imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.2537352, replaced: {{cite iucn → {{Chú thích IUCN

2026-06-22T05:47:47Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.2537352, replaced: {{cite iucn → {{Chú thích IUCN

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Centrolabrus melanocercus''
| image = Symphodus melanocercus.jpg
| image_caption =
| image_size = 250px
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="IUCN" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Labriformes]]
| familia = [[Labridae]]
| genus = ''[[Centrolabrus]]''
| species = '''''C. melanocercus'''''
| binomial = ''Centrolabrus melanocercus''
| binomial_authority = ([[Antoine Risso|Risso]], 1810)
| synonyms =
* ''Lutjanus melanocercus'' {{small|Risso, 1810}}
* ''Symphodus melanocercus'' {{small|(Risso, 1810)}}
}}
'''''Centrolabrus melanocercus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Centrolabrus]]'' trong [[họ Cá bàng chài]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1810]].

== Từ nguyên ==
Từ định danh ''melanocercus'' trong [[tiếng Latinh]] có nghĩa là "đuôi màu đen" (''melas'': "màu [[đen]]" + ''cercus'': "đuôi"), hàm ý đề cập đến vây đuôi màu [[đen]] của cả cá đực lẫn cá cái thuộc loài này.<ref>{{Chú thích web|url=http://www.etyfish.org/labriformes2|tựa đề=Order LABRIFORMES: Family LABRIDAE (i-x)|tác giả 1=C. Scharpf|tác giả 2=K. J. Lazara|năm=2020|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2021-03-26}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
''C. melanocercus'' có phạm vi phân bố ở Đông Bắc [[Đại Tây Dương]]. Loài này được ghi nhận tại hầu hết vùng bờ biển [[Địa Trung Hải]] (bao gồm cả [[biển Marmara]]), ngoại trừ bờ đông của [[biển Levant]], bờ bắc của [[biển Adriatic]], bờ bắc và bờ tây của [[biển Aegea]]; tuy được phát hiện ở [[biển Marmara]] nhưng ''C. melanocercus'' không được ghi nhận tại [[Biển Đen]] và [[biển Azov]].<ref name="IUCN">{{Chú thích IUCN |author=Pollard, D. |date=2014 |title=''Symphodus melanocercus'' |volume=2014 |page=e.T187756A49024608 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-3.RLTS.T187756A49024608.en |access-date=20 December 2021}}</ref>

''C. melanocercus'' sống gần các mỏm [[đá]] và trong các thảm [[cỏ biển]] ở vùng biển [[cận duyên hải]], độ sâu đến ít nhất là 30 m.<ref name="IUCN" />

== Mô tả ==
Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở ''C. melanocercus'' là 14 cm.<ref name="FishBase">{{FishBase|genus=Centrolabrus|species=melanocercus|year=2020}}</ref> Cá cái có màu [[nâu]] phớt [[Hồng (màu)|hồng]] ở thân trên, [[màu vàng]] hồng ở thân dưới. Vây đuôi màu [[đen]] viền [[trắng]], có dải sọc [[màu vàng]] trên gốc vây đuôi. Cá đực có màu [[xám]] phớt hồng hoặc vàng, lốm đốm các chấm màu [[xanh lam]]. Các chấm xanh này hiện rõ ở thân trên, được xếp thành hai hàng sọc. Đầu có các vệt màu xanh óng. Vây đuôi màu [[đen]], có chấm xanh bao phủ, có dải sọc màu trắng mờ trên gốc vây đuôi.<ref name="hureau">{{Chú thích web|url=http://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1833|tựa đề=''Symphodus melanocercus''|editor=J. C. Hureau|website=Marine Species Identification Portal|ngày truy cập=2021-03-26|archive-date=2021-12-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20211224140036/http://species-identification.org/species.php?species_group=fnam&id=1833|url-status=dead}}</ref>

Số gai ở vây lưng: 15–17; Số tia vây ở vây lưng: 6–10; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8–11.<ref name="hureau" />

== Sinh thái và hành vi ==
Thức ăn của ''C. melanocercus'' là các loài [[thủy sinh không xương sống]], bao gồm [[động vật thân mềm]] và [[động vật giáp xác]].<ref name="FishBase" /> Bên cạnh đó, loài này cũng ăn [[ký sinh]] hoặc [[dịch nhầy]] trên cơ thể các loài cá lớn hơn nên cũng được xem là [[cá dọn vệ sinh]].

Trong một nghiên cứu ở ''C. melanocercus'', cá cái được ghi nhận là tỏ ra tích cực làm vệ sinh và kiếm ăn trên [[ấu trùng]] của các ký sinh họ [[Gnathiidae]] nhiều hơn đáng kể so với cá đực.<ref name=":1">Arnal & Morand, sđd, tr.322</ref> Ngược lại, cá đực ưa kiếm ăn trên các [[sinh vật đáy]] và có xu hướng lựa chọn đối tượng để làm vệ sinh dựa trên đặc điểm [[dịch nhầy]] của "cá khách hàng".<ref name=":1" /> Theo một quan sát, ''C. melanocercus'' làm vệ sinh tập trung chủ yếu ở vùng mắt và các vây cho loài cá ''[[Sciaena umbra]]'', có thể là do ký sinh thường bám vào những vùng cơ thể này.<ref>{{chú thích tạp chí|authors=Daniele Ventura và đồng nghiệp|year=2018|title=Cleaning interactions between the cleaner wrasse ''Symphodus melanocercus'' (Osteichthyes: Labridae) and brown meagre ''Sciaena umbra'' (Osteichthyes: Sciaenidae)|url=|journal=Journal of the Marine Biological Association of the UK|volume=98|issue=4|pages=829–831|doi=10.1017/S0025315417000029}}</ref>

Thời kỳ sinh sản của ''C. melanocercus'' diễn ra từ [[mùa xuân]] đến đầu [[mùa hè]].<ref name="IUCN" /> Cá đực của loài này lại không dựng tổ mà chúng lập cho riêng mình một [[Lãnh thổ động vật|lãnh thổ]] trong đám [[tảo nâu]] ''[[Cystoseria]]'' để cá cái đẻ trứng trong phạm vi đó.<ref name="hureau" />

== Phân loại ==
''C. melanocercus'', trước đây được xếp vào chi ''[[Symphodus]]'', là loài duy nhất trong chi này mà cá đực không có hành vi xây tổ để cho cá cái đẻ trứng vào.<ref name=":0">Almada và đồng nghiệp, sđd, tr.90</ref> ''C. melanocercus'' đực cũng không chăm sóc và bảo vệ trứng của chúng như hầu hết những loài ''Symphodus''. Tuy nhiên, những đặc điểm này ở ''C. melanocercus'' lại tương đồng với loài cá bàng chài ''[[Centrolabrus exoletus]]'', kể cả hành vi "làm vệ sinh" cho những loài cá khác.<ref name=":0" /> Ngoài ra, kết quả phân tích vùng gen 16S rDNA cho thấy, ''C. melanocercus'' là một [[loài chị em]] với ''C. exoletus''. Vì vậy, các nhà khoa học đã đề xuất chuyển ''C. melanocercus'' sang chi ''[[Centrolabrus]]''.<ref name=":0" />

== Tham khảo ==
{{tham khảo}}

=== Trích dẫn ===
* {{chú thích tạp chí|authors=C. Arnal; S. Morand|year=2001|title=Cleaning behaviour in the teleost, ''Symphodus melanocercus'': Females are more specialized than males|url=https://repositorio.uac.pt/bitstream/10400.3/168/1/pp85_92_Almada_et_al_19A.pdf|journal=Journal of the Marine Biological Association of the UK|volume=81|issue=2|pages=317–323}}
* {{chú thích tạp chí|authors=Vitor Almada và đồng nghiệp|year=2002|title=On the phylogenetic affinities of ''Centrolabrus trutta'' and ''Centrolabrus caeruleus'' (Perciformes: Labridae) to the genus ''Symphodus'': molecular, meristic and behavioural evidences|url=https://repositorio.uac.pt/bitstream/10400.3/168/1/pp85_92_Almada_et_al_19A.pdf|journal=Arquipélago: Life Marine Sciences|volume=19A|issue=|pages=85–92}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Centrolabrus|M]]
[[Thể loại:Cá Đại Tây Dương]]
[[Thể loại:Cá châu Âu]]
[[Thể loại:Cá Địa Trung Hải]]
[[Thể loại:Cá Bắc Phi]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1810]]

Centrolabrus melanocercus - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:01.2537352, replaced: {{cite iucn → {{Chú thích IUCN