https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Amphiprion_biaculeatusAmphiprion biaculeatus - Lịch sử thay đổi2026-08-11T07:58:34ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Amphiprion_biaculeatus&diff=4644553&oldid=previmported>InternetArchiveBot: Add 1 book for Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (GreenC bot2026-07-23T20:15:59Z<p>Add 1 book for <a href="/wiki/Wikipedia:Th%C3%B4ng_tin_ki%E1%BB%83m_ch%E1%BB%A9ng_%C4%91%C6%B0%E1%BB%A3c" title="Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được">Wikipedia:Thông tin kiểm chứng được</a> (20260723sim)) #IABot (v2.0.9.5) (<a href="/wiki/Th%C3%A0nh_vi%C3%AAn:GreenC_bot" title="Thành viên:GreenC bot">GreenC bot</a></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{nhan đề nghiêng}}<br />
{{Bảng phân loại<br />
| name = ''Amphiprion biaculeatus''<br />
| image = Spinecheek anemonefish Nick Hobgood.jpg<br />
| image_size = 250px<br />
| regnum = [[Animalia]]<br />
| phylum = [[Chordata]]<br />
| classis = [[Actinopterygii]]<br />
{{Bảng phân loại_norank_entry | taxon = [[Ovalentaria]]}}<br />
| familia = [[Pomacentridae]]<br />
| subfamilia = [[Amphiprioninae]]<br />
| genus = ''[[Amphiprion]]''<br />
| species = '''''A. biaculeatus'''''<br />
| binomial = ''Amphiprion biaculeatus''<br />
| binomial_authority = ([[Marcus Elieser Bloch|Bloch]], 1790)<br />
| synonyms = {{collapsible list|<br />
* ''Chaetodon biaculeatus'' {{small|Bloch, 1790}}<br />
* ''Premnas biaculeatus'' {{small|(Bloch, 1790)}}<br />
* ''Lutianus trifasciatus'' {{small|[[Johann Gottlob Theaenus Schneider|Schneider]], 1801}}<br />
* ''Holocentrus sonnerat'' {{small|[[Bernard Germain de Lacépède|Lacépède]], 1802}}<br />
* ''Premnas unicolor'' {{small|[[Georges Cuvier|Cuvier]], 1829}}<br />
* ''Premnas semicinctus'' {{small|Cuvier, 1830}}<br />
* ''Sargus ensifer'' {{small|[[Laurens Theodorus Gronovius|Gronow]], 1854}}<br />
* ''Premnas gibbosus'' {{small|[[François-Louis Laporte, comte de Castelnau|Castelnau]], 1875}}<br />
* ''Premnas epigrammata'' {{small|[[Henry Weed Fowler|Fowler]], 1904}}<br />
}}}}<br />
'''''Amphiprion biaculeatus''''' là loài [[cá hề]] thuộc chi ''[[Amphiprion]]'' trong [[họ Cá thia]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1790]].<br />
<br />
== Phân loại học ==<br />
Ban đầu, ''A. biaculeatus'' được [[Marcus Elieser Bloch|Bloch]] mô tả dưới [[danh pháp]] là ''Chaetodon biaculeatus'', nhưng sau đó đã được xếp hẳn vào một chi đơn loài là ''Premnas''.<br />
[[Tập tin:Premnas biaculeatus 1.jpg|trái|nhỏ|''A. biaculeatus'' Ấn Độ Dương với cơ thể màu nâu với sọc vàng.]]<br />
Allen ([[1972]]) chỉ xem ''Premnas'' là [[phân chi]] của ''[[Amphiprion]]'' vì ông cho rằng, hai đặc điểm nổi bật nhất được sử dụng để xác định ''Premnas'' là có ngạnh dưới ổ mắt và số lượng [[vảy cá]] theo đường chéo từ trước vây lưng chéo xuống trước vây hậu môn (''transverse scale rows'') nhiều hơn, theo ông là có "tầm quan trọng tương đối nhỏ về mặt [[phát sinh loài]]".<ref name="tang">{{Chú thích tạp chí|last=Tang|first=Kevin L.|last2=Stiassny|first2=Melanie L. J.|last3=Mayden|first3=Richard L.|last4=DeSalle|first4=Robert|year=2021|title=Systematics of Damselfishes|url=https://bioone.org/journals/ichthyology-and-herpetology/volume-109/issue-1/i2020105/Systematics-of-Damselfishes/10.1643/i2020105.full|journal=Ichthyology & Herpetology|volume=109|issue=1|doi=10.1643/i2020105|issn=2766-1512}}</ref><br />
<br />
Allen sau đó đã bác bỏ suy nghĩ này trong bản báo cáo của mình vào năm [[1975]] và công nhận ''Premnas'' là một chi hợp lệ.<ref name="tang" /> Tuy vậy, phần lớn những nghiên cứu [[phân tử sinh học]] ở [[thế kỷ 21]], và gần đây nhất là báo cáo của Tang và các cộng sự (2021), đều cho rằng, ''Premnas'' chỉ là một [[danh pháp đồng nghĩa]] của ''[[Amphiprion]]''.<ref name="tang" /><br />
<br />
== Từ nguyên ==<br />
[[Tập tin:Maroon Clown Fish444.jpg|nhỏ|''A. biaculeatus'' đã lớn tuổi (không có sọc trên cơ thể)]]<br />
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong [[tiếng Latinh]]: ''bi'' ("hai") và ''aculeatus'' ("có gai, ngạnh"), hàm ý đề cập đến hai ngạnh nhô ra dưới mắt của cá trưởng thành.<ref name="bray">{{Chú thích web|url=https://fishesofaustralia.net.au/home/species/378|tựa đề=Spine-cheek Clownfish, ''Amphiprion biaculeatus'' (Bloch 1790)|tác giả=Dianne J. Bray|năm=2021|website=Fishes of Australia|ngày truy cập=2021-07-22}}</ref><br />
<br />
== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==<br />
''A. biaculeatus'' có phạm vi phân bố tập trung ở khu vực Đông [[Ấn Độ Dương]] và Tây [[Thái Bình Dương]]. Loài này được ghi nhận từ [[quần đảo Andaman và Nicobar]] ([[Ấn Độ]])<ref name="madhu">{{Chú thích tạp chí|authors=K. Madhu; Rema Madhu; T. Retheesh|year=2012|title=Broodstock development, breeding, embryonic development and larviculture of spine-cheek anemonefish, ''Premnas biaculeatus'' (Bloch, 1790)|url=https://www.researchgate.net/publication/266590578_Broodstock_development_breeding_embryonic_development_and_larviculture_of_spine-cheek_anemonefish_Premnas_biaculeatus_Bloch_1790.pdf|journal=Indian Journal of Fisheries|volume=59|issue=1|pages=65–75}}</ref> trải dài đến vùng biển các nước [[Đông Nam Á]], [[Papua New Guinea]], [[quần đảo Solomon]] và [[Vanuatu]],<ref name="fishbase">{{Fishbase|genus=Premnas|species=biaculeatus|year=2021}}</ref> giới hạn phía nam đến các [[rạn san hô vòng]] ngoài khơi [[Tây Úc]] và [[eo biển Torres]] (phía bắc bang [[Queensland]], [[Úc]]).<ref name="bray" /><br />
<br />
''A. biaculeatus'' sống [[cộng sinh]] với [[hải quỳ]] ''[[Heteractis magnifica]]'' và ''[[Entacmaea quadricolor]]'',<ref name="madhu" /> thường được quan sát trên các [[rạn san hô]] gần bờ và trong các [[đầm phá]], độ sâu đến ít nhất là 18 m.<ref name="bray" /><br />
<br />
== Mô tả ==<br />
[[Tập tin:Premnas biaculeatus (Maroon or spinecheek anemonefish).jpg|trái|nhỏ|199x199px|''A. biaculeatus'' (cái?) sọc hẹp ([[Đông Timor]])]]<br />
''A. biaculeatus'' có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 17&nbsp;cm.<ref name="fishbase" /> Như đã đề cập ở trên, ''A. biaculeatus'' có một ngạnh lớn trên nắp [[mang]] (ngay dưới mắt) giúp phân biệt với các đồng loại có cùng kiểu màu. Có ít nhất ba biến thể kiểu màu được quan sát và ghi nhận ở loài cá này.<br />
<br />
Ở Đông [[Ấn Độ Dương]], ''A. biaculeatus'' đực và cái đều có [[màu hạt dẻ]], [[màu gỗ gụ]] hay màu [[nâu sẫm]] với ba dải sọc [[màu vàng]] tươi nổi bật trên cơ thể. Những dải sọc vàng ở cá cái có thể biến mất (từ dưới ngược lên lưng) khi chúng già đi.<ref name="matt">{{Chú thích web|url=https://www.reef2rainforest.com/2014/12/18/coral-bonus-geographic-variants-within-clownfishes-maroons-ocellaris-perculas-part-6b/|tựa đề=CORAL BONUS: Geographic Variants Within Clownfishes - Maroons, Ocellaris & Perculas - (Part 6b)|tác giả=Matt Pedersen|ngày=2014-12-18|website=Reef To Rainforest Media|url-status=dead|ngày truy cập=2021-07-23|archive-date=2021-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20210723035232/https://www.reef2rainforest.com/2014/12/18/coral-bonus-geographic-variants-within-clownfishes-maroons-ocellaris-perculas-part-6b/}}</ref> Biến thể này nhiều khả năng là một loài hợp lệ, từng được [[Henry Weed Fowler|Fowler]] mô tả với danh pháp là ''Premnas epigrammata''.<ref name="matt" /><br />
<br />
Ở Tây [[Thái Bình Dương]], cơ thể cá con và cá đực có màu [[đỏ tươi]] hay [[màu cam]] ửng [[đỏ]] với 3 dải sọc [[trắng]]. Nhưng ở phần lớn khu vực, như đã được quan sát tại [[Philippines]], phía bắc đảo [[Sulawesi]] cũng như một số nhóm đảo ở phía tây [[Indonesia]], sọc trên đầu của những con cá cái lớn lại chuyển sang màu vàng (đôi khi có màu vàng ở cả sọc giữa nhưng rất hiếm thấy sọc vàng ở đuôi). Không như biến thể [[Ấn Độ Dương]] (tất cả cá thể trên một năm tuổi đều có màu vàng trên các dải sọc), hầu như chỉ cá thể cái đã trưởng thành hoàn toàn mới có dải vàng trên đầu.<ref name="matt" /><br />
[[Tập tin:Spinecheek Anemonefish (Male and Female) (6851437624).jpg|nhỏ|228x228px|''A. biaculeatus'' cái (phải) có sọc vàng trên đầu và lớn hơn cá đực (trái) ([[Philippines]]).]]<br />
Ngoài ra, ở [[Papua New Guinea]], [[quần đảo Solomon]] và [[rạn san hô Great Barrier]], cá cái trưởng thành không có dải vàng trên đầu, thay vào đó vẫn giữ lại dải trắng như cá đực, và các dải sọc trắng lại rất hẹp (ở cả cá đực) so với những biến thể kể trên.<ref name="matt" /><br />
<br />
Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 17–18; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–15.<ref name="fishbase" /><br />
<br />
== Sinh thái học ==<br />
Thức ăn của ''A. akindynos'' là [[động vật phù du]] và [[tảo]].<ref name="fao">{{chú thích sách|url=http://www.fao.org/3/y0770e/y0770e57.pdf|title=The living marine resources of the Western Central Pacific. Volume 5. Bony Fishes Part 3 (Menidae to Pomacentridae)|author=G. R. Allen|publisher=[[FAO]]|year=2001|isbn=978-9251045879|editor1=K. E. Carpenter|series=FAO Species Identification Guide for Fishery Purposes|page=3356|editor2=V. H. Niem}}</ref><br />
<br />
''A. biaculeatus'' là một loài [[lưỡng tính tiền nam]] (cá cái trưởng thành đều phải trải qua giai đoạn là cá đực), nên cá đực thường có kích thước nhỏ hơn cá cái. Một con ''A. allardi'' cái sẽ sống thành nhóm cùng với một con đực lớn (đảm nhận chức năng sinh sản) và nhiều con non nhỏ hơn.<ref name="fao" /> Trứng bám dính vào chất nền, được cá đực lớn bảo vệ và chăm sóc đến khi chúng nở.<ref name="fishbase" /><br />
<br />
== Thương mại ==<br />
''A. biaculeatus'' được đánh bắt bởi những người thu mua [[cá cảnh]] và đã được [[nhân giống nuôi nhốt]].<ref name="fishbase" /><br />
<br />
==Chú thích==<br />
{{tham khảo|30em}}<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{Commonscat|Premnas biaculeatus}}<br />
{{Wikispecies|Premnas biaculeatus}}<br />
* {{Chú thích sách|last=Fautin|first=Daphne G. |author1-link=Daphne Gail Fautin |author2=Allen, Gerald R. |author2-link=Gerald R. Allen |title=Field Guide to Anemone Fishes and Their Host Sea Anemones |publisher=[[Western Australian Museum]] |year=1997 |url=http://www.nhm.ku.edu/inverts/ebooks/intro.html |isbn=9780730983651 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141018095043/http://www.nhm.ku.edu/inverts/ebooks/intro.html |archive-date=18 October 2014}}<br />
* {{chú thích tạp chí |author1=Ollerton J |author2=McCollin D |author3=Fautin DG |author3-link=Daphne Gail Fautin |author4=Allen GR. |author4-link=Gerald R. Allen |title=Finding NEMO: nestedness engendered by mutualistic organization in anemonefish and their hosts| journal=Proc R Soc B Biol Sci |year=2007 |volume=274 |issue=1609 |pages=591–598 |doi=10.1098/rspb.2006.3758 |pmid=17476781 |pmc=1766375 }}<br />
* {{chú thích tạp chí |author1=Litsios, G. |author2=Sims, C |author3=Wüest, R |author4=Pearman P.B. |author5=Zimmermann, N.E. |author6=Salamin N. |title=Mutualism with sea anemones triggered the adaptive radiation of clownfishes |journal=BMC Evolutionary Biology |year=2012 |issue= 11|pages=212 |doi=10.1186/1471-2148-12-212 | doi-access = free |volume=12 |pmid=23122007 |pmc=3532366}}<br />
* {{Chú thích web |url=http://www.advancedaquarist.com/blog/what-we-really-know-about-the-diversity-of-clownfish-1 |author=DeAngelis, R. |title=What we really know about the diversity of Clownfish |access-date=20 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925122657/http://www.advancedaquarist.com/blog/what-we-really-know-about-the-diversity-of-clownfish-1 |archive-date=25 September 2015 |url-status=dead }}<br />
* {{chú thích tạp chí |author=Buston PM |title=Territory inheritance in clownfish |journal=Proc. Biol. Sci. |volume=271 |issue=Suppl 4 |pages=S252–4 |date=May 2004 |pmid=15252999 |pmc=1810038 |doi=10.1098/rsbl.2003.0156 }}<br />
* {{chú thích tạp chí|author=Fautin, D.G. |author1-link=Daphne Gail Fautin |year=1986 |title=Why do anernonefishes inhabit only some host actinians? |journal=Environ Biol Fish |volume=15 |issue=3 |pages=171–180 |url=https://www.researchgate.net/publication/227055073|doi=10.1007/BF00002992 }}<br />
* {{chú thích tạp chí |author1=Srinivasan, M. |author2=Jones, G.P. |author3=Caley, J. |title=Experimental evaluation of the roles of habitat selection and interspecific competition in determining patterns of host use by two anemonefishes |journal=Marine Ecology Progress Series |volume=186 |year=1999 |pages= 283–292 |url=https://www.int-res.com/articles/meps/186/m186p283.pdf|doi=10.3354/meps186283 |doi-access=free }}<br />
* {{chú thích tạp chí|author1=Allen, G|author2=Drew, J |author3-link=Les Kaufman |author3=Kaufman, L |title=Amphiprion barberi, a new species of anemonefish (Pomacentridae) from Fiji, Tonga, and Samoa |journal=Aqua, International Journal of Ichthyology |year=2008|url=http://hdl.handle.net/10022/AC:P:14506 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160802121521/http://academiccommons.columbia.edu/catalog/ac%3A151991 |archive-date=2 August 2016 |url-status=live |volume=14 |page=105 |issn=0945-9871|author1-link=Gerald R. Allen }}<br />
* {{chú thích tạp chí |author1=Allen, G |author2=Drew, J |author3=Fenner, D |title=Amphiprion pacificus, a new species of anemonefish (Pomacentridae) from Fiji, Tonga, Samoa, and Wallis Island |journal=Aqua, International Journal of Ichthyology |year=2010 |url=http://www.aqua-aquapress.com/amphiprion-pacificus-a-new-species-of-anemonefish-pomacentridae-from-fiji-tonga-samoa-and-wallis-island-2/ |volume=16 |pages=129–138 |issn=0945-9871 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150527191952/http://www.aqua-aquapress.com/amphiprion-pacificus-a-new-species-of-anemonefish-pomacentridae-from-fiji-tonga-samoa-and-wallis-island-2/ |archive-date=27 May 2015 |author1-link=Gerald R. Allen |access-date=24 September 2015 }}<br />
* {{Chú thích web |url=http://animal-world.com/encyclo/marine/clowns/maroon.php |title=Maroon Clownfish |access-date=24 September 2015 |website=animal-world |archive-date=2015-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150929120043/http://animal-world.com/encyclo/marine/clowns/maroon.php |url-status=dead }}<br />
* {{Chú thích web |url=http://www.reef2rainforest.com/2014/12/18/coral-bonus-geographic-variants-within-clownfishes-maroons-ocellaris-perculas-part-6b/ |title=Geographic Variants Within Clownfishes |access-date=24 September 2015 |website=Reef to Rainforest media |archive-date=2021-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210313151750/http://www.reef2rainforest.com/2014/12/18/coral-bonus-geographic-variants-within-clownfishes-maroons-ocellaris-perculas-part-6b/ |url-status=dead }}<br />
* {{chú thích tạp chí |last1=Jang-Liaw |first1=N |last2=Tang |first2=K |last3=Hui |first3=C |last4=Shao |first4=K |title=Molecular phylogeny of 48 species of damselfishes (Perciformes: Pomacentridae) using 12S mtDNA sequences |url=https://archive.org/details/molecular-phylogenetics-and-evolution_2002-12_25_3/page/445 |journal=Molecular Phylogenetics and Evolution |date=December 2002 |volume=25 |issue=3 |pages=445–454 |doi=10.1016/S1055-7903(02)00278-6 |pmid=12450749 }}<br />
* {{Chú thích sách |last1=Nelson |first1=Joseph |last2=Grande |first2=Terry |last3=Wilson |first3=Mark |title=Fishes of the world |date=6 May 2016 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1118342336 |edition=5th }}<br />
* Fenner, Bob. 2005. ''Premnas biaculeatus - The Maroon Clownfish.'' SeaScope, Aquarium Systems, Inc. 22(1): 1-3.<br />
* {{Chú thích web |url=http://www.fishesofaustralia.net.au/home/species/378 |title=Spine-cheek Clownfish, Premnas biaculeatus |author1=Bray, D.J. |year=2011 |website=Fishes of Australia |ngày truy cập=2022-01-31 |archive-date=2019-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191101162203/http://fishesofaustralia.net.au/home/species/378 |url-status=dead }}<br />
* {{sealifephotos|212768}}<br />
<br />
{{Taxonbar|from=Q1365437}}<br />
<br />
[[Thể loại:Amphiprion|B]]<br />
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]<br />
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]<br />
[[Thể loại:Cá Ấn Độ]]<br />
[[Thể loại:Cá Myanmar]]<br />
[[Thể loại:Cá Thái Lan]]<br />
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]<br />
[[Thể loại:Cá Philippines]]<br />
[[Thể loại:Cá Malaysia]]<br />
[[Thể loại:Cá Indonesia]]<br />
[[Thể loại:Cá Papua New Guinea]]<br />
[[Thể loại:Cá Úc]]<br />
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1790]]<br />
[[Thể loại:Loài ít quan tâm theo Sách đỏ IUCN]]<br />
[[Thể loại:Họ Cá thia]]</div>imported>InternetArchiveBot