imported>ThitxongkhoiAWB: /* Phân bố */ clean up, replaced: Phú Yên → Phú Yên

2025-10-24T01:40:55Z

Phân bố: clean up, replaced: Phú Yên → Phú Yên

Trang mới

{{Speciesbox
| image = Acanthosaura murphyi, Prague zoo.jpg
| status =
| genus = Acanthosaura
| species = murphyi
| authority = Nguyễn Thành Luân, Do, Hoang, Nguyen, McCormack, Nguyễn Quảng Trường, Nikolai Loutseranovitch Orlov, Nguyen Vu Dang Hoang, & Nguyen Sang Ngoc, 2018
| range_map =
| synonyms =
}}

'''''Acanthosaura murphyi''''' (tiếng Việt: '''Nhông xanh cao nguyên''' hay '''''Nhông Murphy''''')<ref name=":0">{{Chú thích web|url=https://www.vncreatures.net/chitiet.php?page=1&loai=1&ID=6257|tựa đề=Nhông xanh Việt Nam|tác giả=Phùng Mỹ Trung, Nguyễn Quảng Trường, Phạm Thế Cường|ngày=2020|website=Sinh vật rừng Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2024-06-05}}</ref><ref name=":1">{{Chú thích web|url=https://asianturtleprogram.org/vi/2018-12-new_species_horned_tree_dragon/|tựa đề=Một loài nhông mới được mô tả ở miền trung Việt Nam|tác giả=Nguyễn Thành Luân|ngày=2018-12-12|website=Chương trình Bảo tồn Rùa châu Á|ngôn ngữ=vi|url-status=live|ngày truy cập=2024-06-05}}</ref> là một loài bò sát cỡ lớn thuộc [[họ Nhông]] [[đặc hữu]] ở [[Việt Nam]]. Loài nhông này được đặt theo tên Tiến sĩ Robert W. Murphy của [[Bảo tàng Hoàng gia Ontario]] và [[Đại học Toronto]], [[Canada]].<ref name=":1" />

Phát hiện này là kết quả của sự hợp tác giữa Tổ chức Indo-Myanmar Conservation, Viện Sinh học Nhiệt đới, Viện Sinh thái và Tài nguyên Sinh vật, trường [[Trường Đại học Phú Yên|Đại học Phú Yên]] và Viện Động vật học thuộc Học Viện khoa học Nga.<ref name=":1" />

== Sinh thái học ==
Loài này sống trong các khu rừng [[Cây thường xanh|thường xanh]] ở độ cao từ 800 đến 2.200m đôi khi gặp ở độ cao thấp hay các khu rừng phục hồi vào đầu [[mùa mưa]]. Thức ăn chủ yếu là [[côn trùng]]. Loài này đẻ trứng dưới đất và phủ bằng các lớp thảm thực vật mục, giới tính con non hoàn toàn phụ thuộc vào nhiệt độ môi trường.<ref name=":0" />

== Đặc điểm ==
Nó là một loài thằn lằn có màu ô liu, màu nâu đến xám đen với chiều dài cơ thể tính theo [[Chiều dài mút mõm – lỗ huyệt|mút mõm đến lỗ huyệt]] là 10–13 cm và chiều dài đuôi 16–20 cm, nặng tới 100g.<ref name=":0" />

Phần đầu hình tam giác ở góc nhìn lưng và bên dài 34.8mm, rộng 20.8mm. Mõm rất ngắn, nghiêng về phía trước.<ref name=":0" />

Giống như các loài [[thằn lằn Agama]] khác, chúng có thể thay đổi màu sắc tùy theo tâm trạng hoặc nhu cầu.

Các cá thể của loài này ban đầu được cho là cá thể của rồng sừng núi (''[[Acanthosaura capra]]'').

== Phân bố ==
Loài đặc hữu chỉ có ở Việt Nam và mới được phát hiện năm 2018<ref>
{{Chú thích tập san học thuật |last=Nguyen |first=Luan Thanh |last2=Do |first2=Dang Trong |date=2018 |title=A New Species of the Genus Acanthosaura Gray, 1831 (Reptilia: Agamidae) from Central Vietnam |url=http://rjh.folium.ru/index.php/rjh/article/view/1411 |journal=Russian Journal of Herpetology |volume=25 |issue=4 |pages=259-274 |doi= |issn=2713-1467 |access-date=2024-01-25}}</ref> ở khu vực rừng phục hồi, rừng ven suối, ven biển [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]], [[Khu bảo tồn thiên nhiên Hòn Bà]] [[Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà|–]] [[Khánh Hòa]], [[Vườn quốc gia Bidoup – Núi Bà]] tỉnh [[Lâm Đồng]].<ref name=":0" />

== Tham khảo ==

[[Thể loại:Động vật bò sát Việt Nam]]
[[Thể loại:Acanthosaura]]
[[Thể loại:Động vật đặc hữu Việt Nam]]

Acanthosaura murphyi - Lịch sử thay đổi

imported>ThitxongkhoiAWB: /* Phân bố */ clean up, replaced: Phú Yên → Phú Yên