imported>ThitxongkhoiAWB: /* Ngày lễ và kỷ niệm */ clean up, replaced: {{thể loại Commons → {{commonscat

2026-07-26T11:29:23Z

Ngày lễ và kỷ niệm: clean up, replaced: {{thể loại Commons → {{commonscat

Trang mới

'''Ngày 19 tháng 3''' là ngày thứ 78 trong mỗi năm thường (ngày thứ 79 trong mỗi năm nhuận). Còn 287 ngày nữa trong năm.

{{Lịch tháng này|ngày=19|tháng=3}}

== Sự kiện ==
*[[1279]] – Quân [[nhà Nguyên|Nguyên]] thắng [[nhà Tống|Nam Tống]] ở [[trận Nhai Môn]], Thừa tướng [[Lục Tú Phu]] ôm [[Tống đế Bính|Tống Đế Bính]] nhảy xuống biển tự vẫn; triều Nguyên thống nhất Trung Quốc.
*[[1644]] – [[Minh Tư Tông]] Sùng Trinh Đế thắt cổ tự tử tại núi Môi Sơn khi [[Lý Tự Thành]] đánh vào [[Bắc Kinh]].
* [[1873]] – Quân Pháp đánh chiếm Hưng Trung doanh, kết thúc [[Khởi nghĩa Bảy Thưa]] diễn ra trên địa bàn [[An Giang]], Nam Kỳ.
* [[1915]] – [[Sao Diêm Vương]] được chụp ảnh lần thứ nhất, nhưng không được công nhận là [[hành tinh]].
* [[1918]] – [[Quốc hội Hoa Kỳ|Quốc hội Mỹ]] lập [[giờ tiêu chuẩn]] và chấp nhận [[chế độ kéo dài giờ làm việc ban ngày]].
* [[1920]] – [[Thượng viện Hoa Kỳ]] bác bỏ [[Hòa ước Versailles]] lần thứ hai (lần đầu tiên vào ngày [[19 tháng 11]] năm [[1919]]).
* [[1932]] – [[Cầu cảng Sydney]], kiến trúc cầu vòm cao nhất thế giới, chính thức thông xe.
* [[1944]] – [[Chiến tranh thế giới thứ hai]]: [[Đức Quốc Xã|Đức]] chiếm đóng [[Vương quốc Hungary (1920–1946)|Hungary]].
*[[1945]] – [[Chiến tranh thế giới thứ hai]]: Máy bay của Nhật Bản tấn công tàu sân bay ''[[USS Franklin (CV-13)|USS Franklin]]'' ''(hình)'' của Hoa Kỳ đang di chuyển gần bờ biển Nhật Bản, khiến 724 người tử vong và 265 người bị thương.
* [[1946]] – [[Guyane thuộc Pháp]], [[Guadeloupe]], [[Martinique]] và [[Réunion]] trở thành các [[tỉnh hải ngoại]] của Pháp.
*[[1950]] – Ngày [[Toàn quốc chống Mỹ]].
*[[1962]] – [[Chiến tranh Algérie]] kết thúc.
*[[1967]] – Thành lập [[Binh chủng Đặc công, Quân đội nhân dân Việt Nam|Binh chủng Đặc công]].
* [[1972]] – [[Ấn Độ]] và [[Bangladesh]] ký [[hiệp ước]] hữu nghị.
*[[1975]] – [[Chiến tranh Việt Nam]]: giải phóng [[Quảng Trị]].
*[[1982]] – [[Chiến tranh Falkland]]: Quân đội [[Argentina]] đổ bộ lên [[đảo Nam Georgia]], châm ngòi cho cuộc chiến với [[Vương quốc Anh]].
*[[2011]] – Nội chiến [[Libya|Lybia]]: Sau khi lực lượng quân đội của [[Muammar al-Gaddafi|Muammar Gaddafi]] thất bại trong việc đánh chiếm [[Benghazi]], không quân Pháp triển khai chiến dịch Harmattan, bắt đầu sự can thiệp của lực lượng quân đội nước ngoài vào quốc gia Bắc Phi này.
* [[2013]] – [[Giáo hoàng Phanxicô]] đăng quang bằng ''[[Lễ khai mạc Sứ vụ của Giáo hoàng Phanxicô|Lễ khai mạc Sứ vụ]]''.
*[[2013]] – Một loạt các vụ tấn công xảy ra đồng loạt tại [[Iraq]] làm 98 người thiệt mạng và 240 người bị thương.
*[[2016]] – [[Chuyến bay 981 của Flydubai]] rơi khi tìm cách hạ cánh xuống [[Sân bay Rostov-on-Don|sân bay Rostov–on–Don]], [[Nga]] làm toàn bộ 62 người trên máy bay thiệt mạng.
*[[2016]] – Một vụ nổ xảy ra tại quảng trường Taksim, [[Istanbul|Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ]] làm 5 người thiệt mạng và 36 người bị thương. Chính phủ cáo buộc [[Nhà nước Hồi giáo Iraq và Levant|ISIS]] có liên quan đến vụ việc.
* [[2018]] – Cá thể đực cuối cùng của phân loài [[tê giác trắng phương bắc]] chết.
* [[2019]] – [[Tổng thống Kazakhstan|Tổng thống đầu tiên của Kazakhstan]], [[Nursultan Nazarbayev]] tuyên bố từ chức sau gần 3 thập kỷ cầm quyền của ông, để lại Chủ tịch Thượng viện [[Kassym-Jomart Tokayev]] trở thành tổng thống lâm thời và kế nhiệm.

== Sinh ==

* [[1434]] – [[Ashikaga Yoshikatsu]], tướng quân shogun người [[Nhật Bản]] (m. [[1443]])
* [[1684]] – [[Jean Astruc]], thầy thuốc, học giả người [[Pháp]] (m. [[1766]])
* [[1721]] – [[Tobias Smollett]], tiểu thuyết gia người [[Scotland]] (m. [[1771]])
* [[1778]] – [[Edward Pakenham]], tướng người [[Anh]] (m. [[1815]])
* [[1813]] – [[David Livingstone]], người truyền giáo, nhà thám hiểm người [[Scotland]] (m. [[1873]])
* [[1821]] – [[Richard Francis Burton]], nhà thám hiểm, nhà ngoại giao, tác gia người [[Anh]] (m. [[1890]])
* [[1824]] – [[1828 - William Allingham|1828 – William Allingham]], tác gia người [[Cộng hòa Ireland|Ireland]] (m. [[1889]])
* [[1829]] – [[Carl Frederik Tietgen]], nhà tài chính, nhà tư bản công nghiệp người [[Đan Mạch]] (m. [[1901]])
* [[1861]] – [[Lomer Gouin]], chính khách Quebec (m. [[1929]])
* [[1864]] – [[Charles Marion Russell]], nghệ sĩ người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1926]])
* [[1871]] – [[SchoHaigh]], cầu thủ cricket người [[Anh]] (m. [[1921]])
* [[1873]] – [[Max Reger]], nhà soạn nhạc người [[Đức]] (m. [[1916]])
* [[1883]] – [[Walter Haworth]], nhà hóa học, [[giải Nobel|giải thưởng Nobel]] người [[Anh]] (m. [[1950]])
* [[1883]] – [[Joseph Stilwell]], tướng [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1946]])
* [[1888]] – [[Josef Albers]], nghệ sĩ người [[Đức]] (m. [[1976]])
* [[1888]] – [[Léon Scieur]], vận động viên xe đạp người [[Bỉ]] (m. [[1969]])
* [[1892]] – [[James Van Fleet]], tướng người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1992]])
* [[1894]] – [[Moms Mabley]], diễn viên hài người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1975]])
* [[1900]] – [[Frédéric Joliot]], nhà vật lý, [[giải Nobel|giải thưởng Nobel]] người [[Pháp]] (m. [[1958]])
* [[1904]] – [[John Sirica]], quan tòa người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1992]])
* [[1905]] – [[Albert Speer]], công chức quốc xã (m. [[1981]])
* [[1906]] – [[Adolf Eichmann]], công chức quốc xã (m. [[1962]])
* [[1909]] – [[Louis Hayward]], diễn viên người [[Anh]] (m. [[1985]])
* [[1909]] – [[Attilio Demaria]], cầu thủ bóng đá người [[Argentina]] (m. [[1990]])
* [[1914]] – [[Leonidas Alaoglu]], nhà toán học người [[Hy Lạp]] (m. [[1981]])
* [[1914]] – [[Jay Berwanger]], cầu thủ bóng đá người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[2002]])
* [[1914]] – [[Fred Clark]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1968]])
* [[1916]] – [[Eric Christmas]], diễn viên người [[Anh]] (m. [[2000]])
* [[1916]] – [[Irving Wallace]], tiểu thuyết gia người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1990]])
* [[1917]] – [[Dinu Lipatti]], nghệ sĩ dương cầm người [[România]] (m. [[1950]])
* [[1917]] – [[Laszlo Szabo]], đấu thủ cờ vua người [[Hungary]] (m. [[1998]])
* [[1920]] – [[Tige Andrews]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[2007]])
* [[1920]] – [[Kjell Aukrust]], tác gia người [[Na Uy]] (m. [[2002]])
* [[1921]] – [[Tommy Cooper]], hài kịch Magician [[Wales]] (m. [[1984]])
* [[1921]] – [[Giuse Maria Trịnh Văn Căn]] – Hồng y Công giáo thứ 2 người [[Việt Nam]] (m. [[1990]])
* [[1923]] – [[Pamela Britton]], nữ diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1974]])
* [[1923]] – [[Henry Morgentaler]], bác sĩ phụ khoa người [[Canada]]
* [[1924]] – [[Mary Wimbush]], nữ diễn viên người [[Anh]] (m. [[2005]])
* [[1927]] – [[Richie Ashburn]], vận động viên bóng chày người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[1997]])
* [[1928]] – [[Hans Küng]], nhà thần học [[Thụy Sĩ]] (m. [[2021]])
* [[1928]] – [[Patrick McGoohan]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1930]] – [[Ornette Coleman]], nhạc công saxophon người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[2015]])
* [[1932]] – [[Gay Brewer]], vận động viên golf người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (m. [[2007]])
* [[1933]] – [[Philip Roth]], tác gia người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1933]] – [[Renée Taylor]], nữ diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1936]] – [[Ursula Andress]], nữ diễn viên [[Thụy Sĩ]]
* [[1936]] – [[Birthe Wilke]], ca sĩ người [[Đan Mạch]]
* [[1937]] – [[Clarence "Frogman" Henry]], nhạc sĩ người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1939]] – [[Joe Kapp]], cầu thủ bóng đá người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1942]] – [[Richard Dobson]], ca sĩ, người sáng tác bài hát người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1943]] – [[Mario J. Molina]], nhà hóa học, [[giải Nobel|giải thưởng Nobel]] người [[México]] (m. [[2020]])
* [[1943]] – [[Mario Monti]], chính khách người [[Ý]]
* [[1943]] – [[Vern Schuppan]], người đua xe người [[Úc]]
* [[1944]] – [[Said Musa]], thủ tướng [[Belize]]
* [[1944]] – [[Sirhan Sirhan]], kẻ ám sát người [[Palestine]]
* [[1945]] – [[Stefanos Kiriakidis]], diễn viên người [[Hy Lạp]]
* [[1946]] – [[Bigas Luna]], đạo diễn phim người [[Tây Ban Nha]]
* [[1947]] – [[Glenn Close]], nữ diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1947]] – [[Marinho Peres]], cầu thủ bóng đá người [[Brasil]]
* [[1952]] – [[Harvey Weinstein]], nhà sản xuất phim người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1955]] – [[Bruce Willis]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1955]] – [[Simon Yam]], diễn viên người [[Hồng Kông]]
* [[1962]] – [[Ivan Calderón]], vận động viên bóng chày người [[Puerto Rican]] (m. [[2003]])
* [[1964]] – [[Kanno Yoko|Yoko Kanno]], nhà soạn nhạc người [[Nhật Bản]]
* [[1964]] – [[Jake Weber]], diễn viên người [[Anh]]
* [[1966]]:
** [[Andy Sinton]], cầu thủ bóng đá người [[Anh]]
** [[Tần Cương]], chính trị gia người [[Trung Quốc]]
* [[1967]] – [[Vladimir Konstantinov]], vận động viên khúc côn cầu trên băng người [[Nga]]
* [[1968]] – [[Mots'eoa Senyane]], nhà ngoại giao người [[Lesotho]]
* [[1969]] – [[Gary Jules]], ca sĩ, người sáng tác bài hát người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1969]] – [[Connor Trinneer]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1971]] – [[Nadja Auermann]], siêu người mẫu người [[Đức]]
* [[1971]] – [[Sébastien Godefroid]], Sailor người [[Bỉ]]
* [[1973]] – [[Simmone Jade Mackinnon]], nữ diễn viên người [[Úc]]
* [[1975]] – [[Từ Nhược Tuyên]], ca sĩ, nữ diễn viên, người mẫu, người [[Đài Loan]]
* [[1975]] – [[Brann Dailor]], nhạc công đánh trống người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1976]] – [[Andre Miller]], cầu thủ bóng rổ người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1976]] – [[Rachel Blanchard]], nữ diễn viên người [[Canada]]
* [[1976]] – [[Alessandro Nesta]], cầu thủ bóng đá người [[Ý]]
* [[1977]] – [[Jorma Taccone]], nhà văn, diễn viên hài người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1979]] – [[Hee-Seop Choi|Hee–Seop Choi]], vận động viên bóng chày người [[Hàn Quốc]]
* [[1979]] – [[Ivan Ljubičić]], vận động viên quần vợt người [[Croatia]]
* [[1979]] – [[Christos Patsatzoglou]], cầu thủ bóng đá người [[Hy Lạp]]
* [[1979]] – [[Hedo Türkoğlu]], cầu thủ bóng rổ [[Thổ Nhĩ Kỳ]]
* [[1980]] – [[Mikuni Shimokawa]], ca sĩ người [[Nhật Bản]]
* [[1980]] – [[Don Sparrow]], người minh họa người [[Canada]]
* [[1981]] – [[Kim Rae Won]], diễn viên, người mẫu, người [[Hàn Quốc]]
* [[1982]] – [[Brad Jones]], cầu thủ bóng đá người [[Úc]]
* [[1982]] – [[Matt Littler]], diễn viên người [[Anh]]
* [[1982]] – [[Jonathan Fanene]], cầu thủ bóng đá người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1983]] – [[Matt Sydal]], đô vật Wrestling chuyên nghiệp người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1984]] – [[Tanushree Dutta]], nữ diễn viên [[Ấn Độ]]
* [[1985]] – [[Ernesto Viso]], người đua xe người [[Venezuela]]
* [[1987]] – [[Michal Švec]], cầu thủ bóng đá người [[Séc]]
*[[1996]] – [[Dế Choắt (rapper)|Dế Choắt]], rapper [[Việt Nam]]
*[[1998]] – [[Miyawaki Sakura]] – nữ thần tượng người [[Nhật Bản]] ([[HKT48]], [[AKB48]], [[IZ*ONE]] & [[LE SSERAFIM]])

== Mất ==

*[[1263]] – [[Hugh of St Cher]], giáo chủ hồng y người [[Pháp]]
* [[1637]] – [[Péter Pázmány]], giáo chủ hồng y, chính khách người [[Hungary]] (s. [[1570]])
*[[1648]] – [[Nguyễn Phúc Lan]], [[chúa Nguyễn]] thứ ba của [[Đàng Trong]] (s. [[1601]]).
* [[1649]] – [[Gerhard Johann Vossius]], nhà học giả kinh điển, nhà thần học người [[Đức]] (s. [[1577]])
* [[1683]] – [[Thomas Killigrew]], nhà viết kịch người [[Anh]] (s. [[1612]])
* [[1687]] – [[Robert Cavelier de La Salle]], nhà thám hiểm người [[Pháp]] (s. [[1643]])
* [[1697]] – [[Nicolaus Bruhns]], người chơi đàn organ, nhà soạn nhạc người [[Đức]] (s. [[1665]])
*[[1721]] – [[Giáo hoàng Clêmentê XI|Giáo hoàng Clement XI]] (s. [[1649]])
* [[1796]] – [[Hugh Palliser]], sĩ quan hải quân, người quản lý người [[Anh]] (s. [[1722]])
* [[1816]] – [[Philip Mazzei]], thầy thuốc người [[Ý]] (s. [[1730]])
*[[1847]] – [[Nguyễn Phúc Trang Tĩnh]], phong hiệu Hòa Mỹ Công chúa, [[công chúa]] con vua [[Minh Mạng]] (s. [[1825]])
* [[1873]] – [[Trần Văn Thành]], thủ lĩnh cuộc [[khởi nghĩa Bảy Thưa]] trong lịch sử Việt Nam.
* [[1897]] – [[Antoine Thomson d'Abbadie]], nhà địa lý người [[Pháp]] (s. [[1810]])
* [[1900]] – [[John Bingham]], chính khách, luật sư người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1815]])
* [[1900]] – [[Charles-Louis Hanon|Charles–Louis Hanon]], nhà soạn nhạc người [[Pháp]] (s. [[1819]])
* [[1916]] – [[Vasily Surikov]], họa sĩ người [[Nga]] (s. [[1848]])
* [[1930]] – [[Arthur Balfour]], thủ tướng [[Anh]] (s. [[1848]])
* [[1939]] – [[Lloyd L. Gaines]], nhà đấu tranh cho nhân quyền người [[Hoa Kỳ|Mỹ]]
* [[1942]] – [[Clinton Hart Merriam]], nhà động vật học người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1855]])
* [[1943]] – [[Frank Nitti]], găngxtơ người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1883]])
* [[1944]] – [[William Hale Thompson]], thị trưởng Chicago người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1869]])
* [[1945]] – [[Friedrich Fromm]], quốc xã công chức người [[Đức]] (s. [[1888]])
* [[1950]] – [[Edgar Rice Burroughs]], tác gia người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1875]])
* [[1950]] – [[Walter Haworth]], nhà hóa học, [[giải Nobel|giải thưởng Nobel]] người [[Anh]] (s. [[1883]])
* [[1974]] – [[Anne Klein]], thời trang nhà thiết kế người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1923]])
* [[1974]] – [[Edward Platt]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1916]])
* [[1976]] – [[Albert Dieudonné]], diễn viên, tiểu thuyết gia người [[Pháp]] (s. [[1889]])
* [[1978]] – [[Gaston Julia]], nhà toán học người [[Pháp]] (s. [[1893]])
* [[1979]] – [[Richard Beckinsale]], diễn viên người [[Anh]] (s. [[1947]])
* [[1984]] – [[Garry Winogrand]], nhà nhiếp ảnh người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1928]])
* [[1995]] – [[Yasuo Yamada]], diễn viên lồng tiếng người [[Nhật Bản]] (s. [[1932]])
* [[1997]] – [[Willem de Kooning]], họa sĩ người [[Đức]] (s. [[1904]])
* [[1999]] – [[Jaime Sabines]], nhà thơ người [[México]] (s. [[1926]])
* [[2003]] – [[Michael Mathias Prechtl]], người minh họa người [[Đức]] (s. [[1926]])
* [[2003]] – [[Émile Genest]], diễn viên người [[Canada]] (s. [[1921]])
* [[2004]] – [[Mitchell Sharp]], chính khách người [[Canada]] (s. [[1911]])
* [[2005]] – [[John De Lorean]], kĩ sư ô tô người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1925]])
* [[2007]] – [[Calvert DeForest]], diễn viên người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1921]])
* [[2007]] – [[Luther Ingram]], ca sĩ nhạc soul, người sáng tác bài hát người [[Hoa Kỳ|Mỹ]] (s. [[1937]])
*[[2008]] – [[Hugo Claus]], nhà văn người [[Bỉ]] (s. [[1929]])
*[[2022]] - [[Đỗ Xuân Công]], một tướng lĩnh và chính khách [[Việt Nam]]. (s. 1943)

== Ngày lễ và kỷ niệm ==
* [[Công giáo Rôma]] và [[Anh giáo]] – [[Lễ kính thánh Giuse]] cho [[thánh Giuse]] từ Na–gia–rét, chồng của [[Maria|Đức Mẹ]]
* [[Ngày của Cha]] tại Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Bỉ, Ý, và Honduras.

{{commonscat|19 March}}
==Tham khảo==
{{Tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Tháng ba]]
[[Thể loại:Ngày trong năm]]

19 tháng 3 - Lịch sử thay đổi

imported>ThitxongkhoiAWB: /* Ngày lễ và kỷ niệm */ clean up, replaced: {{thể loại Commons → {{commonscat