https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Abdullah_Ahmad_BadawiAbdullah Ahmad Badawi - Lịch sử thay đổi2026-08-10T12:41:12ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Abdullah_Ahmad_Badawi&diff=3636929&oldid=previmported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, thêm thể loại, Executed time: 00:00:23.0331241, replaced: {{Cite web → {{Chú thích web (4), accessdate → access-date, {{Cite news → {{Chú thích báo2026-03-04T11:15:36Z<p>(Bot) <a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:AnsterBot#AlphamaEditor" title="Thành viên:AnsterBot">AlphamaEditor</a>, thêm thể loại, Executed time: 00:00:23.0331241, replaced: {{Cite web → {{Chú thích web (4), accessdate → access-date, {{Cite news → {{Chú thích báo</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Tên người Mã Lai|Abdullah}}<br />
{{Infobox officeholder 1<br />
| name = Abdullah Ahmad Badawi<br />
| native_name = {{lang|ms|{{Script|Arab|عبد الله احمد بدوي}}}}<br />
| image = Abdullah Ahmad Badawi at the XIVth Non-Aligned Movement Summit at Havana, Cuba on September 16, 2006.jpg<br />
| imagesize = 220px<br />
| caption = Abdullah Badawi năm 2006<br />
| office = [[Thủ tướng Malaysia|Thủ tướng thứ năm của Malaysia]]<br />
| 1namedata = [[Sirajuddin của Perlis|Sirajuddin]]<br />[[Mizan Zainal Abidin của Terengganu|Mizan Zainal Abidin]]<br />
| 1blankname = Vua<br />
| 1namedata1 = [[Najib Razak]]<br />
| 1blankname1 = Phó Thủ tướng<br />
| term_start = [[31 tháng 10]] năm [[2003]]<br />
| term_end = [[3 tháng 4]] năm [[2009]]<br />{{số năm theo năm và ngày |2003|10|31|2009|4|3}}<br />
| predecessor1 = [[Mahathir Mohamad]]<br />
| successor1 = [[Najib Razak]]<br />
| office2 = [[Phó Thủ tướng Malaysia|Phó Thủ tướng thứ 8 của Malaysia]]<br />
| 2namedata2 = [[Salahuddin của Selangor|Salahuddin]] <br /> [[Sirajuddin của Perlis|Sirajuddin]]<br />
| 2blankname2 = Vua<br />
| term_start2 = [[29 tháng 1]] năm [[1999]]<br />
| term_end2 = [[31 tháng 10]] năm [[2003]]<br />{{số năm theo năm và ngày |1999|1|29|2003|10|31}}<br />
| predecessor2 = [[Anwar Ibrahim]]<br />
| successor2 = [[Najib Razak]]<br />
| primeminister2 = [[Mahathir Mohamad]]<br />
| office4 = [[Phong trào không liên kết|Tổng thư ký thứ 22 của Phong trào không liên kết]]<br />
| term_start4 = [[31 tháng 10]] năm [[2003]]<br />
| term_end4 = [[15 tháng 9]] năm [[2006]]<br />{{số năm theo năm và ngày |2003|10|31|2006|9|15}}<br />
| predecessor4 = [[Mahathir Mohamad]]<br />
| successor4 = [[Fidel Castro]]<br />
| birth_name = Abdullah bin Ahmad<br />
| birth_date = {{birth date|1939|11|26|df=yes}}<br />
| birth_place = [[Bayan Lepas]], [[Penang]], [[Thuộc địa Straits]] (nay là [[Malaysia]])<br />
| death_date = {{death date and age|2025|4|14|1939|11|26|df=yes}}<br />
| death_place = [[Titiwangsa]], [[Kuala Lumpur]], Malasyia<br />
| resting_place = [[:en:Makam Pahlawan|Makam Pahlawan]], [[:en:National Mosque of Malaysia|Masjid Negara]], Kuala Lumpur<br />
| party = [[Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất]]<br />
| spouse = [[Endon Mahmood]] (1965–2005)<br />[[Jeanne Abdullah]] (2007–nay)<br />
| children = 4 (2 con riêng)<br />
| alma_mater = [[Đại học Malaya]]<br />
| religion = [[Hồi giáo Sunni]]<br />
| title = Được vinh danh là<br />{{nobold|Cha đẻ của phát triển nguồn nhân lực<br />''Bapa Pembangunan Modal Insan''<br />{{small|{{lang|ms|{{Script|Arab|باڤ ڤمباڠونن مودل انسان}}}}}}}}<br />
}}<br />
Tun '''Abdullah bin Haji Ahmad Badawi''' ([[Bảng chữ cái Jawi|Jawi]]: {{small|{{lang|ms|{{Script|Arab|عبد الله بن احمد بدوي}}}}}}; sinh ngày 26 tháng 11 năm 1939 – 14 tháng 4 năm 2025) là một nhà chính trị [[người Mã Lai]] từng là [[Thủ tướng Malaysia]] giai đoạn 2003-2009. Ông cũng từng là Chủ tịch [[Tổ chức Dân tộc Mã Lai Thống nhất]] (UMNO) và thủ lĩnh của liên minh Mặt trận Dân tộc (BN) trong [[Quốc hội Malaysia]].<br />
<br />
Abdullah sinh ra trong một gia đình họ Badawi làm chính trị và hoạt động tôn giáo ở bang [[Pulau Pinang|Penang]]. Ngay sau khi tốt nghiệp, ông gia nhập UMNO. Ông từng giữ cương vị Ngoại trưởng. Năm 1999, ông trở thành Phó Thủ tướng trong chính quyền của Thủ tướng [[Mahathir Mohamad]]. Abdullah trở thành Thủ tướng Malaysia sau khi Mahathir từ chức vào năm 2003. Năm sau, trong cuộc tổng tuyển cử, ông giành thắng lợi quyết định. Đến cuộc tổng tuyển cử năm 2008, BN chỉ còn giành 63% tổng số ghế trong Quốc hội, thấp nhất kể từ khi Malaysia độc lập. Chiến thắng không thuyết phục này dù vẫn khiến Abdullah tiếp tục làm Thủ tướng, nhưng trách nhiệm của ông đối với UMNO và BN bắt đầu trở thành đề tài nóng bỏng. Thêm vào đó, từ khoảng năm [[2005]], quan hệ của Abdullah với người tiền nhiệm Mahathir và người phó của mình là [[Najib Razak]] xấu dần đi. Đây là những nguyên nhân dẫn đến việc Abdullah quyết định rút lui. Ý định này được ông công bố từ năm 2008 và thực hiện vào tháng 4 năm 2009.<br />
<br />
Ông được [[Vua Malaysia|Quốc vương Malaysia]] phong tước [[Tun (tước hiệu Malaysia)|Tun]] năm 2009.<br />
<br />
[[File:Funeral of Tun Abdullah (12).jpg|nhỏ|110px|Thi hài Abdullah được quàn tại Thánh đường Hồi giáo Quốc gia Malaysia vào ngày 15 tháng 4 năm 2025.<br />
]]<br />
<br />
Ông qua đời do [[Hội chứng rối loạn chức năng đa cơ quan]] vào ngày 14 tháng 4 năm 2025 ở tuổi 85.<ref>{{Chú thích web |title=Malaysia's former Prime Minister Abdullah Ahmad Badawi dies, aged 85 |url=https://www.channelnewsasia.com/asia/malaysia-badawi-pak-lah-dies-85-fifth-prime-minister-5064761 |access-date=2025-04-14 |website=CNA }}</ref><ref>{{Chú thích báo |date=14 April 2025 |title=Pak Lah to be laid to rest in Warriors' Mausoleum |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2025/04/14/pak-lah-to-be-laid-to-rest-in-warriors-mausoleum/ |access-date=14 April 2025 |work=Free Malaysia Today}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2025/04/14/former-pm-abdullah-ahmad-badawi-passes-away|title=Former PM Abdullah Ahmad Badawi passes away|website=The Star|date=14 April 2025|access-date=14 April 2025}}</ref><ref>{{Chú thích web |date=11 September 2022 |title=Khairy: Pak Lah is suffering from dementia |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2022/09/830354/khairy-pak-lah-suffering-dementia |access-date= |website=New Straits Times}}</ref><ref>{{Chú thích web |title=Former Malaysian leader Abdullah Ahmad Badawi, who extended political freedoms, dies at 85 |url=https://apnews.com/article/abdullah-ahmad-badawi-malaysia-death-pak-lah-f5913c60f4c61c904df225e61f262039 |access-date=2025-04-14 |website=AP News |date=14 April 2025 }}</ref><br />
<br />
==Tranh cãi & chỉ trích==<br />
Abdullah đã gây ra tranh cãi vào tháng 12 năm 2006 khi ông đến Úc để mở một nhà hàng trong trận lũ lụt.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.malaysiakini.com/news/61904|tựa đề=Premier treatment for Perth restaurant|họ=Yi|tên=Beh Lih|ngày=2007-01-10|website=Malaysiakini|ngày truy cập=}}</ref><br />
<br />
==Tham khảo==<br />
{{tham khảo}}<br />
{{s-start}}<br />
{{s-off}}<br />
{{Succession box<br />
| before = [[Mahathir Mohamad]]<br />
| title = [[Thủ tướng Malaysia]]<br />
| years = 2003 – 2009<br />
| after = [[Mohd Najib bin Abdul Razak|Najib Razak]]<br />
}}<br />
{{Succession box<br />
| before = [[Anwar Ibrahim]]<br />
| title = [[Phó Thủ tướng Malaysia]]<br />
| years = 1999 – 2003<br />
| after = [[Mohd Najib bin Abdul Razak|Najib Razak]]<br />
}}<br />
{{s-bef|before=[[Mahathir Mohamad]]}}<br />
{{s-ttl|title= [[Phong trào Không Liên kết#Tổng thư ký|Tổng thư ký Phong trào Không Liên kết]] |years=2003 – 2006}}<br />
{{s-aft|after= [[Fidel Castro]]}}<br />
{{s-end}}<br />
<br />
{{Thủ tướng Malaysia}}<br />
{{Thời gian sống|1939|2025}}<br />
<br />
{{DEFAULTSORT:Abdullah, Badawi}}<br />
[[Thể loại:Thủ tướng Malaysia]]<br />
[[Thể loại:Chính khách Đảng Tổ chức Quốc gia Mã Lai Thống nhất]]<br />
[[Thể loại:Tín hữu Hồi giáo Malaysia]]<br />
[[Thể loại:Người Malaysia gốc Hoa]]</div>imported>AnsterBot