imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

2025-11-19T02:45:34Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

Trang mới

{| class="infobox bordered" style="border-collapse: collapse; width: 22em; text-align: left; margin-bottom: 10px;"
| colspan="2" id="9" style="text-align:center; padding:2px;" |[[Tập tin:Ferrate_ion.svg|121x121px|Aromatic skeletal formula of ferrate]]
|- id="10"
| colspan="2" id="11" style="text-align:center; padding:2px;" |[[Tập tin:Ferrate_and_permanganate_solution.jpg|289x289px]]<br /><div id="12" style="text-align:center;">Dung dịch ferrat (trái)<br />và [[permanganat]] (phải)</div>
|- id="15"
! colspan="2" id="16" style="background: #f8eaba; text-align: center;" |Names
|- id="18"
| colspan="2" id="19" style="text-align:left;" |Tên IUPAC <div id="22" style="max-width:22em; word-wrap:break-word; padding-left:1.7em;">Ferrate(VI)</div>
|- id="24"
| colspan="2" id="25" style="text-align:left;" |Systematic IUPAC name
<div id="28" style="max-width:22em; word-wrap:break-word; padding-left:1.7em;"><div id="29" style="line-height:normal;">Tetraoxoironbis(olate)</div></div>
|- id="31"
| colspan="2" id="32" style="text-align:left;" |Tên khác<br /><div id="34" style="max-width:22em; word-wrap:break-word; padding-left:1.7em;">Ferrate(2−)</div>
|- id="36"
! colspan="2" id="37" style="background: #f8eaba; text-align: center;" |Identifiers
|- id="39"
| id="40" |<div id="41" style="line-height:normal;">3D model (JSmol)</div>
| id="44" |<div class="plainlist" id="45">
* <span title="chemapps.stolaf.edu (3D interactive model)">[https://chemapps.stolaf.edu/jmol/jmol.php?model=%5BO-%5D%5BFe%5D%28%5BO-%5D%29%28%3DO%29%3DO Interactive image]</span>
* <span title="chemapps.stolaf.edu (3D interactive model)">[https://chemapps.stolaf.edu/jmol/jmol.php?model=%5BO-%5D%5BFe%5D%28%3DO%29%28%3DO%29%5BO-%5D Interactive image]</span>
</div>
|- id="51"
| id="52" |ChEBI
| id="55" |<div class="plainlist" id="56">
* <span title="www.ebi.ac.uk">[https://www.ebi.ac.uk/chebi/searchId.do?chebiId=30992 CHEBI:30992]</span><sup> </sup><span id="60"><sup>[[Tập tin:Yes_check.svg|liên kết=|thế=☑|7x7px]]</sup></span><sup>Y</sup>
</div>
|- id="62"
| id="63" |ChemSpider
| id="66" |<div class="plainlist" id="67">
* <span title="www.chemspider.com">[http://www.chemspider.com/Chemical-Structure.21865127.html 21865127]</span><sup> </sup><span id="71"><sup>[[Tập tin:Yes_check.svg|liên kết=|thế=☑|7x7px]]</sup></span><sup>Y</sup>
</div>
|- id="73"
| id="74" |<div id="75" style="line-height:normal;">PubChem <abbr title="Compound ID">CID</abbr></div>
| id="78" |<div class="plainlist" id="79">
* <span title="pubchem.ncbi.nlm.nih.gov">[https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/25000034 25000034]</span>
</div>
|- id="83"
| colspan="2" id="84" |<div class="mw-collapsible mw-collapsed" id="85" style="border: none; padding: 0;">
<div id="86" style="font-size: 105%; text-align:left; font-weight:normal; background:transparent;">InChI</div>

* <div id="91" style="border-top:1px solid #ccc; padding:0.2em 0 0.2em 1.5em; text-align:left;"><div id="92" style="word-wrap:break-word; text-indent:-1.5em; font-size:11px; line-height:120%;">InChI=1S/Fe.4O/q;;;2*-1<sup> </sup><span id="94"><sup>[[Tập tin:Yes_check.svg|liên kết=|thế=☑|7x7px]]</sup></span><sup>Y</sup></div><div id="96" style="word-wrap:break-word; text-indent:-1.5em; font-size:11px; line-height:120%;">Key: XGBDPAYTQGQHEW-UHFFFAOYSA-N<sup> </sup><span id="98"><sup>[[Tập tin:Yes_check.svg|liên kết=|thế=☑|7x7px]]</sup></span><sup>Y</sup></div></div>
* <div id="101" style="border-top:1px solid #ccc; padding:0.2em 0 0.2em 1.5em; text-align:left;"><div id="102" style="word-wrap:break-word; text-indent:-1.5em; font-size:11px; line-height:120%;">InChI=1/Fe.4O/q;;;2*-1/rFeO4/c2-1(3,4)5/q-2</div><div id="104" style="word-wrap:break-word; text-indent:-1.5em; font-size:11px; line-height:120%;">Key: XGBDPAYTQGQHEW-WTZHFVRHAI</div></div>
</div>
|- id="106"
| colspan="2" id="107" |<div class="mw-collapsible mw-collapsed" id="108" style="border: none; padding: 0;">
<div id="109" style="font-size: 105%; text-align:left; font-weight:normal; background:transparent;">SMILES</div>

* <div id="114" style="border-top:1px solid #ccc; padding:0.2em 0 0.2em 1.6em; word-wrap:break-word; text-indent:-1.5em; text-align:left; font-size:11px; line-height:120%;">[O-][Fe]([O-])(=O)=O</div>
* <div id="117" style="border-top:1px solid #ccc; padding:0.2em 0 0.2em 1.6em; word-wrap:break-word; text-indent:-1.5em; text-align:left; font-size:11px; line-height:120%;">[O-][Fe](=O)(=O)[O-]</div>
</div>
|- id="119"
! colspan="2" id="120" style="background: #f8eaba; text-align: center;" |Tính chất
|- id="122"
| id="123" |<div id="124" style="line-height:normal;">[[Công thức hóa học|Công thức hoá học]]</div>
| id="127" |FeO<sup style="font-size:inherit;line-height:inherit;vertical-align:baseline">2−</sup><br /><sub style="font-size:inherit;line-height:inherit;vertical-align:baseline">4</sub>
|- id="129"
| id="130" |[[Khối lượng mol]]
| id="133" |119.843 g mol<sup>−1</sup>
|- id="135"
| colspan="2" id="136" style="text-align:left; background:#f8eaba;" |<div id="137" style="margin:0 auto; text-align:left;"><div id="138" style="line-height:normal;">Except where otherwise noted, data are given for materials in their standard state (at 25 °C [77 °F], 100 kPa).</div></div>
|- id="141" style="background:#f8eaba; border-top:2px solid transparent;"
| colspan="2" id="142" style="text-align:center;" |<span id="143">[[Tập tin:Yes_check.svg|liên kết=|thế=☑|12x12px]]</span>Y <span class="reflink plainlinks nourlexpansion">[//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ComparePages&rev1=443819490&page2=Ferrate%28VI%29 verify]</span> (what is <span id="146"><sup>[[Tập tin:Yes_check.svg|liên kết=|thế=☑|7x7px]]</sup></span><sup>Y</sup><span id="148"><sup>[[Tập tin:X_mark.svg|liên kết=|thế=☒|8x8px]]</sup></span><sup>N</sup> ?)
|- id="151" style="background:#f8eaba; border-top:2px solid transparent;"
| colspan="2" id="152" style="text-align:center;" |Infobox references
|- id="155" style="background:#f8eaba;"
|}
'''Ferrat(VI)''' là [[Ion|anion]] [[Hóa vô cơ|vô cơ]] với [[công thức hóa học]] '''FeO<sub>4</sub><sup>2−</sup>'''. Ferrat(VI) có tính [[nhạy sáng]], tạo nên màu tím nhạt trong các hợp chất và dung dịch chứa nó. Đồng thời nó cũng là một trong những chất oxi hoá tồn tại được trong nước mạnh và ổn định nhất. Mặc dù được coi là một [[base|base yếu]], dung dịch có nồng độ ferrat(VI) lớn là chất ăn mòn (kể cả da) và chỉ ổn định ở độ pH cao.

== Danh pháp ==

<span>Từ ''"ferrat"''</span> thường được dùng để gọi ferrat(VI) nhưng cũng có thể chỉ các [[Ion|ion âm]] chứa sắt khác, trong đó có các anion thường gặp hơn FeO<sub>4</sub><sup>2−</sup>. Chúng bao gồm [[natri tetracacbonylferat]] Na<sub>2</sub>Fe(CO)<sub>4</sub>, [[Kali tetracacbonylferat|K<sub>2</sub>Fe(CO)<sub>4</sub>]] và muối ion phức tetracloroferrat(III) FeCl<sub>4</sub><sup>−</sup>. Mặc dù hiếm khi được nghiên cứu, ferrat(V) FeO<sub>4</sub><sup>3−</sup> (hay hypoferrat) và ferrat(IV) FeO<sub>4</sub><sup>4−</sup> có tồn tại. Chúng cũng được gọi là ferrat.<ref name="hill">{{chú thích sách|title=Chemistry in context|url=https://archive.org/details/chemistryinconte00unse|author1=Graham Hill|author2=John Holman|edition=5th|publisher=Nelson Thornes|year=2000|isbn=0-17-448276-0|page=[https://archive.org/details/chemistryinconte00unse/page/202 202]}}</ref>

Trước đây, ion ferrat(VI) được gọi là peferrat.<ref>Potassium perferrate, K<sub>2</sub>FeO<sub>4</sub> - atomistry.com</ref> Ngày nay, ion peferrat có công thức là FeO<sub>4</sub><sup>-</sup>.<ref>{{chú thích web | url = https://books.google.com.vn/books?id=4_EyAQAAMAAJ&pg=PA443&dq=&hl=vi&sa=X&ved=0ahUKEwiI6cmFp7joAhUEM94KHYffDmYQuwUIQzAC#v=onepage&q&f=false | tiêu đề = Annual Report of the Board of Regents of the Smithsonian Institution | ngày truy cập = 22 tháng 3 năm 2025 | nơi xuất bản = Google Books }}</ref>

== Điều chế ==
Sắt thường tồn tại dưới trạng thái oxi hoá +2 hoặc +3; tuy nhiên khi có sự xuất hiện của các chất oxi hoá mạnh, sắt có thể tạo thành các trạng thái oxi hoá cao hơn (+4, +5 và +6).

Muối ferrat được tạo thành khi oxi hoá sắt trong môi trường kiềm bằng các chất oxi hoá mạnh, hoặc đốt hỗn hợp bột [[sắt]] và bột [[kali nitrat]].<ref name="sharma">{{Chú thích sách|isbn=81-8356-223-X}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref>

Ví dụ, ferrat được tạo thành khi đun nóng [[sắt(III) hydroxide]] với [[Natri hipoclorit|natri hypoclorit]] trong dung dịch kiềm:

: 2Fe(OH)<sub>3</sub> + 3OCl<sup>−</sup> + 4 OH<sup>−</sup> → 2FeO<sub>4</sub><sup>2−</sup> + 5{{H2O}} + 3Cl<sup>−</sup>

Anion dễ dàng tách ra khỏi dung dịch khi có mặt [[bari]], hình thành [[bari ferrat]].

== Tính chất ==
Anion ferrat(VI) không bền ở môi trường trung tính<ref name="sharma"/> hoặc pH thấp, tạo thành sắt(III):<ref name="wulfsberg">{{Chú thích sách|isbn=0-935702-66-0}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref>

: [FeO<sub>4</sub>]<sup>2−</sup> + 3e<sup>−</sup> + 8{{H+}} {{Thuận nghịch}} Fe<sup>3+</sup> + 4{{H2O}}

Quá trình khử tạo ra một số hợp chất trung gian chứa sắt ở số oxi hoá +5 và +4. Những anion này còn phản ứng mạnh mẽ hơn cả ferrat(VI). Ferrat bền hơn trong môi trường kiềm, tồn tại trong khoảng 8 đến 9 tiếng ở pH 8 hoặc 9.<ref name="bergeron">{{Chú thích sách|isbn=0-8493-8679-9}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref>

Dung dịch ferrat có màu hồng khi pha loãng, nhưng sẽ có màu đỏ hoặc tím ở nồng độ cao hơn.<ref name="wiberg">{{Chú thích sách|isbn=0-12-352651-5}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref><ref>{{Chú thích sách|isbn=0-19-860918-3}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref> Ion ferrat là [[Chất oxy hóa|chất oxi hoá]] mạnh hơn [[permanganat|pemanganat]],<ref name="mackay">{{Chú thích sách|isbn=0-7487-6420-8}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref> nó sẽ oxi hoá [[Crom|crom(III)]] thành đicromat,<ref>{{Chú thích sách|isbn=81-8356-013-X}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref> [[amonia]] thành phân tử [[nitơ]].<ref>{{Chú thích web|url=https://kb.osu.edu/dspace/bitstream/1811/36335/1/OH_WRC_444.pdf|tiêu đề=Oxidation of Ammonia in Water by Ferrates(VI) and (IV)|tác giả=Karlis Svanks|ngày tháng=June 1976|ngày truy cập=2010-05-04|nhà xuất bản=Water Resources Center, Ohio State University|họ=Karlis Svanks|trang=3|định dạng=PDF}}Đã định rõ hơn một tham số trong <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tác giả=</code> và <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|họ=</code> ([[Help:CS1 errors#redundant parameters|trợ giúp]]); Đã định rõ hơn một tham số trong <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tác giả=</code> và <code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|họ=</code> ([[Help:CS1 errors#redundant parameters|trợ giúp]])
</ref>

Ferrat có khả năng [[Tẩy uế|khử trùng]] mạnh, dễ dàng loại bỏ và phá huỷ [[virus]].<ref>{{Chú thích sách|isbn=1-56670-633-5}}<code style="color:inherit; border:inherit; padding:inherit;">|tựa đề=</code> trống hay bị thiếu ([[Help:CS1 errors#citation missing title|trợ giúp]])
</ref>

Anion ferrat(VI) có hai [[electron độc thân]], nên nó có tính [[thuận từ]]. Nó có cấu trúc phân tử tứ diện. Fe(VI) là chất oxi hoá mạnh ở bất kì độ pH nào. Thế điện cực chuẩn của Fe(VI)/Fe(III) dao động từ +2.2 V đến +0.7 V lần lượt trong môi trường axit đến base. [[Natri ferrat]] (Na<sub>2</sub>FeO<sub>4</sub>) là loại thuốc thử hữu ích với khả năng chọn lọc tốt, ổn định trong dung dịch có pH cao, vẫn giữ được tính tan trong dung dịch bị bão hoà bởi [[natri hydroxide]]. Ferrat là một trong những chất tẩy uế nước tốt nhất, mà lại thân thiện với môi trường. Sản phẩm sau phản ứng khử ferrat thường không gây hại, ví dụ như muối sắt(III), hoặc [[sắt(III) oxit]]. Fe(III) được hấp thụ một cách tự nhiên vào cơ thể con người, động vật và cây cối. Anion ferrat mang cấu trúc tứ diện, tương tự với anion cromat và pemanganat.

:<math chem="">\begin{array}{rlrlr}
E_o &= +2.20\ \ce{V}: &\ \ce{{FeO4^{2-}} + {8H+}+ 3e-} \rightleftharpoons &\ce{{Fe^{3}+} + 4H2O} &\text{(môi trường axit)} \\
E_o &= +0.72\ \ce{V}: &\ \ce{{FeO4^{2-}}+{4H2O}+ 3e-} \rightleftharpoons &\ce{{Fe(OH)3} + 5OH-} &\text{(môi trường bazơ)}
\end{array}</math>

== Xem thêm ==

* [[Kali ferrat]]
* [[Bari ferrat]]

==Tham khảo==
{{tham khảo}}
{{Ferrat}}
{{Hợp chất sắt|state=}}

[[Thể loại:Anion]]
[[Thể loại:Muối ferrat]]
[[Thể loại:Chất oxy hóa]]

Anion ferrat(VI) - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)