imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

2025-11-19T05:32:49Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

Trang mới

'''Bóng bida''' là một loại bóng nhỏ, cứng, được dùng trong các môn [[thể thao dùng gậy]], như [[carom billiards]], [[Pool (cue sports)|pool]] và [[snooker]]. Kiểu dáng, kích thước, màu sắc, số và hoa văn của bóng khác biệt tùy thuộc vào từng môn. Các đặc tính cụ thể khác của bóng như [[độ cứng]], [[hệ số ma sát]] và [[Độ đàn hồi (khoa học vật liệu)|độ đàn hồi]] rất quan trọng đối với sự chính xác trong môn thể thao.

== Lịch sử ==
[[Tập tin:US114945 - Patents for Injection Moulding by John Wesley Hyatt (Diagram 1).png|thumb|[[John Wesley Hyatt|Hyatt]]'s celluloid ball patent (1871)]]

Những quả bóng thuở sơ khai được làm bằng nhiều chất liệu khác nhau, bao gồm cả gỗ và đất sét (đất sét còn được sử dụng cho đến thế kỷ 20). Mặc dù những quả bóng xương bò với giá cả phải chăng được sử dụng phổ biến ở châu Âu,<ref name="ebay">Note: Antique ox-bone balls remain a very common item on [[eBay]].</ref> ngà voi là chất liệu được ưa chuộng muộn nhất từ năm 1627 cho đến đầu thế kỷ 20;<ref name="Shamos 1999">{{Shamos 1999}}</ref>{{rp|17}} tài liệu sớm nhất nhắc đến bóng bi da bằng ngà voi từ năm 1588 trong kho của [[Công tước xứ Norfolk]].<ref name="Everton 1986">{{chú thích sách
|title=The History of Snooker and Billiards
|last=Everton
|first=Clive
|authorlink=Clive Everton
|location=Haywards Heath, UK
|publisher=[[Transworld (company)|Partridge Pr.]]
|page=8
|year=1986
|isbn=1-85225-013-5
|edition=rev. ver. of ''The Story of Billiards and Snooker'', 1979
|quote=11 balls of {{sic|hide=y|yvery}}
}}</ref> Những quả bóng được tô màu và đánh số xuất hiện vào khoảng đầu thập niên 1770.<ref name="Shamos 1999" />{{rp|17}} Vào giữa thế kỷ 19, những con voi bị giết thịt để lấy ngà với tốc độ đáng báo động, chỉ để đáp ứng nhu cầu về bóng bi da cao cấp. Một cái ngà voi chỉ có thể làm ra không quá tám quả bóng{{citation needed|date=February 2010|reason=When sourced, this should probably be added to the article on elephants.}}. Ngành công nghiệp sản xuất bóng bi da nhận ra rằng nguồn voi (nguồn chính để có ngà) đang bị đe dọa đến tuyệt chủng và để có được ngà cũng nguy hiểm.<ref name="Shamos 1999" />{{rp|17}} Các nhà phát minh đứng trước thử thách tìm ra được vật liệu thay thế có thể sản xuất được, với phần thưởng do một nhà cung cấp ở New York là [[Michael Phelan (billiards)|Phelan]] và [[H. W. Collender|Collender]] đặt ra là 10 000 [[đô la Mỹ]]<ref name="Shamos 1999" />{{rp|17}}{{Citation needed|date=February 2010|reason=Can't find reliable source for company name.}}. (Tương đương ${{formatnum:{{Inflation|US|10000|1869|r=1}}}} năm {{CURRENTYEAR}}{{Inflation-fn|US}}.)

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{sơ khai}}

[[Thể loại:Bóng]]

Bóng bida - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)