imported>TheSecondFunnyYellowBot: clean up, Task 18 (cosmetic): eval 4 templates: hyphenate params (2×);

2025-07-16T10:19:35Z

clean up, Task 18 (cosmetic): eval 4 templates: hyphenate params (2×);

Trang mới

{{Infobox mountain range
| name = Adrar des Ifoghas
| other_name ='''''Adrar n Ifoghas'''''
| photo = Une guelta, près d'Oubankort dans l'Adrar des Ifoghas.jpg
| photo_caption = Cảnh quang một ''guelta'' gần Oubankort
| highest =
| elevation_m = 890
| elevation_ref =
| map_image = Kidal topographic map-fr.svg
| map_caption = Địa đồ vùng Kidal
| map_size = 280
| label_position =
| listing =
| country=[[Mali]]
| country1=[[Algérie]]
| region= [[Vùng Kidal]]
| region1= [[Tamanrasset (tỉnh)|Tamanrasset]]
| region2= [[Adrar (tỉnh)|Adrar]]
| location = Trung [[Sahara]]
| parent =
| coordinates =
| coordinates_ref =
| geology=
| period=
| orogeny=
}}

'''Adrar des Ifoghas''' (còn gọi là '''Adrar des Iforas'''; [[Tifinagh]] [[Nhóm ngôn ngữ Tuareg|Tamasheq]]: ⴰⴷⵔⴰⵔ ⵏ ⵉⴼⵓⵖⴰⵙ; '''Adrar n Ifoghas'''; {{langx|ar|أدرار إيفوغاس}} núi Ifoghas) là một [[khối núi]] nằm ở [[vùng Kidal]] của [[Mali]], và khu vực biên giới với [[Algérie]]. Nó có diện tích đến {{convert|250000|km2}}.

==Địa lý==
Khu vực Adrar des Ifoghas có những thung lũng rộng, nông, và rải rác là những khối đá [[granit]] bị xói mòn. Các thung lũng của khối núi này nối liền với [[đồng bằng Tamesna]] về phía đông, với [[hào Telemsi]] về phía tây, [[thung lũng Azaouak]] về phía nam và [[Tanezrouft]] về phía bắc. Các điểm dân cư trong khu vực gồm [[Kidal]], [[Aguel'hoc]], [[Boghassa]], [[Essouk]] và [[Tessalit]].

Adrar des Ifoghas được người dân địa phương gọi ngắn gọn là "Adagh". "Adrar" là một từ trong [[nhóm ngôn ngữ Berber|các ngôn ngữ Berber]] nghĩa là "núi", còn "Ifogha" là tên của một thị tộc [[người Tuareg]], "[[Kel Ifoghas]]", những người đã cai quản vùng này qua nhiều thế hệ. Như hầu hết [[người Tuareg]], thị tộc Kel Ifoghas là dân [[du mục]], chăn nuôi [[lạc đà]], [[dê]] và [[cừu]] để sử dụng và bán.

Nơi đây nhiều về di tích khảo cổ học, nhất là [[đá khắc|hình khắc trên đá]] thể hiện cảnh con người săn bắt, trồng trọt và chăn nuôi.<ref name="Velton2000">{{chú thích sách |last=Velton |first=Ross |title=Mali: The Bradt Travel Guide |location=London |publisher=Bradt Publications |year=2000 |page=169}}</ref> Bộ xương của [[người Asselar]] (niên đại 6.400 BP) đã được [[Wladimir Besnard]] và [[Théodore Monod]] tìm thấy trong khu vực này.<ref>{{chú thích sách|authors=Bassey W. Andah, Alex Ikechukwu Okpoko|title=Foundations of Civilization in Tropical Africa|date=2009|publisher=Concept Publications|isbn=9788406033|page=107|url=https://www.google.com/books?id=Dz87AQAAIAAJ|access-date=ngày 15 tháng 6 năm 2016}}</ref>

==Sự kiện==
Năm 2013, Adrar des Ifoghas trở thành nơi ẩn náu cho các chiến binh Hồi giáo chạy trốn sự can thiệp của Pháp trong cuộc [[xung đột Bắc Mali]].<ref name=NYT02913>{{chú thích báo|title=Mali War Shifts as Rebels Hide in High Sahara|url=https://www.nytimes.com/2013/02/10/world/africa/new-focus-in-mali-is-finding-militants-who-have-fled-into-mountains.html|access-date=ngày 10 tháng 2 năm 2013|newspaper=The New York Times|date=ngày 9 tháng 2 năm 2013|author=Adam Nossiter|author2=Peter Tinti}}</ref> Ngày 22 tháng 2 năm 2013, một [[trận Ifoghas|trận chiến]] diễn ra ở Adrar des Ifoghas, làm thiệt mạng 25 lính Tchad, gồm Abdel Aziz Hassane Adam, người điều khiển quân đặc biệt của Tchad tại Mali và 93 phiến quân Hồi giáo. Ngày 12 tháng 3, một [[Trận Tigharghar|trận chiến khác]] xảy ra tại làng Tigharghar, làm chết một lính của Tchad và 6 phiến quân Hồi giáo.

==Chú thích==
{{tham khảo}}

==Tham khảo==
*{{chú thích | last1= Karpoff | first1=R. | last2= Chavaillon | first2=N. | last3= Alimen | first3=H. | year=1963 | title= Nouveaux gisements paléolithiques dans l'Adrar des Iforas (Sahara) | journal= Bulletin de la Société préhistorique de France | issue=5-6 | volume=60 | pages=352–363 | url=http://www.persee.fr/web/revues/home/prescript/article/bspf_0249-7638_1963_num_60_5_3913 | language=fr }}.
*This article was begun from a translation from the corresponding [[:fr:Adrar des Ifoghas|French article]], accessed ngày 17 tháng 12 năm 2005.

{{coord|19|07|N|1|45|E|region:ML_type:mountain_source:kolossus-dewiki|display=title}}
{{Use dmy dates|date=February 2013}}

== Liên kết ngoài ==
{{Wikivoyage|Adrar des Ifoghas}}
*{{Commonscat inline}}

[[Thể loại:Địa lý Mali]]
[[Thể loại:Tuareg]]

Adrar des Ifoghas - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: clean up, Task 18 (cosmetic): eval 4 templates: hyphenate params (2×);