imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ clean up, en:User:Monkbot/task 20: replace {lang-??} templates with {langx|??} ‹Xem Tfd› (Replaced 1);

2025-03-29T02:25:10Z

top: clean up, en:User:Monkbot/task 20: replace {lang-??} templates with {langx|??} ‹Xem Tfd› (Replaced 1);

Trang mới

{{Coord|13|49|59|N|20|50|05|E|display=title}}{{Infobox settlement
|official_name=Abéché|area_urban_sq_mi=|population_density_sq_mi=|population_density_km2=|population_total=76492|population_note=|population_footnotes=<ref>{{chú thích web|url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-205&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=&pt=a|title=World Gazetteer|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501213454/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-205&srt=pnan&col=abcdefghinoq&msz=1500&va=&pt=a|archive-date=ngày 1 tháng 5 năm 2013}}</ref>|population_as_of=2012|area_blank1_sq_mi=|area_blank1_km2=|area_blank1_title=|area_metro_sq_mi=|area_metro_km2=|area_urban_km2=|population_density_metro_km2=|area_water_percent=|area_water_sq_mi=|area_land_sq_mi=|area_total_sq_mi=|area_water_km2=|area_land_km2=|area_total_km2=|area_footnotes=|area_magnitude=|established_date3=|established_title3=|population_metro=|population_density_metro_sq_mi=|established_title2=|coordinates={{coord|13|49|59|N|20|50|05|E|region:TD|display=inline}}|website=|blank1_info=|blank1_name=|blank_info=|blank_name=|area_code=|postal_code=|postal_code_type=|elevation_ft=|elevation_m=542|elevation_footnotes=|utc_offset_DST=+1|population_urban=|timezone_DST=''chưa được quan sát''|utc_offset=+1|timezone=[[Giờ Trung Phi|Trung Phi]]|population_density_blank1_sq_mi=|population_density_blank1_km2=|population_blank2=|population_blank2_title=Religions|population_blank1=|population_blank1_title=Ethnicities|population_density_urban_sq_mi=|population_density_urban_km2=|established_date2=|established_date=|other_name=|shield_size=|dot_mapsize=|image_dot_map=|map_caption1=|mapsize1=|image_map1=|map_caption=|mapsize=|image_map=|blank_emblem_size=|blank_emblem_type=|image_blank_emblem=|image_shield=|dot_x=|seal_size=|image_seal=|flag_size=|image_flag=|image_caption=Con đường chính ở Abéché|imagesize=|image_skyline=|motto=|settlement_type=|nickname=|native_name={{lang|ar|أبشي}} |dot_map_caption=|dot_y=|established_title=|government_footnotes=|leader_name4=|leader_title4=|leader_name3=|leader_title3=|leader_name2=|leader_title2=|leader_name1=|leader_title1=|leader_name=|leader_title=|government_type=|subdivision_name4=|pushpin_map=Chad|subdivision_type4=|subdivision_name3=Abéché|subdivision_type3=[[Phó tỉnh của Tchad|Phó tỉnh]]|subdivision_name2=[[Ouara]]|subdivision_type2=[[Tỉnh của Tchad|Tỉnh]]|subdivision_name1=[[Ouaddaï (vùng)|Ouaddaï]]|subdivision_type1=[[Vùng của Tchad|Vùng]]|subdivision_name={{flag|Tchad}}|subdivision_type=Quốc gia|pushpin_map_caption=Vị trí ở Tchad|pushpin_label_position=bottom|pushpin_mapsize=300|footnotes=}}'''Abéché''' ({{langx|ar|أبشي}}, ''ʾAbishī'') là thành phố lớn thứ tư ở [[Tchad]]. Dân số đô thị này là 76.492 người vào năm 2012.<ref name="World Gazetteer: Chad">[http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=&men=gcis&lng=de&dat=32&geo=-205&srt=pnan&col=aohdq&pt=c&va=x World Gazetteer: Chad] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120209080832/http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=&men=gcis&lng=de&dat=32&geo=-205&srt=pnan&col=aohdq&pt=c&va=x|date=ngày 9 tháng 2 năm 2012}}</ref>

== Lịch sử ==
Thành phố Abéché trở thành trung tâm của [[Đế quốc Wadai|Vương quốc Hồi giáo Wadai]] vào những năm 1890, sau khi các giếng nước ở thủ đô cũ [[Ouara]] bị cạn kiệt. Năm 1909, quân đội Pháp xâm lược quốc gia này và thiết lập một đồn trú ở Abéché, khiến nhà vua từ bỏ ngai vàng. Khi đó, Abéché là thành phố lớn nhất ở Tchad với 28.000 dân, nhưng một dịch bệnh lớn đã làm giảm dân số xuống còn 6.000 vào năm 1919. Từng là một trong điểm quan trọng trên tuyến đường buôn bán nô lệ Ả Rập, ngày nay thành phố được biết đến với các khu chợ, nhà thờ Hồi giáo, nhà thờ, quảng trường và cung điện của quốc vương.

Vào ngày 25 tháng 11 năm 2006, thành phố bị chiếm giữ bởi [[Liên minh các lực lượng vì dân chủ]], một nhóm nổi dậy tìm cách lật đổ tổng thống [[Idriss Déby]]. Một ngày sau, quân đội quốc gia giành lại quyền kiểm soát.<ref>{{chú thích báo|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6185074.stm|title=Chad denies rebel move on capital|date=ngày 26 tháng 11 năm 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909093638/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6185074.stm|archive-date=ngày 9 tháng 9 năm 2013|publisher=BBC News}}</ref>

== Địa lý ==

=== Khí hậu ===
Thành phố có [[khí hậu bán khô hạn]] ([[phân loại khí hậu Köppen-Geiger]] ''BSh''). Mùa mưa là từ tháng Sáu đến tháng Chín. Abéché là thành phố lớn nóng nhất ở Tchad.<ref>{{chú thích web|url=http://www.climate-charts.com/Countries/Chad.html|title=Chad Climate Index|publisher=Climate Charts|archive-url=https://web.archive.org/web/20130718222825/http://www.climate-charts.com/Countries/Chad.html|archive-date=ngày 18 tháng 7 năm 2013|access-date=ngày 27 tháng 10 năm 2013}}</ref>{{Weather box|location=Abéché|Jan precipitation days=0|Dec precipitation days=0|Nov precipitation days=1|Oct precipitation days=2|Sep precipitation days=7|Aug precipitation days=14|Jul precipitation days=12|Jun precipitation days=6|May precipitation days=4|Apr precipitation days=2|Mar precipitation days=1|Feb precipitation days=0|unit precipitation days=0.1 mm|Jan sun=316.2|year humidity=34|Dec humidity=23|Nov humidity=23|Oct humidity=35|Sep humidity=61|Aug humidity=71|Jul humidity=60|Jun humidity=41|May humidity=27|Apr humidity=18|Mar humidity=16|year precipitation days=|Feb sun=291.2|Jan humidity=20|Mard sun=9.7|source 1=[[Tổ chức Khí tượng Thế giới]]<ref name= WMO>{{chú thích web
| url = http://worldweather.wmo.int/en/city.html?cityId=1169
| title = World Weather Information Service–Abeche
| publisher = World Meteorological Organization
| access-date = ngày 24 tháng 6 năm 2015}}</ref>|yeard sun=9.6|Decd sun=10.3|Novd sun=10.4|Octd sun=9.9|Sepd sun=8.7|Augd sun=7.3|Juld sun=8.2|Jund sun=10.0|Mayd sun=10.1|Aprd sun=10.0|Febd sun=10.4|Mar sun=300.7|Jand sun=10.2|year sun=3500.9|Dec sun=319.3|Nov sun=312.0|Oct sun=306.9|Sep sun=261.0|Aug sun=226.3|Jul sun=254.2|Jun sun=300.0|May sun=313.1|Apr sun=300.0|Feb humidity=17|Dec precipitation mm=0.0|single line=yes|Nov high C=35.8|Sep mean C=28.2|Aug mean C=27.0|Jul mean C=28.7|Jun mean C=31.6|May mean C=32.8|Apr mean C=32.7|Mar mean C=30.3|Feb mean C=27.6|Jan mean C=24.9|year high C=36.2|Dec high C=34.0|Oct high C=37.3|Nov mean C=27.9|Sep high C=34.0|Aug high C=32.0|Jul high C=34.7|Jun high C=38.4|May high C=40.0|Apr high C=40.2|Mar high C=38.2|Feb high C=35.7|Jan high C=33.5|temperature colour=|metric first=yes|Oct mean C=29.8|Dec mean C=25.4|Nov precipitation mm=0.1|year low C=21.8|Oct precipitation mm=5.1|Sep precipitation mm=53.4|Aug precipitation mm=166.2|Jul precipitation mm=98.1|Jun precipitation mm=34.6|May precipitation mm=12.1|Apr precipitation mm=3.2|Mar precipitation mm=0.1|Feb precipitation mm=0.0|Jan precipitation mm=0.0|precipitation colour=green|Dec low C=17.8|year mean C=28.9|Nov low C=20.7|Oct low C=22.6|Sep low C=22.3|Aug low C=22.3|Jul low C=23.6|Jun low C=24.8|May low C=25.7|Apr low C=25.1|Mar low C=22.1|Feb low C=18.3|Jan low C=16.1|source 2=NOAA,<ref name= NOAA>{{chú thích web
| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__I/TE/64756.TXT
| title = Abeche Climate Normals 1961–1990
| publisher = [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]
| access-date = ngày 24 tháng 6 năm 2015}}</ref> ''Climate-Data.org''<span style="margin-right:1.5px"></span><ref>{{chú thích web |url=http://en.climate-data.org/location/15877/ |title=Climate: Abéché - Climate graph, Temperature graph, Climate table |publisher=Climate-Data.org |access-date=ngày 27 tháng 10 năm 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131029190930/http://en.climate-data.org/location/15877/ |archive-date=ngày 29 tháng 10 năm 2013 }}</ref>}}

== Nhân khẩu ==
Dưới đây là dân số Abéché qua các năm:
{| class="wikitable"
!Năm
!Dân số<ref name="World Gazetteer: Chad"/>
|-
|1988
|40.000
|-
|1993
|54.628
|-
|2008
|78.191
|-
|2012
|76.492
|}

== Kinh tế ==
Abéché phát triển các ngành chăn nuôi gia súc và sản xuất chăn từ lông lạc đà.<ref name="EB" />

== Giao thông ==
Đô thị này có những tuyến đường chính dẫn đến [[N'Djamena]], [[Sarh]] và nước láng giềng [[Sudan]].<ref name="EB" /> Thành phố cũng có [[Sân bay Abéché]].

== Giáo dục ==
Các cơ sở giáo dục tại thành phố bao gồm trường [[Lycee Franco-Arabe]].<ref name="EB">{{cite encyclopedia|editor-first=Dale H.|editor-last=Hoiberg|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|title=Abéché|edition=15th|year=2010|publisher=Encyclopædia Britannica Inc.|volume=I: A-ak Bayes|location=Chicago, Illinois|isbn=978-1-59339-837-8|pages=[https://archive.org/details/newencyclopaedia2009ency/page/24 24]|url-access=registration|url=https://archive.org/details/newencyclopaedia2009ency/page/24}}</ref>

== Hình ảnh ==
<gallery>
Tập tin:Abeché.jpg|Thành phố nhìn từ trên không
Tập tin:Abeché1.jpg|Hai nhà thờ Hồi giáo
Tập tin:Aeroport abeché1.jpg|Sân bay Abéché
Tập tin:Abeche leather shop.jpg|Một cửa hàng đồ da ở Abéché
Tập tin:La ville d'Abéché, vue du poste Français.jpg|Abéché năm 1918
Tập tin:La grande place d'Abéché.jpg|Chợ Abéché năm 1918
Tập tin:Intérieur du tata à Abéché.jpg|Pháo đài Tata năm 1918
</gallery>

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* {{Commons-inline}}
{{Authority control}}

[[Thể loại:Khu dân cư ở Tchad]]
[[Thể loại:Vùng Ouaddaï]]

Abéché - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ clean up, en:User:Monkbot/task 20: replace {lang-??} templates with {langx|??} ‹Xem Tfd› (Replaced 1);