J. E. | authorlink = | title = The long-term dynamical evolution of Comet Swift–Tuttle
| journal = [[Icarus (journal)|Icarus]] | volume = 114 | issue = 2| pages = 372–386
| publisher = [[Academic Press]] | location = | year = 1995 | bibcode = 1995Icar..114..372C
| issn = | doi = 10.1006/icar.1995.1069 | id = }}</ref> Một lần tiếp cận khác được dự đoán sẽ vào năm 4479, khoảng ngày 15 tháng 9; khoảng cách được ước tính là ít hơn 0,05 AU; khả năng va chạm của Trái Đất ước tính khoảng 2{{e|−8}}.<ref name="Chambers" /> Là vật thể lớn nhất trong Hệ Mặt Trời có khả năng tiếp cận gần Trái Đất, với vận tốc tương đối là 60 km/s,<ref name="Weissman" /><ref name="Verschuur" /> nên năng lượng va chạm được ước tính gấp 27 lần năng lượng va chạm trong sự kiện K-T.<ref>This calculation can be carried out in the manner given by Weissman for [[Comet Hale–Bopp]], as follows: A radius of 13.5 km and an estimated density of 0.6 g/cm³ gives a cometary mass of 6.2{{e|18}} g. An encounter velocity of 60 km/sec yields an impact velocity of 61 km/sec, giving an impact energy of 1.15{{e|32}} [[erg]]s, or 2.75{{e|9}} [[TNT equivalent|megatons]], about 27.5 times the estimated energy of the [[Alvarez hypothesis|K–T impact event]].</ref> Sao chổi Swift–Tuttle đã từng được miêu tả là "vật thể đơn lẻ nguy hiểm nhất đối với nhân loại".<ref name="Verschuur">{{chú thích sách
| last = Verschuur | first = Gerrit L. | authorlink = Gerrit Verschuur
| title = Impact!: the threat of comets and asteroids | publisher = [[Oxford University Press]]
| year = 1997 | location = | pages = 256 (see p. 116) | url = http://books.google.com/?id=4gnumbZdVqEC&printsec=frontcover | doi = | id = | isbn = 978-0-19-511919-0}}</ref>

==Xem thêm==
* [[Sao chổi Halley]]
* [[C/2012 S1]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.minorplanetcenter.net/db_search/show_object?object_id=109P&commit=Show 109P/Swift-Tuttle] at the [[Minor Planet Center]]'s Database
* [http://ssd.jpl.nasa.gov/sbdb.cgi?sstr=109P 109P/Swift–Tuttle] at [[NASA]]'s [[Phòng thí nghiệm sức đẩy phản lực|Jet Propulsion Laboratory]]'s Small-Body Database
* [http://apod.nasa.gov/apod/ap960219.html Periodic Comet Swift–Tuttle] from NASA's [[Astronomy Picture of the Day]]

{{PeriodicComets Navigator|108P/Ciffreo|110P/Hartley}}
{{Sao chổi}}
{{DEFAULTSORT:Swift–Tuttle, 109P}}
[[Thể loại:Sao chổi]]
[[Thể loại:Khoa học thập niên 1860]]
[[Thể loại:Thiên thể được phát hiện năm 1862]]
[[Thể loại:Thiên thể phát hiện năm 1862]]
[[Thể loại:Sao chổi gần Trái Đất]]
[[Thể loại:Sao chổi được đánh số]]
[[Thể loại:Sao chổi tuần hoàn]]

109P/Swift–Tuttle - Lịch sử thay đổi

imported>Estonian Ball Mapper: /* Liên kết ngoài */