imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.1456571, replaced: “ → " (2), ” → " (2)

2026-06-03T16:29:48Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.1456571, replaced: “ → " (2), ” → " (2)

Trang mới

{{Tiểu sử quân nhân
|tên= Nguyễn Đăng Ngọ
|hình=
|chú thích hình=
|quốc tịch= [[Tập tin:Flag of Vietnam.svg|22px]] [[Việt Nam]]
|biệt danh= Cao Phòng
|ngày sinh= [[1922]]
|nơi sinh= [[Vân Đình]], [[Hà Nội]]
|ngày mất= [[1988]]
|nơi mất=
|thuộc= [[Tập tin:Flag of the People's Public Security of Vietnam.svg|22px]] [[Công an nhân dân Việt Nam]]
|năm phục vụ= 1945–1988
|cấp bậc= {{QH|thiếu tướng công an}}
|đơn vị=
|chỉ huy= [[Tập tin:Flag of Vietnam.svg|22px]] [[Công an nhân dân Việt Nam]]
|tham chiến= [[Chiến tranh Đông Dương|Kháng chiến chống Pháp]] [[Chiến tranh Việt Nam|Kháng chiến chống Mỹ]]
|khen thưởng= Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba Huân chương Quân công hạng Nhất Huân chương Chiến thắng hạng Nhất Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất [[Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân]]
|công việc khác=
}}
'''Cao Phòng''' (1922–1988), tên thật là '''Nguyễn Đăng Ngọ''', là Thiếu tướng [[Công an nhân dân Việt Nam]], Phó Tổng cục trưởng [[Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an (Việt Nam)|Tổng cục Cảnh sát]], [[Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân]].

== Thân thế ==
Nguyễn Đăng Ngọ sinh ra trong một gia đình nghèo ở huyện Sơn Lãng, tỉnh [[Hà Đông (tỉnh)|Hà Đông]], nay là xã [[Vân Đình]] (trước 2025 là xã [[Cao Thành]], huyện [[Ứng Hòa (huyện)|Ứng Hòa]]), thành phố [[Hà Nội]].<ref name="kinhdoanhnet">{{chú thích web|url=https://kinhdoanhnet.vn/thieu-tuong-cao-phong-xung-danh-anh-hung-9394.html|tiêu đề=Thiếu tướng Cao Phòng xứng danh anh hùng|author=PV|website=Kinhdoanhnet|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210716150129/https://kinhdoanhnet.vn/thieu-tuong-cao-phong-xung-danh-anh-hung-9394.html|ngày lưu trữ=2021-07-16|url-status=live|ngày=2017-04-28|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-16|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Thời trẻ, ông theo học ở [[Trường Trung học phổ thông Chu Văn An, Hà Nội|Trường Trung học Bảo hộ (Trường Bưởi)]].<ref name="kinhdoanhnet"/> Sau khi tốt nghiệp trung học, ông thi đỗ vào [[Trường Đại học Y Dược Hà Nội]]. Khi lên năm thứ hai, ông quyết định lại gác lại việc học để đi hoạt động cách mạng, làm Đội viên Đội tuyên truyền Cứu quốc tại Hà Nội.<ref name="cand 1">{{chú thích web|url=http://cand.com.vn/Cong-an/Thieu-tuong-Cao-Phong---mot-tam-guong-liem-khiet-va-thanh-bach-179459/|tiêu đề=Thiếu tướng Cao Phòng - một tấm gương liêm khiết và thanh bạch|author=L.V.|website=Báo Công an nhân dân điện tử|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210716150033/http://cand.com.vn/Cong-an/Thieu-tuong-Cao-Phong---mot-tam-guong-liem-khiet-va-thanh-bach-179459/|ngày lưu trữ=2021-07-16|url-status=live|ngày=2011-05-29|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-16|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Cuộc đời ==
Năm 1945, sau [[Cách mạng Tháng Tám]], ông tham gia Đội [[Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh|Thanh niên Cứu quốc]] Hà Nội. Năm 1946, ông được lựa chọn vào Đội trinh sát của Sở Công an Bắc Bộ, tham gia phá giải nhiều âm mưu chính trị lẫn quân sự của các tổ chức chống đối như Việt Quốc, Việt Cách, Đại Việt, đặc biệt là [[vụ án phố Ôn Như Hầu]].<ref name="kinhdoanhnet"/><ref name="cand 1"/><ref name="cand 2">{{chú thích web|url=https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Tuyen-duong-anh-hung-khac-ghi-cong-trang-i463789/|tiêu đề=Tuyên dương anh hùng, khắc ghi công trạng|author=Phương Thủy|website=Báo Công an nhân dân điện tử|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210731172731/https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Tuyen-duong-anh-hung-khac-ghi-cong-trang-i463789/|ngày lưu trữ=2021-07-31|url-status=live|ngày=2018-01-31|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Sau ngày [[Toàn quốc kháng chiến]], ông được phân công làm cán bộ trinh sát đặc biệt của [[Bộ Công an (Việt Nam)|nha Công an Trung ương]], phụ trách các tỉnh [[Bắc Kạn (tỉnh)|Bắc Kạn]], [[Thái Nguyên]], [[Tuyên Quang]] và [[Cao Bằng]].<ref name="kinhdoanhnet"/><ref name="cand 1"/> Ông từng thuộc đơn vị công an bảo vệ [[Đài Tiếng nói Việt Nam|Đài phát thanh Quốc gia]] (khi đó đã sơ tán khỏi Hà Nội<ref>{{chú thích web|url=https://vov.gov.vn/moc-lich-su-dtnew-128347?keyDevice=true|tiêu đề=Mốc lịch sử|author=|website=Cổng thông tin điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220130091739/https://vov.gov.vn/moc-lich-su-dtnew-128347?keyDevice=true|ngày lưu trữ=2022-01-30|url-status=live|ngày=2019-11-08|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-01-30|ngôn ngữ=vi}}</ref>). Tháng 2 năm 1949, ông được phổ nhiệm làm Đại đội phó, sau đó là Đại đội trưởng Đại đội độc lập bảo vệ [[ATK]].<ref name="kinhdoanhnet"/><ref name="cand 2"/><ref>{{chú thích web|url=https://sknc.qdnd.vn/dia-chi-do/di-tich-nha-cong-an-trung-uong-501982|tiêu đề=Di tích Nha Công an Trung ương|author=Như Trang|author2=Nguyễn Thủy|website=Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220127184457/https://sknc.qdnd.vn/dia-chi-do/di-tich-nha-cong-an-trung-uong-501982|ngày lưu trữ=2022-01-27|url-status=live|ngày=2020-08-11|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-01-27|ngôn ngữ=vi}}</ref> Đồng thời ông cũng tham gia điều tra nhiều vụ án lớn như vụ án [[Trần Dụ Châu]], vụ trộm tiền ở ở Nha Công an Trung ương. Do giỏi tiếng Pháp, ông còn tham gia điều tra các hoạt động tình báo và phản gián của quân đội Pháp, cũng như hỏi cung tù binh.<ref name="kinhdoanhnet"/> Năm 1950, ông bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh tham gia [[Chiến dịch Biên giới]], sau đó tham gia hỏi cung, khai thác tài liệu đối với tù binh quân đội Pháp thuộc binh đoàn [[Marcel Le Page]] và [[Pierre Charton]].<ref name="cand 1"/> Năm 1954, sau [[Chiến dịch Điện Biên Phủ]], ông phụ trách hỏi cung đối với tướng [[Christian de Castries]], từ đó khai thác được nhiều thông tin quan trọng.<ref name="cand 2"/><ref name="vov">{{chú thích web|url=https://vov.vn/xa-hoi/chien-dich-dien-bien-phu-di-theo-doi-hinh-tham-lang-323878.vov|tiêu đề=Chiến dịch Điện Biên Phủ: Đi theo "Đội hình thầm lặng"|author=Vĩnh Trà|website=Cổng thông tin điện tử Đài Tiếng nói Việt Nam|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20140610005010/https://vov.vn/xa-hoi/chien-dich-dien-bien-phu-di-theo-doi-hinh-tham-lang-323878.vov|ngày lưu trữ=2014-06-10|url-status=live|ngày=2014-05-03|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-01-27|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Sau năm 1954, trước các hành động phá hoại của Mỹ và chính quyền Ngô Đình Diệm, ông được bổ nhiệm làm Đặc phái viên của Cục Bảo vệ chính trị, tham gia chỉ đạo khám phá các vụ án lớn, vạch trần được nhiều tổ chức chống phá cũng như gián điệp, biệt kích. Năm 1958, ông được điều về làm Phó trưởng [[Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an Việt Nam|phòng Hồ sơ]]. Năm 1964, ông được bổ nhiệm làm Trưởng phòng Nghiên cứu tổng hợp thuộc [[Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an Việt Nam|Cục Bảo vệ Nội bộ]]. Năm 1968, [[Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an Việt Nam|Cục Quản lý hồ sơ]] được thành lập dựa trên Phòng Hồ sơ, ông được điều về làm Phó Cục trưởng.<ref name="kinhdoanhnet"/><ref name="cand 1"/><ref name="cand 3">{{chú thích web|url=https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Truy-tang-danh-hieu-anh-hung-luc-luong-vu-trang-cho-Thieu-tuong-Cao-Phong-i465996/|tiêu đề=Truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang cho Thiếu tướng Cao Phòng|author=X. Mai|website=Báo Công an nhân dân điện tử|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210731173459/https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Truy-tang-danh-hieu-anh-hung-luc-luong-vu-trang-cho-Thieu-tuong-Cao-Phong-i465996/|ngày lưu trữ=2021-07-31|url-status=live|ngày=2018-02-23|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref>

Năm 1974, ông được bổ nhiệm làm Cục trưởng [[Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an|Cục Chấp pháp]], tham gia phá vụ án X92, phát hiện và bắt giữ được gián điệp [[Võ Văn Ba]] của CIA, góp phần ổn định đất nước sau thắng lợi [[Chiến dịch Mùa Xuân 1975|mùa xuân năm 1975]].<ref name="cand 2"/> Tháng 6 năm 1981, ông thụ phong quân hàm [[Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam|Thiếu tướng]], là một trong những vị tướng Công an đầu tiên, giữ chức Phó Tổng cục trưởng [[Tổng cục Cảnh sát, Bộ Công an (Việt Nam)|Tổng cục Cảnh sát nhân dân]] đến khi mất.<ref name="kinhdoanhnet"/><ref name="cand 1"/><ref name="cand 3"/><ref>{{chú thích web|url=https://congan.com.vn/tin-chinh/trao-tang-truy-tang-danh-hieu-anh-hung-llvtnd-cho-15-tap-the-ca-nhan-luc-luong-cand_50593.html|tiêu đề=Trao tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho 15 tập thể, cá nhân lực lượng CAND|author=Mai Loan|author2=Đoàn Tuấn|website=Chuyên trang Công an TPHCM|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20180131114632/https://congan.com.vn/tin-chinh/trao-tang-truy-tang-danh-hieu-anh-hung-llvtnd-cho-15-tap-the-ca-nhan-luc-luong-cand_50593.html|ngày lưu trữ=2018-01-31|url-status=live|ngày=2018-01-31|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Trao-tang-truy-tang-danh-hieu-Anh-hung-LLVT-nhan-dan-cho-6-tap-the-9-ca-nhan-i463853/|tiêu đề=Trao tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho 6 tập thể, 9 cá nhân|author=Phạm Tâm|website=Báo Công an nhân dân điện tử|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210731173232/https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/Trao-tang-truy-tang-danh-hieu-Anh-hung-LLVT-nhan-dan-cho-6-tap-the-9-ca-nhan-i463853/|ngày lưu trữ=2021-07-31|url-status=live|ngày=2018-01-31|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref>

== Danh hiệu ==
Thiếu tướng Cao Phòng được tặng thưởng nhiều Huân chương cao quý, trong đó có Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba, Huân chương Quân công hạng Nhất, Huân chương Chiến thắng hạng Nhất, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất, còn có nhiều huân chương hữu nghị do các nước [[Liên Xô]], [[Cộng hòa Nhân dân Ba Lan|Ba Lan]], [[Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Tiệp Khắc|Tiệp Khắc]], [[Cộng hòa Dân chủ Đức]], [[Cộng hòa Nhân dân Bulgaria|Bungari]], [[Lào]], [[Cuba]].<ref name="kinhdoanhnet"/><ref name="cand 1"/> Ngày 31 tháng 1 năm 2018, Thiếu tướng Cao Phòng được truy tặng danh hiệu [[Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân]] do những đóng góp trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.<ref name="cand 2"/><ref>{{chú thích web|url=http://conganyenbai.gov.vn/CAYB/Tin-trong-nganh/20273/|tiêu đề=Trao tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho 6 tập thể, 9 cá nhân|author=|website=Trang thông tin điện tử Công an Yên Bái|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210731172507/http://conganyenbai.gov.vn/CAYB/Tin-trong-nganh/20273/|ngày lưu trữ=2021-07-31|url-status=live|ngày=2018-02-01|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://anninhthudo.vn/6-tap-the-9-ca-nhan-duoc-trao-tang-truy-tang-danh-hieu-anh-hung-luc-luong-vu-trang-nhan-dan-post343427.antd|tiêu đề=6 tập thể, 9 cá nhân được trao tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân|author=Ngọc Hương|website=Báo Điện tử An ninh Thủ đô|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210731172927/https://anninhthudo.vn/6-tap-the-9-ca-nhan-duoc-trao-tang-truy-tang-danh-hieu-anh-hung-luc-luong-vu-trang-nhan-dan-post343427.antd|ngày lưu trữ=2021-07-31|url-status=live|ngày=2018-01-31|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref> Lễ trao tặng được tổ chức vào ngày 23 tháng 2 năm 2018.<ref name="cand 3"/>

== Gia đình ==
Thiếu tướng Cao Phòng kết hôn với nghệ sĩ ưu tú [[Lê Thu (công an)|Lê Thu]].<ref>{{chú thích web|url=https://ngaymoionline.com.vn/suot-doi-lam-viec-thien-9417.html|tiêu đề=Suốt đời làm việc thiện|author=Minh Nguyệt|website=Tạp chí Ngày mới Online|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20210731173043/https://ngaymoionline.com.vn/suot-doi-lam-viec-thien-9417.html|ngày lưu trữ=2021-07-31|url-status=live|ngày=2019-03-26|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-31|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://thanhtra.com.vn/xa-hoi/doi-song/Tam-toi-thay-vui-159476.html|tiêu đề=Nữ cựu trinh sát dành tiền lương làm từ thiện: "Tâm tôi thấy vui"|author=Hương Giang|website=Báo điện tử Thanh tra|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220127183715/https://thanhtra.com.vn/xa-hoi/doi-song/Tam-toi-thay-vui-159476.html|ngày lưu trữ=2022-01-27|url-status=live|ngày=2020-01-28|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-01-27|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://baophunuthudo.vn/article/100522/214/tuoi-90-neu-guong-lam-viec-thien/|tiêu đề=Bà Lê Thu - Chi hội trưởng Chi hội tán trợ Chữ thập đỏ Thăng Long, Hội Chữ thập đỏ TP Hà Nội - Tuổi 90 nêu gương làm việc thiện|author=Từ Ngọc Lang|website=Báo Phụ nữ Thủ đô|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220127183715/https://thanhtra.com.vn/xa-hoi/doi-song/Tam-toi-thay-vui-159476.html|ngày lưu trữ=2022-01-27|url-status=live|ngày=2021-12-14|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-01-27|ngôn ngữ=vi}}</ref> Hai ông bà kết hôn vào ngày 19 tháng 1 năm 1950 tại lán Hội trường Nha Công an Trung ương ([[Sơn Dương]], [[Tuyên Quang]]), ngay sau khi Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ V được tổ chức.<ref name="vov"/><ref>{{chú thích web|url=https://cand.com.vn/Phong-su-tu-lieu/Ky-uc-Thang-8-o-Nha-Cong-an-Trung-uong-i362997/|tiêu đề=Ký ức Tháng 8 ở Nha Công an Trung ương|author=Trần Huy|website=Báo Công an nhân dân điện tử|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20220131133105/https://cand.com.vn/Phong-su-tu-lieu/Ky-uc-Thang-8-o-Nha-Cong-an-Trung-uong-i362997/|ngày lưu trữ=2022-01-31|url-status=live|ngày=2015-08-29|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2022-01-31|ngôn ngữ=vi}}</ref><ref>{{chú thích web|url=https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/cuu-nu-trinh-sat-tu-khi-di-lam-tu-thien-toi-thay-khoe-ra-577180.html|tiêu đề=Cựu nữ trinh sát: Từ khi đi làm từ thiện, tôi thấy khoẻ ra|author=Hương Quỳnh|website=Báo VietNamNet|url lưu trữ=https://web.archive.org/web/20200813091155/https://vietnamnet.vn/vn/thoi-su/cuu-nu-trinh-sat-tu-khi-di-lam-tu-thien-toi-thay-khoe-ra-577180.html|ngày lưu trữ=2020-08-13|url-status=live|ngày=2020-03-12|nhà xuất bản=|ngày truy cập=2021-07-27|ngôn ngữ=vi}}</ref> Hai người có ba con gái là Nguyễn Minh Hợp, Nguyễn Minh Hà, Nguyễn Minh Hạnh. Bà Hà là vợ Đại tá [[Phạm Văn Chiến]], nguyên Phó cục trưởng [[Cục Hồ sơ nghiệp vụ, Bộ Công an Việt Nam|Cục Hồ sơ An ninh]]. Bà Hạnh là phu nhân của Trung tướng [[Nguyễn Chí Thành (Tổng cục An ninh)|Nguyễn Chí Thành]], nguyên Tổng cục trưởng [[Tổng cục An ninh, Bộ Công an (Việt Nam)|Tổng cục An ninh I]].<ref name="cand 1"/>

== Chú thích ==
{{tham khảo|30em}}
{{Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam}}
{{thời gian sống|1922|1988}}

[[Thể loại:Người Hà Nội]]
[[Thể loại:Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân]]
[[Thể loại:Thiếu tướng Công an nhân dân Việt Nam]]
[[Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Pháp hạng Ba]]
[[Thể loại:Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhất]]
[[Thể loại:Huân chương Quân công hạng Nhất]]
[[Thể loại:Huân chương Chiến thắng hạng Nhất]]
[[Thể loại:Học sinh trường Bưởi]]

Cao Phòng - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.1456571, replaced: “ → " (2), ” → " (2)