imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Ký tự điều khiển Unicode - Reference before punctuation)

2025-11-11T18:56:51Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Ký tự điều khiển Unicode - Reference before punctuation)

Trang mới

{{Hộp thông tin tổ chức
|name=AUKUS
|abbreviation=
|image=
|map=AUKUS signatories map.svg
|map_alt=Bản đồ thế giới với các nước thành viên (Úc, Anh, Hoa Kỳ) hiển thị với nền xanh lục
|map_caption=Các nước ký AUKUS
|type=[[Liên minh quân sự]]
|purpose=Bảo vệ an ninh tại các nước thành viên
|headquarters=
|region=[[Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương]]
|methods=
|membership={{Unbulleted list|{{flag|Úc}}|{{flag|Vương quốc Anh}}|{{flag|Hoa Kỳ}}
}}
|general=
|formation={{start date and age|df=yes|2021|09|15}}
|status=
|website=}}
'''AUKUS,''' cũng viết là '''Aukus''' (viết tắt của Úc ('''A'''ustralia), Vương quốc Anh ('''U'''nited '''K'''ingdom), Hoa Kỳ ('''U'''nited '''S'''tates), là một thoả thuận quốc phòng ba bên giữa [[Úc]], [[Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland|Vương quốc Anh]], và [[Hoa Kỳ|Mỹ]].<ref name="Politico-15-sep">{{Chú thích báo|last=Ward|first=Alexander|title=Biden to announce joint deal with U.K. and Australia on advanced defense-tech sharing|language=en|work=[[Politico]]|url=https://www.politico.com/news/2021/09/15/biden-deal-uk-australia-defense-tech-sharing-511877|access-date=15 September 2021}}</ref> Hoa Kỳ và Vương quốc Anh sẽ giúp Úc phát triển và triển khai [[tàu ngầm hạt nhân]], làm tăng thêm sự hiện diện quân sự của phương Tây ở khu vực Thái Bình Dương.<ref name=":1">{{Chú thích báo|last=Sanger|first=David E.|last2=Kanno-Youngs|first2=Zolan|date=15 September 2021|title=Biden Announces Defense Deal With Australia in a Bid to Counter China|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/live/2021/09/15/us/political-news|access-date=16 September 2021|issn=0362-4331}}</ref>

Mặc dù tuyên bố chung của Thủ tướng Australia [[Scott Morrison]], Thủ tướng Anh [[Boris Johnson]] và Tổng thống Mỹ [[Joe Biden]] không đề cập đến bất kỳ quốc gia nào khác, nhưng các nguồn tin giấu tên của Nhà Trắng cho biết nó được thành lập để chống lại ảnh hưởng của [[Trung Quốc]] ở [[Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương|khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương]], một điểm mà các nhà phân tích đã đồng ý. <ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://www.reuters.com/world/us/biden-announce-alliance-with-britain-australia-tech-cyber-defense-politico-2021-09-15/|tựa đề=Pact with U.S., Britain, will see Australia scrap French sub deal-media|ngày=16 September 2021|website=[[Reuters]]|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=16 September 2021}}</ref> Một số nhà phân tích và truyền thông cũng đã mô tả liên minh này như một cách để bảo vệ [[Đài Loan]] khỏi "chủ nghĩa bành trướng" của Trung Quốc. <ref>{{Chú thích web|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/17/taiwan-welcomes-support-from-major-allies-after-aukus-pact-riles-china|tựa đề=China vows to resist ‘interference’ as Taiwan welcomes support from Aukus allies|ngày=2021-09-17|website=The Guardian|ngôn ngữ=en|url-status=live|ngày truy cập=2021-09-17}}</ref> <ref>{{Chú thích web|url=https://www.independent.co.uk/independentpremium/aukus-defence-taiwan-china-b1922106.html|tựa đề=Improving defence capabilities is key for Taiwan to line up with Aukus, say experts|ngày=2021-09-17|website=The Independent|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2021-09-17}}</ref>

Hiệp định này được coi là sự kế thừa của [[ANZUS|hiệp định ANZUS]] hiện có giữa Úc, [[New Zealand]] và Hoa Kỳ; với New Zealand "đứng ngoài cuộc" do [[Luật kiểm soát vũ khí, giải trừ vũ khí và khu vực hạt nhân của New Zealand năm 1987|lệnh cấm năng lượng hạt nhân]], nhưng không có tuyên bố chính thức nào được đưa ra về việc này.<ref>{{Chú thích báo|title=New Australia, United Kingdom, United States defence pact 'sidelines New Zealand', focus on nuclear capabilities|language=en|work=[[Newshub]]|url=https://www.newshub.co.nz/home/world/2021/09/new-australia-united-kingdom-united-states-defence-pact-sidelines-new-zealand-focus-on-nuclear-capabilities.html|access-date=15 September 2021|archive-date=2021-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210916174745/https://www.newshub.co.nz/home/world/2021/09/new-australia-united-kingdom-united-states-defence-pact-sidelines-new-zealand-focus-on-nuclear-capabilities.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.afr.com/policy/foreign-affairs/new-zealand-is-missing-from-aukus-20210916-p58s0b|tựa đề=New Zealand is missing from AUKUS|ngày=15 September 2021|website=[[Australian Financial Review]]|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=15 September 2021}}</ref><ref>{{Chú thích báo|date=16 September 2021|title=Aukus submarines banned from New Zealand as pact exposes divide with western allies|work=The Guardian|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/16/aukus-submarines-banned-as-pact-exposes-divide-between-new-zealand-and-western-allies}}</ref> Thỏa thuận bao gồm các lĩnh vực chính như [[trí tuệ nhân tạo]], [[chiến tranh mạng]], khả năng dưới nước và khả năng tấn công tầm xa. Nó cũng bao gồm một thành phần hạt nhân, có thể giới hạn ở Hoa Kỳ và Vương quốc Anh, trên cơ sở hạ tầng phòng thủ hạt nhân. <ref name="Politico-15-sep2">{{Chú thích báo|last=Ward|first=Alexander|title=Biden to announce joint deal with U.K. and Australia on advanced defense-tech sharing|language=en|work=[[Politico]]|url=https://www.politico.com/news/2021/09/15/biden-deal-uk-australia-defense-tech-sharing-511877|access-date=15 September 2021}}</ref> Thỏa thuận sẽ tập trung vào khả năng quân sự, tách nó ra khỏi liên minh chia sẻ thông tin tình báo [[Five Eyes]], còn bao gồm [[New Zealand]] và [[Canada]].<ref name=":2">{{Chú thích báo|date=16 September 2021|title=Aukus: China denounces US-UK-Australia pact as irresponsible|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-58582573|access-date=16 September 2021}}</ref>

==Phản ứng==
===Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ===
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc [[Triệu Lập Kiên]] cho biết, "Hoa Kỳ, Anh và Australia đang hợp tác chế tạo các tàu ngầm chạy bằng [[năng lượng hạt nhân]] làm suy yếu nghiêm trọng hòa bình và ổn định của khu vực, làm trầm trọng thêm cuộc chạy đua vũ trang và làm tổn hại các nỗ lực không phổ biến vũ khí hạt nhân quốc tế",<ref name="Barrett">{{cite news |last1=Barrett |first1=Chris |title=Australia's nuclear sub deal 'gravely undermines regional peace' says China |url=https://www.theage.com.au/world/asia/australia-s-nuclear-sub-deal-gravely-undermines-regional-peace-says-china-20210916-p58sbk.html |access-date=16 September 2021 |work=The Age |publisher=Nine Newspapers |date=16 September 2021 |archive-date=16 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210916084603/https://www.theage.com.au/world/asia/australia-s-nuclear-sub-deal-gravely-undermines-regional-peace-says-china-20210916-p58sbk.html |url-status=live }}</ref> trong khi Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington, D.C. cáo buộc ba nước có "tâm lý Chiến tranh Lạnh và thành kiến về [[ý thức hệ]]".<ref name="bbc">{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/world-58564837 |title=Aukus: UK, US and Australia launch pact to counter China |work=BBC News |date=16 September 2021 |access-date=16 September 2021 |archive-date=16 September 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210916001936/https://www.bbc.com/news/world-58564837 |url-status=live }}</ref>

''[[Thời báo Hoàn Cầu]]'', một phụ san của ''[[Nhân dân Nhật báo]]'', vốn nổi tiếng là hung hăng hơn những tuyên bố chính thức của chính phủ, đã lên án Australia và nói rằng họ đã "tự biến mình thành kẻ thù của Trung Quốc"<ref name=coldg/> và cảnh báo rằng Australia có thể bị Trung Quốc nhắm mục tiêu như một lời cảnh báo cho các nước khác nếu nước này hành động "phách lối" trong liên minh với Hoa Kỳ, hoặc "quyết đoán về mặt quân sự"".<ref name=coldg/> Tờ báo này cũng nói với Australia rằng hãy tránh "khiêu khích" nếu không Trung Quốc "chắc chắn sẽ trừng phạt không khoan nhượng", và kết luận "Như vậy, quân Úc cũng rất có thể là đợt lính phương tây đầu tiên lãng phí mạng sống ở [[Biển Đông]]".<ref name="coldg">{{cite news|author1=Blair, Gavin|author2=Davidson, Helen|date=16 September 2021|title=China warns US-UK-Australia pact could 'hurt their own interests'|work=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/world/2021/sep/16/cold-war-mentality-china-criticises-aukus-us-uk-australia-submarine-pact|access-date=18 September 2021|archive-date=18 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210918032429/https://www.theguardian.com/world/2021/sep/16/cold-war-mentality-china-criticises-aukus-us-uk-australia-submarine-pact|url-status=live}}</ref>

Trung Quốc cũng thúc giục liên minh mới thực hiện nghĩa vụ không phổ biến vũ khí hạt nhân và cho biết châu Á - Thái Bình Dương cần việc làm chứ không phải tàu ngầm.<ref>https://www.ft.com/content/f99307c1-f827-4d7e-ba07-e4461b21a077</ref>

===Liên minh châu Âu ===
EU gọi cách mà Pháp bị đối xử là "không thể chấp nhận được" và yêu cầu giải thích.<ref>{{cite news|date=19 September 2021|title=Sous-marins australiens : Ursula von der Leyen juge 'inacceptable' la façon dont la France a été traitée|language=fr|trans-title=Australian submarines: Ursula von der Leyen considers the way France has been treated "unacceptable"|work=[[Le Monde]]|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2021/09/20/sous-marins-australiens-pour-boris-johnson-londres-voue-a-paris-un-amour-inderacinable_6095265_3210.html|url-status=live|access-date=20 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920165552/https://www.lemonde.fr/international/article/2021/09/20/sous-marins-australiens-pour-boris-johnson-londres-voue-a-paris-un-amour-inderacinable_6095265_3210.html|archive-date=20 September 2021}}</ref> Chủ tịch [[Ủy ban châu Âu]], [[Ursula von der Leyen]], người nói với CNN rằng "một trong những quốc gia thành viên của chúng tôi đã bị đối xử theo cách không thể chấp nhận được. ... Chúng tôi muốn biết điều gì đã xảy ra và tại sao."<ref>{{Cite web|date=20 September 2021|title='Crisis of trust': France bristles at US submarine deal|url=https://apnews.com/article/europe-business-france-new-york-paris-a3098023771399baea74520cf8adaa7f|access-date=20 September 2021|website=AP NEWS|language=en|archive-date=20 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920214322/https://apnews.com/article/europe-business-france-new-york-paris-a3098023771399baea74520cf8adaa7f|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news|title=EU chief: Treatment of France 'not acceptable'|publisher=CNN|url=https://www.cnn.com/videos/tv/2021/09/20/amanpour-ursula-von-der-leyen-aukus-eu-france.cnn|access-date=21 September 2021}}</ref> EU cũng yêu cầu Úc xin lỗi.<ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2021/sep/21/aukus-row-european-union-demands-apology-from-australia-over-frances-treatment-before-trade-talks|title = Aukus row: EU officials demand apology from Australia over France's treatment before trade talks|date = 21 September 2021}}</ref> Chủ tịch Hội đồng Châu Âu [[Charles Michel]] tố cáo Hoa Kỳ "thiếu minh bạch và trung thành".<ref>{{Cite web|date=September 20, 2021|title=EU chief Michel denounces 'lack of loyalty' by US|url=https://www.france24.com/en/live-news/20210920-eu-chief-michel-denounces-lack-of-loyalty-by-us|url-status=live|access-date=September 22, 2021|website=[[France24]]}}</ref> EU cho biết cuộc khủng hoảng ảnh hưởng đến toàn bộ liên minh.<ref>{{Cite web|title=Consejo de ministros de la UE: la crisis de submarinos afecta a toda la Unión|trans-title=Council of ministers of the EU: the submarine crisis affects the whole Union|url=https://www.efe.com/efe/america/mundo/consejo-de-ministros-la-ue-crisis-submarinos-afecta-a-toda-union/20000012-4634071|url-status=live|access-date=21 September 2021|website=efe.com|language=es}}</ref> Các hoạt động chuẩn bị cho [[Hội đồng thương mại và công nghệ | hội đồng thương mại và công nghệ Hoa Kỳ - EU]] đã bị hoãn lại.<ref name="dwreact">{{Cite web|date=20 September 2021|title=German minister: Submarine dispute is 'a wake-up call'|url=https://www.dw.com/en/german-minister-submarine-dispute-is-a-wake-up-call/a-59245294|url-status=live|access-date=21 September 2021|publisher=Deutsche Welle}}</ref>

== Xem thêm ==
* [[Five Eyes]] - Liên minh tình báo giữa Úc, Canada, New Zealand, Anh và Mỹ.
* [[Đối thoại Tứ giác An ninh]] (QUAD) - Đối thoại chiến lược giữa Úc, Ấn Độ, Nhật Bản và Hoa Kỳ.
== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}
== Liên kết ngoài ==
{{Cổng thông tin|Úc}}
* [https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/09/15/joint-leaders-statement-on-aukus/ Joint Leaders Statement on AUKUS ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210916023441/https://www.whitehouse.gov/briefing-room/statements-releases/2021/09/15/joint-leaders-statement-on-aukus/ |date=2021-09-16 }}
* [https://hansard.parliament.uk/Commons/2021-09-16/debates/4835BC3D-E0BF-43E0-9A3B-9BCC5B77DF7F/AUKUS AUKUS Hansard (UK) debate]
* [https://www.pm.gov.au/media/address-aukus-canberra-act Address by the Prime Minister of Australia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918140238/https://www.pm.gov.au/media/address-aukus-canberra-act |date=2021-09-18 }}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}

[[Thể loại:Liên minh quân sự liên quan tới Hoa Kỳ]]
[[Thể loại:Liên minh quân sự liên quan tới Vương quốc Liên hiệp Anh]]
[[Thể loại:Liên minh quân sự liên quan tới Úc]]
[[Thể loại:Lịch sử quân sự Úc]]
[[Thể loại:Luật pháp Úc]]
[[Thể loại:Quan hệ Vương quốc Liên hiệp Anh-Úc]]
[[Thể loại:Liên minh quân sự thế kỷ 21]]
[[Thể loại:Khởi đầu năm 2021]]
[[Thể loại:Quan hệ quốc tế năm 2021]]
[[Thể loại:Quan hệ đối ngoại của Trung Quốc]]
[[Thể loại:Quan hệ ngoại giao của Pháp]]
[[Thể loại:Năng lượng nguyên tử]]
[[Thể loại:Quan hệ Hoa Kỳ-châu Đại Dương]]

AUKUS - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Ký tự điều khiển Unicode - Reference before punctuation)