imported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260505)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

2026-05-07T03:35:14Z

Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260505)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot

Trang mới

{{Speciesbox
| image = Whitespotted Surgeonfish, Acanthurus guttatus at Honauma Bay, Oahu, Hawaii.jpg
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="IUCN" />
| genus = Acanthurus
| species = guttatus
| authority = [[Johann Reinhold Forster|Forster]], 1801
}}
'''''Acanthurus guttatus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Acanthurus]]'' trong [[họ Cá đuôi gai]]. Loài cá này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1801]].

== Từ nguyên ==
Từ ''guttatus'' trong [[danh pháp]] của loài cá này trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "lốm đốm", ám chỉ các đốm trắng trên vây lưng, vây hậu môn và nửa thân sau của chúng.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.etyfish.org/acanthuriformes2|tựa đề=Order ACANTHURIFORMES (part 2)|tác giả 1=Christopher Scharpf|tác giả 2=Kenneth J. Lazara|năm=2020|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2020-11-08}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
[[Tập tin:Acanthurus guttatus, cardumen en Samoa.jpg|trái|nhỏ|Một đàn ''A. guttatus'']]
''A. guttatus'' có phạm vi phân bố rộng rãi ở vùng biển [[Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương]], cũng như Đông [[Thái Bình Dương]]. Ở [[Ấn Độ Dương]], loài cá này được ghi nhận thưa thớt ở một vài địa điểm: [[quần đảo Mascarene]] và [[Seychelles]]; [[Maldives]] và [[quần đảo Chagos]]; [[đảo Giáng Sinh]] và [[quần đảo Cocos (Keeling)]]. Từ đảo [[Sumatra]], ''A. guttatus'' xuất hiện ở hầu hết vùng biển các nước [[Đông Nam Á]] (trừ [[Biển Đông]] và [[vịnh Thái Lan]]), băng qua [[Papua New Guinea]] và vùng biển bao quanh các [[đảo quốc]] thuộc [[châu Đại Dương]] (xa nhất là đến [[quần đảo Pitcairn]] thuộc [[Polynesia thuộc Pháp]]); phạm vi phía bắc trải dài đến [[quần đảo Ryukyu]] ([[Nhật Bản]]) và [[quần đảo Hawaii]]; phía nam đến [[rạn san hô Great Barrier]] ([[Úc]]) và [[New Caledonia]].<ref name="IUCN">{{chú thích IUCN |author=Abesamis, R. |author2=Clements, K.D. |author3=Choat, J.H. |author4=McIlwain, J. |author5=Myers, R. |author6=Nanola, C. |author7=Rocha, L.A. |author8=Russell, B. |author9=Stockwell, B. |date=2012 |title=''Acanthurus guttatus'' |volume=2012 |page=e.T177995A1515633 |doi=10.2305/IUCN.UK.2012.RLTS.T177995A1515633.en |access-date=21 December 2021}}</ref>

Nhiều cá thể ''A. guttatus'' được ghi nhận ở vùng biển bao quanh [[đảo Clipperton]] ([[2005]]) và [[đảo Cocos]] ([[2016]] - [[2017]]), trở thành điểm cực đông phạm vi của loài cá này ở vùng biển nhiệt đới phía đông [[Thái Bình Dương]].<ref>{{chú thích tạp chí|author1=Marta Cambra|author2=Roberto Cubero|author3=Isaac Chinchilla|author4=Juan Carlos Azofeifa-Solano|year=2018|title=A new record of the indo-Pacific Whitespotted surgeonfish, ''Acanthurus guttatus'', in the eastern tropical Pacific (Isla del Coco, Costa Rica)|url=https://mbr.biomedcentral.com/articles/10.1186/s41200-018-0139-0|journal=Marine Biodiversity Records|volume=11|doi=10.1186/s41200-018-0139-0}}</ref>

''A. guttatus'' lần đầu tiên được ghi nhận ở vùng biển [[Hoa Kỳ]] vào năm [[2003]], khi một cá thể của loài này được quan sát ở ngoài khơi [[West Palm Beach, Florida]].<ref>{{Chú thích web|url=https://nas.er.usgs.gov/queries/FactSheet.aspx?SpeciesID=2760|tựa đề=''Acanthurus guttatus'' Forster in Bloch and Schneider, 1801|tác giả=P. J. Schofield|năm=2020|website=Nonindigenous Aquatic Species Database|ngày truy cập=2020-11-07}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí|author1=P. J. Schofield|author2=J. A. Morris|author3=L. Akins|year=2009|title=Field Guide to Nonindigenous Marine Fishes of Florida|url=https://prd-wret.s3.us-west-2.amazonaws.com/assets/palladium/production/s3fs-public/atoms/files/2009fieldguide_Morris_0.pdf|series=NOAA Technical Memorandum NOS NCCOS|volume=92|page=80-81|access-date=2020-11-07|archive-date=2021-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20211015235423/https://prd-wret.s3.us-west-2.amazonaws.com/assets/palladium/production/s3fs-public/atoms/files/2009fieldguide_Morris_0.pdf}}</ref> Không một cá thể ''A. guttatus'' nào được phát hiện thêm ở [[Hoa Kỳ]] trong hơn 10 năm kể từ đó.<ref>{{chú thích tạp chí|author1=P. J. Schofield|author2=Lad Akins|year=2019|title=Non-native marine fishes in Florida: updated checklist, population status and early detection/rapid response|url=https://www.reabic.net/journals/bir/2019/4/BIR_2019_Schofield_Akins.pdf|journal=BioInvasions Records|volume=8|issue=4|pages=898–910|doi=10.3391/bir.2019.8.4.18}}</ref>

''A. guttatus'' sống gần các [[rạn san hô]] ở độ sâu khá nông, khoảng 6 m trở lại.<ref name="IUCN" />

== Mô tả ==
[[Tập tin:Acanthurus guttatus.JPG|nhỏ|200x200px|''A. guttatus'' đang ăn tảo]]
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở ''A. guttatus'' là 26 cm.<ref name="FishBase">{{FishBase|genus=Acanthurus|species=guttatus|year=2019}}</ref> Đầu, thân, vây lưng và vây hậu môn màu nâu xám sẫm. Thân trước có 2 dải: một dải xám trên đầu sau mắt và một dải ở sau gốc vây ngực; 2 dải khác mờ hơn nằm ở thân sau. Vùng ngực màu xám bạc. Thân sau, vây lưng và vây hậu môn tập trung nhiều đốm trắng. Vây bụng màu vàng tươi. Vây đuôi màu vàng nhạt với dải rộng màu đen ở rìa sau.<ref>{{Chú thích web|url=https://reeflifesurvey.com/species/acanthurus-guttatus|tựa đề=''Acanthurus guttatus'' Acanthuridae|website=Reef Life Survey|ngày truy cập=2020-11-07}}</ref> Hai bên cuống đuôi có một gai nhọn đặc trưng của [[họ Cá đuôi gai]].

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 27 - 30; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 23 - 26; Số tia vây ở vây ngực: 15 - 17; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.<ref name="FishBase" />

== Sinh thái ==
''A. guttatus'' không phải là một loài có tính [[Lãnh thổ động vật|lãnh thổ]]. Ở [[Samoa thuộc Mỹ]], ''A. guttatus'' được quan sát thấy là hợp thành đàn khoảng từ 50 đến 500 cá thể để sinh sản vào lúc [[hoàng hôn]].<ref name="craig">{{chú thích tạp chí|author1=P. C. Craig|year=1998|title=Temporal Spawning Patterns of Several Surgeonfishes and Wrasses in American Samoa|url=https://scholarspace.manoa.hawaii.edu/bitstream/10125/1555/v52n1-35-39.pdf|journal=Pacific Science|volume=52|issue=1|page=36}}{{Liên kết hỏng|date=2022-12-26 |bot=InternetArchiveBot }}</ref> Loài cá này sinh sản quanh năm ở những vùng nước ấm (khoảng 27 °C đến 30°).<ref name="craig" />

''A. guttatus'' ăn chủ yếu các loại tảo sợi, nhưng cũng có thể ăn một số loại tảo [[vôi]] như ''Jania''.<ref>{{chú thích sách|author=John E. Randall|year=2001|title=Surgeonfishes of the world|url=https://archive.org/details/surgeonfishesofw0000john|location=Hawaii|publisher=Nhà xuất bản Mutual|isbn=978-1566475617}}</ref>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|30em}}

{{Taxonbar|from=Q2717369}}

[[Thể loại:Acanthurus|G]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Maldives]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Malaysia]]
[[Thể loại:Cá Indonesia]]
[[Thể loại:Cá Papua New Guinea]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Cá châu Đại Dương]]
[[Thể loại:Cá Fiji]]
[[Thể loại:Cá Tonga]]
[[Thể loại:Cá Nouvelle-Calédonie]]
[[Thể loại:Cá Palau]]
[[Thể loại:Cá Hawaii]]
[[Thể loại:Cá được mô tả năm 1801]]

Acanthurus guttatus - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260505)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot