https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Acid_b%C3%A9o_Omega-3Acid béo Omega-3 - Lịch sử thay đổi2026-08-10T06:03:35ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Acid_b%C3%A9o_Omega-3&diff=6972894&oldid=previmported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot2026-07-23T17:50:13Z<p>Add 1 book for <a href="/wiki/Wikipedia:Th%C3%B4ng_tin_ki%E1%BB%83m_ch%E1%BB%A9ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c" title="Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được">Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được</a> (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (<a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:GreenC_bot" title="Thành viên:GreenC bot">GreenC bot</a></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>'''Acid béo Omega−3''', cũng được gọi là '''acid béo''' '''w−3 '''hoặc '''acid béo''' '''''n''-3''',<ref>{{chú thích web|title=Omega−3 fatty acids, fish oil, alpha-linolenic acid: Related terms|url=http://www.mayoclinic.com/health/fish-oil/NS_patient-fishoil/DSECTION=related-terms|work=Omega−3 fatty acids, fish oil, alpha-linolenic acid|publisher=Mayo Clinic|access-date =ngày 20 tháng 6 năm 2014}}</ref> là [[axit béo không no nhiều nối đôi|acid béo không no nhiều nối đôi]] (PUFAs).<ref name="osu2014">{{chú thích web|title=Essential Fatty Acids|url=http://lpi.oregonstate.edu/mic/other-nutrients/essential-fatty-acids|publisher=Micronutrient Information Center, Oregon State University, Corvallis, OR|access-date =ngày 24 tháng 5 năm 2017|date=May 2014}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí|vauthors=Scorletti E, Byrne CD|title=Omega−3 fatty acids, hepatic lipid metabolism, and nonalcoholic fatty liver disease|journal=Annual Review of Nutrition|volume=33|pages=231–48|year=2013|pmid=23862644|doi=10.1146/annurev-nutr-071812-161230|issue=1}}</ref> Các acid béo có hai đầu, một đầu là [[axit cacboxylic|acid carboxylic]] (-COOH), được coi là đầu mạch (chuỗi), nên gọi là "alpha", và đầu methyl (-CH3), được coi là "đuôi" mạch (chuỗi), do đó gọi là "omega". Một trong những cách mà một acid được đặt tên là được xác định bởi vị trí của [[liên kết đôi]] đầu tiên, được tính từ đuôi, đó là, omega (ω-) hoặc n-end. Như vậy, trong acid béo omega-3, liên kết đôi đầu tiên nằm giữa nguyên tử carbon thứ ba và thứ tư tính từ đuôi. Tuy nhiên, hệ thống danh pháp hóa học tiêu chuẩn (IUPAC) bắt đầu từ đầu carboxyl.<br />
<br />
Ba loại acid béo omega-3 liên quan đến sinh lý học của con người là [[Axit α-linolenic|acid α-linolenic (ALA),]] được tìm thấy trong dầu thực vật, eicosapentaenoic acid (EPA) và docosahexaenoic acid (DHA), cả hai thường được tìm thấy trong các loại dầu sinh vật biển.[[Tảo biển]] và [[thực vật phù du]] là nguồn acid béo omega-3 chính. Các nguồn dầu thực vật phổ biến có chứa ALA bao gồm [[quả óc chó]], hạt ăn được, tinh dầu xô thơm [[Salvia sclarea|clary sage]], dầu [[Nhiên liệu tảo|tảo,]] [[dầu lanh]],dầu [[plukenetia volubilis]], dầu [[echium plantagineum]] và dầu cây gai dầu, trong khi nguồn acid béo omega-3 động vật EPA và DHA bao gồm cá, [[dầu cá]], trứng từ gà nuôi EPA và DHA, dầu mực, và [[dầu nhuyễn thể]]. Chế độ ăn uống bổ sung các acid béo omega-3 không ảnh hưởng đến nguy cơ tử vong, [[ung thư]] hoặc bệnh tim. Hơn nữa, các nghiên cứu bổ sung [[dầu cá]] đã thất bại trong việc tuyên bố hỗ trợ ngăn ngừa [[nhồi máu cơ tim]] hay [[Tai biến mạch máu não|đột quỵ]].<br />
<br />
acid béo omega-3 rất quan trọng cho sự [[trao đổi chất]] bình thường.<ref name="NIH">{{chú thích web|url=http://ods.od.nih.gov/factsheets/Omega3FattyAcids-HealthProfessional/|publisher=US National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements|title=Omega−3 Fatty Acids and Health: Fact Sheet for Health Professionals|date=ngày 2 tháng 11 năm 2016|access-date =ngày 5 tháng 4 năm 2017}}</ref> Động vật có vú không thể tự tổng hợp các acid béo omega-3, nhưng có thể thu nhận được acid béo omega-3 chuỗi ngắn ALA (18 nguyên tử carbon và 3 liên kết đôi) qua chế độ ăn uống và sử dụng nó để tạo thành các acid béo omega-3 chuỗi dài quan trọng hơn, EAP (20 nguyên tử carbon và 5 liên kết đôi) và sau đó từ EPA, quan trọng nhất, tổng hợp DHA (22 nguyên tử carbon và 6 liên kết đôi). Khả năng tạo ra các acid béo omega-3 chuỗi dài từ ALA có thể bị suy yếu trong quá trình lão hóa.<ref>{{chú thích tạp chí|vauthors=Freemantle E, Vandal M, Tremblay-Mercier J, Tremblay S, Blachère JC, Bégin ME, Brenna JT, Windust A, Cunnane SC|title=Omega−3 fatty acids, energy substrates, and brain function during aging|url=https://archive.org/details/sim_prostaglandins-leukotrienes-and-essential-fatty-acids_2006-09_75_3/page/213|journal=Prostaglandins, Leukotrienes and Essential Fatty Acids|volume=75|issue=3|pages=213–20|year=2006|pmid=16829066|pmc=|doi=10.1016/j.plefa.2006.05.011}}</ref><ref>{{chú thích tạp chí|vauthors=Gao F, Taha AY, Ma K, Chang L, Kiesewetter D, Rapoport SI|title=Aging decreases rate of docosahexaenoic acid synthesis-secretion from circulating unesterified α-linolenic acid by rat liver|journal=AGE|volume=35|issue=3|pages=597–608|year=2012|pmid=22388930|pmc=3636395|doi=10.1007/s11357-012-9390-1}}</ref> Khi thực phẩm tiếp xúc với không khí, các acid béo không bão hòa dễ bị [[oxy hóa khử|oxy hóa]] và ôi thiu.<ref>{{chú thích tạp chí|vauthors=Chaiyasit W, Elias RJ, McClements DJ, Decker EA|title=Role of Physical Structures in Bulk Oils on Lipid Oxidation|url=https://archive.org/details/critical-reviews-in-food-science-and-nutrition_2007_47_3/page/299|journal=Critical Reviews in Food Science and Nutrition|volume=47|issue=3|pages=299–317|year=2007|pmid=17453926|pmc=|doi=10.1080/10408390600754248}}</ref><br />
<br />
==Tham khảo==<br />
{{tham khảo}}<br />
{{Lipid}}<br />
{{Kiểm soát tính nhất quán}}<br />
<br />
[[Thể loại:Trị liệu sinh học]]<br />
[[Thể loại:Acid béo]]<br />
[[Thể loại:Acid hữu cơ]]<br />
[[Thể loại:Sơ khai hóa học]]</div>imported>InternetArchiveBot