imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2026-06-28T09:30:10Z

Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

{{Tên người Nhật|Andō}}{{Thông tin nghệ sĩ}}[[Tập tin:Azuma house.JPG|nhỏ|250px|Nhà lô (Azuma House), Sumiyoshi, tỉnh Osaka, Nhật Bản, 1976]]
{{Nihongo|'''Ando Tadao'''|安藤忠雄|''Andō Tadao''|あんどただお,''An Đằng Trung Hùng''}} (sinh [[13 tháng 9]] năm [[1941]] ở [[Ōsaka|Osaka]], [[Nhật Bản]]) là một [[kiến trúc sư]] người Nhật. Ông là một người theo chủ nghĩa [[Phê bình khu vực]]. Ando chưa hề qua một trường lớp đào tạo về kiến trúc nào. Thời trẻ, ông đã một mình thực hiện một chuyến đi từ Đông sang Tây để tự quan sát và học hỏi. Ông đã từng là tài xế, một [[võ sĩ quyền Anh]] trước khi là một kiến trúc sư. Năm [[1969]], ông thành lập hãng kiến trúc [[Ando Tadao và cộng sự]].

Công trình nhà lô ở [[Sumiyoshi]] (''Azuma House''), một nhà nhỏ 2 tầng, hoàn thành năm [[1972]] là công trình đầu tiên bộc lộ những đặc điểm kiến trúc của ông. Nó bao gồm 3 khối [[không gian]] vuông cân bằng. Trong đó, hai khối đặc của không gian nội thất được chia cắt bằng một không gian mở của sân.

Năm [[1995]], Ando được nhận [[giải thưởng kiến trúc Pritzker|giải thưởng Pritzker]] và 100.000 [[đô la]] [[Hoa Kỳ|Mỹ]]. Ông đã tặng số tiền đó cho những trẻ em mồ côi trong cuộc [[động đất Hanshin]].<ref>{{Chú thích web |title=Tadao Ando {{!}} Architecture {{!}} Research Starters {{!}} EBSCO Research |url=https://www.ebsco.com/ |access-date=2026-02-08 |website=EBSCO |language=en}}</ref>

== Các công trình ==
=== Đã hoàn thành ===
[[Tập tin:Westin Awaji Island Hotel 06.jpg|nhỏ|phải|250px|Đảo Westin Awaji]]
[[Tập tin:Suntory.jpg|nhỏ|phải|250px|Bảo tàng Suntory]]
[[Tập tin:Lee U-Fan museum 李禹煥美術館香川県香川郡直島町字倉浦 PC192993.jpg|250px|nhỏ|phải|Lee U-Fan museum]]
* Nhà lô (Azuma House), Sumiyoshi, [[tỉnh (Nhật Bản)|tỉnh]] [[Ōsaka|Osaka]], [[Nhật Bản]], [[1976]]
* Khu tập thể [[Rokko]], giai đoạn 2, [[Rokko]], tỉnh [[Hyōgo|Hyogo]], Nhật Bản, [[1983]]
* Festival, [[Naha]], tỉnh [[Okinawa]], Nhật Bản, [[1984]]
* Nhà thờ nước, Tomamu, tỉnh [[Hokkaidō|Hokkaido]], Nhật Bản, [[1988]]
* GALLERIA akka, thành phố [[Ōsaka|Osaka]], Nhật Bản, 1988
* Bảo tàng trẻ em, [[Himeji (thành phố)|Himeji]], tỉnh [[Hyōgo|Hyogo]], Nhật Bản, [[1989]]
* Nhà thờ ánh sáng, [[Ibaraki, Osaka|Ibaraki]], tỉnh Osaka, Nhật Bản, 1989 [http://architecture.mit.edu/~barandon/4.203/overview_page.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070408003658/http://architecture.mit.edu/~barandon/4.203/overview_page.htm |date=2007-04-08 }} [http://www.arch.mcgill.ca/prof/mellin/arch671/winter2000/mchan/precedents/ando.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150909011331/http://www.arch.mcgill.ca/prof/mellin/arch671/winter2000/mchan/precedents/ando.html |date=2015-09-09 }}
* Collezione, [[Tōkyō|Tokyo]], Nhật Bản, 1989
* Nhà làm việc RAIKA HEADQUARTES BUILDING, Osaka, Nhật Bản, 1989.
* Đền thờ nước, đảo [[Awaji]], tỉnh Hyogo, Nhật Bản, 1991 [http://www.floornature.com/worldaround/articolo.php/art34/3/en/arch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040915013323/http://www.floornature.com/worldaround/articolo.php/art34/3/en/arch |date=2004-09-15 }}
* Bảo tàng Nghệ thuật đương đại Naoshima, [[Naoshima, Kagawa|Naoshima]], tỉnh [[Kagawa]], Nhật Bản, [[1992]] [http://www.naoshima-is.co.jp/english/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060221231352/http://www.naoshima-is.co.jp/english/ |date=2006-02-21 }} [http://www.architectureweek.com/2001/0314/design_2-2.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051125004506/http://www.architectureweek.com/2001/0314/design_2-2.html |date=2005-11-25 }}
* Gian triển lãm Nhật Bản tại Expo '92, [[Sevilla]], [[Tây Ban Nha]], 1992
* Nhà tập thể Rokko, giai đoạn 2, Rokko, [[Kobe]], Nhật Bản, [[1993]]
* Nhà bảo tàng Sunstory, thành phố Osaka, Nhật Bản, [[1995]]
* Nhà riêng, [[Chicago]], [[Illinois]], [[1997]]
* Quỹ nghệ thuật Pulitzer, [[Saint Louis]], [[Missouri]], [[2001]] [http://www.pulitzerarts.org/architecture.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051018035603/http://www.pulitzerarts.org/architecture.htm |date=2005-10-18 }}
* Bảo tàng tưởng niệm [[Ryotaro Shiba]], [[Higashiosaka]], tỉnh Osaka, Nhật Bản, 2001
* [[Bảo tàng Nghệ thuật Hiện đại Fort Worth]], [[Fort Worth]], [[Texas]], [[2002]] [http://www.themodern.org/newando.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040814044441/http://www.themodern.org/newando.html |date=2004-08-14 }}
* Bảo tàng Nghệ thuật Chichu, [[Naoshima, Kagawa|Naoshima]], tỉnh [[Kagawa]], Nhật Bản, [[2004]] [http://www.chichu.jp/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050428023629/http://www.chichu.jp/ |date=2005-04-28 }}
* Nhà hàng Morimoto [[Manhattan]], [[2006]]

=== Đang trong quá trình xây dựng ===
* Dự án Jingumae 4-Chome, Tokyo, Japan (dự kiến hoàn thành tháng 1 năm 2006) [http://www.mori.co.jp/projects/jingumae/en_index.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051102065105/http://www.mori.co.jp/projects/jingumae/en_index.html |date=2005-11-02 }}
* Nhà, khu chuồng ngựa, lăng cho nhà thiết kế Tom Ford, gần [[Santa Fe]], [[New Mexico]], Mỹ
* Mở rộng [[Viện học Nghệ thuật Clark]] ở [[Williamstown]], [[Massachusetts]]

== Giải thưởng ==
* Giải thưởng thường niên (Row, Sumiyoshi), [[Học viện Kiến trúc Nhật Bản]], [[1979]]
* Giải thưởng Văn hóa (Khu nhà Rokko Housing 1 và 2), Nhật Bản, [[1983]]
* [[Huy chương Alvar Aalto]] của [[Hiệp hội kiến trúc sư Phần Lan]], [[1985]]
* Huy chương vàng kiến trúc, [[Viện hàn lâm Kiến trúc Pháp]], [[1989]]
* Giải thưởng kiến trúc Carlsberg, [[Đan Mạch]], [[1992]]
* Giải thưởng [[Hàn lâm nghệ thuật Nhật Bản]], [[Nhật Bản]], [[1993]]
* [[Giải thưởng kiến trúc Pritzker|Giải thưởng Pritzker]], [[1995]]
* Hiệp sĩ [[Hiệp hội Văn học và Nghệ thuật Pháp]], [[Pháp]], 1995
* Giải thưởng Hoàng gia "FRATE SOLE" về kiến trúc, Hiệp hội nghệ thuật Nhật Bản, [[1996]]
* Huân chương Hiệp hội Văn học và Nghệ thuật Pháp, Pháp, [[1997]]
* Huy chương vàng Hoàng gia, [[Hiệp hội kiến trúc sư Hoàng gia Anh]] (RIBA), [[1997]]
* [[Huy chương vàng AIA]], [[Hiệp hội Kiến trúc sư Mỹ]] (AIA), [[2002]]

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}
{{thể loại Commons|Tadao Ando}}
=== Sách ===
* Francesco Dal Co. ''Tadao Ando: Complete Works''. Phaidon Press, 1997
* Frampton, K. ''Tadao Ando: Buildings, Projects, Writings''. Rizzoli International Publications, 1984
* Vynckt, R. ''International Dictionary of Architects and Architecture''. St. James Press, 1993.

== Liên kết ngoài ==
* [http://www.tadaoando.net Tadao Ando unofficial website 01 (cyber-squatting)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922184654/http://tadaoando.net/ |date=2017-09-22 }}
* [http://www.andotadao.org Tadao Ando unofficial website 02 (cyber-squatting)]
* [http://www.greatbuildings.com/architects/Tadao_Ando.html Giới thiệu về Ando Tadao ở Greatbuilding]

{| {{prettytable}} style="text-align:center; width:600px; height:80px; margin: 1em auto 1em auto"
|+ '''Danh mục người nhận giải thưởng Pritzker'''
|-
|'''Người trước''' <br /> [[Christian de Portzamparc]] ||'''Ando Tadao'''||'''Người sau''' <br /> [[Rafael Moneo]]
|-
|}

{{Thời gian sống|1941}}

[[Thể loại:Kiến trúc sư Nhật Bản]]
[[Thể loại:Kiến trúc sư nhận giải thưởng AIA]]
[[Thể loại:Người đoạt giải Pritzker]]
[[Thể loại:Người Osaka (thành phố)]]

Ando Tadao - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5