imported>Nameun: thêm nguồn tham khảo

2026-06-12T16:53:35Z

thêm nguồn tham khảo

Trang mới

{{Thiếu nguồn gốc|date=tháng 3/2026}}
{{đổi hướng|Biến|định nghĩa khác|Biến (định hướng)}}
Trong [[toán học]], '''biến số''' hay '''biến''' ({{langx|en|Variable}}) là một đại lượng có giá trị bất kỳ, không bắt buộc phải duy nhất có một giá trị (không có giá trị nhất định).<ref>{{cite book |last=Sobolev |first=S.K. (originator) |title=Encyclopedia of Mathematics |title-link=Encyclopedia of Mathematics |publisher=[[Springer Publishing|Springer]] |isbn=1402006098 |language=en |chapter=Individual variable |quote=A symbol of a formal language used to denote an arbitrary element (individual) in the structure described by this language. |access-date=2024-09-05 |chapter-url=http://encyclopediaofmath.org/index.php?title=Individual_variable&oldid=17515}}</ref> Biến số là số có thể thay đổi giá trị trong một tình huống có thể thay đổi. Ngược lại với biến số là một '''[[hằng số]]'''. Hằng số là một số không thay đổi trong mọi tình huống.

Thuật ngữ ''biến'' dùng để chỉ các đại lượng (chẳng hạn các [[đại lượng vật lý]] như khối lượng, thời gian, các đại lượng [[hình học]] như [[chiều dài|độ dài]], [[diện tích]], [[thể tích]],...) có thể nhận các giá trị khác nhau trong một tập hợp nào đấy (được gọi là miền biến thiên của nó). Theo quan điểm động, người ta gọi chúng là các đại lượng biến thiên, hay đơn giản là các biến. Nếu tập hợp các giá trị của biến X là tập [[hợp số]] thì nó được gọi là biến số. Cũng có những biến không phải là biến số như ''biến lôgic'', ''biến Boolean'', ''biến ký tự'',... Giá trị của các biến thường liên quan đến nhau. Khi xét quan hệ giữa chúng với nhau, một số biến được xem là độc lập được gọi là các biến độc lập, một số biến sẽ nhận giá trị phụ thuộc vào các biến khác, được gọi là biến phụ thuộc. Xem thêm định nghĩa hàm số.

Khi xét quan hệ phụ thuộc giữa các biến, nếu đã biết giá trị của một số biến, nếu cần có thể xác định giá trị của một hoặc một số biến chưa biết, khi đó các biến cần tìm giá trị được gọi là các ''ẩn'' (''ẩn số''), các biến đã biết giá trị được gọi là các tham biến (tham số), còn hệ thức biểu diễn mối liên hệ giữa các biến (thường là một [[đẳng thức]]/[[bất đẳng thức]]) được gọi là các [[phương trình]]/[[bất phương trình]], việc tìm giá trị của các ẩn được gọi là [[giải phương trình]]/bất phương trình. Các giá trị tìm được của các ẩn được gọi là nghiệm của phương trình/bất phương trình.

==Xem thêm==
*[[Hàm số]]
*[[Tham số (khoa học máy tính)]] hay đối số
*[[Hằng số]]

==Tham khảo==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==

{{sơ khai toán học}}
{{Kiểm soát tính nhất quán}}
{{Đại số}}

[[Thể loại:Thuật ngữ toán học]]
[[Thể loại:Đại số]]
[[Thể loại:Lý thuyết thống kê]]
[[Thể loại:Toán học sơ cấp]]
[[Thể loại:Thuật ngữ thống kê]]
[[Thể loại:Vi tích phân]]
[[Thể loại:Logic toán]]
[[Thể loại:Cú pháp (logic)]]
[[Thể loại:Biến (toán học)]]

Biến số - Lịch sử thay đổi

imported>Nameun: thêm nguồn tham khảo