imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

2025-11-19T07:21:26Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

Trang mới

{{tiêu đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Centropyge ferrugata''
| image = Centropyge ferrugata.jpg
| image_size = 250px
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name=iucn />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Perciformes]]
| familia = [[Pomacanthidae]]
| genus = ''[[Centropyge]]''
| species = '''''C. ferrugata'''''
| binomial = ''Centropyge ferrugata''
| binomial_authority = Randall & Burgess, 1972
}}
'''''Centropyge ferrugata''''' là một loài [[cá biển]] thuộc chi ''[[Centropyge]]'' trong [[họ Cá bướm gai]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1972]].

== Từ nguyên ==
Từ định danh của loài được ghép bởi hai từ trong [[tiếng Latinh]]: ''ferrugo'' ("[[gỉ sét]]") và ''ata'' (hậu tố chỉ [[tính từ]], mang nghĩa là "có"), hàm ý đề cập đến màu sắc cơ thể của loài này.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/acanthuriformes1/|tựa đề=Order ACANTHURIFORMES (part 1)|tác giả 1=Scharpf | first1 = C. | last2 = Lazara | first2 = K. J.|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2021-05-25}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
''C. ferrugata'' có phạm vi phân bố trải dài từ vùng biển Nam [[Nhật Bản]] (bao gồm cả [[quần đảo Ogasawara]] và [[quần đảo Ryukyu]]) về phía nam đến [[đảo Đài Loan]] và [[Philippines]]; ngoài ra, một báo cáo chưa được xác nhận về một cá thể lang thang của loài này ở [[Palau]].<ref name="iucn">{{chú thích IUCN|authors=R. Pyle; R. Myers; L. A. Rocha|year=2010|title=''Centropyge ferrugata''|page=e.T165849A6148052|doi=10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165849A6148052.en|access-date = ngày 25 tháng 5 năm 2021}}</ref>

''C. ferrugata'' sinh sống trên các [[rạn san hô viền bờ]] và các mỏm [[đá ngầm]], đặc biệt là những nơi có sự phát triển mạnh mẽ của [[tảo]], độ sâu trong khoảng từ 6 đến 30 m.<ref name="fishbase">{{fishbase|genus=Centropyge|species=ferrugata|year=2021}}</ref>

== Mô tả ==
''C. ferrugata'' có chiều dài cơ thể tối đa được biết đến là 10 cm.<ref name="fishbase" /> ''C. ferrugata'' có màu [[nâu]] [[da cam]] đến nâu [[đỏ]], lốm đốm các vệt màu [[đen]] ở hai bên thân. Vây lưng và vây hậu môn có dải viền màu [[xanh lam]] sáng ở rìa. Vây đuôi trong mờ, có màu [[trắng]] đến [[màu vàng]] nhạt; rìa sau của hai vây này có những vạch ngang màu xanh óng tương tự. Vây bụng [[màu vàng]] cam. Vây ngực trong suốt, các tia vây màu vàng.

''C. ferrugata'' là một loài [[dị hình giới tính]]. Rìa sau vây lưng của cá đực có chóp nhọn rõ rệt, trong khi vây lưng của cái thì bo tròn; ngoài ra, các vạch màu xanh sáng trên vây lưng chỉ có ở cá đực.<ref name="sakai">{{chú thích tạp chí|authors=Yoichi Sakai; Kenji Karino; Tetsuo Kuwamura; Yasuhiro Nakashima; Yukiko Maruo|year=2003|title=Sexually Dichromatic Protogynous Angelfish ''Centropyge ferrugata'' (Pomacanthidae) Males Can Change Back to Females|url=https://bioone.org/journals/Zoological-Science/volume-20/issue-5/zsj.20.627/Sexually-Dichromatic-Protogynous-Angelfish-Centropyge-ferrugata-Pomacanthidae-Males-Can-Change/10.2108/zsj.20.627.pdf|journal=Zoological Science|volume=20|issue=5|pages=627–633}}</ref>

Số gai vây lưng: 14; Số tia vây ở vây lưng: 17; Số gai vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–18.<ref name="fishbase" />

== Sinh thái học ==
Thức ăn của ''C. ferrugata'' là [[tảo]] sợi.<ref name="iucn" /> ''C. ferrugata'' thường sống hợp thành từng nhóm nhỏ, gồm một con cá đực trưởng thành thống trị những con cá cái trong [[Hậu cung động vật|hậu cung]] của nó. Khi con đực thống trị biến mất, con cái lớn nhất đàn sẽ biến đổi thành cá đực.<ref name="sakai" />

Bên cạnh đó, ''C. ferrugata'' đực còn có thể chuyển đổi ngược trở lại thành cá cái.<ref name="sakai" /> Trong môi trường thí nghiệm, người ta tiến hành cho các cặp ''C. ferrugata'' đực sống cùng nhau. Kết quả quan sát cho thấy, những con đực thua cuộc trong khi [[Cạnh tranh cùng loài|cạnh tranh]] với con còn lại của cặp sẽ chuyển đổi giới tính trở thành cá cái.<ref name="sakai" /> Khả năng chuyển đổi qua lại giữa giới tính đực và cái còn được biết đến ở 3 loài ''Centropyge'' khác, là ''[[Centropyge flavissima]]'', ''[[Centropyge fisheri]]'' và ''[[Centropyge acanthops]]''.<ref>Mitcheson & Liu, sđd, tr.18</ref>

Những cá thể [[Lai (sinh học)|lai]] giữa ''C. ferrugata'' với ba loài ''Centropyge'' khác có cùng phạm vi phân bố là ''[[Centropyge bispinosa]]'', ''[[Centropyge loricula]]'' và ''[[Centropyge multicolor]]'' đều được ghi nhận ở [[Philippines]].<ref>{{chú thích tạp chí|author=Yi-Kai Tea và cộng sự|date=2020|title=Angels in disguise: sympatric hybridization in the marine angelfishes is widespread and occurs between deeply divergent lineages|url=https://www.researchgate.net/publication/343443081_Angels_in_disguise_sympatric_hybridization_in_the_marine_angelfishes_is_widespread_and_occurs_between_deeply_divergent_lineages.pdf|journal=Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences|volume=287|issue=1932|pages=1–8|doi=10.1098/rspb.2020.1459}}</ref>

== Thương mại ==
''C. ferrugata'' được đánh bắt trong ngành thương mại [[cá cảnh]].<ref name="iucn" /> Chúng đã được nhân giống trong điều kiện nuôi nhốt, tuy nhiên, việc nuôi [[cá bột]] vẫn còn gặp khó khăn bởi vì chúng đòi hỏi [[mồi sống]] có kích thước rất nhỏ.<ref name="wullur">{{chú thích tạp chí|authors=Stenly Wullur; Shigeru Kumagai; Yoshitaka Sakakura; Atsushi Hagiwara|year=2018|title=Assessment of different minute zooplankton in the larval rearing of rusty angelfish ''Centropyge ferrugata''|url=http://www.bioflux.com.ro/docs/2018.1495-1501.pdf|journal=AACL Bioflux|volume=11|issue=|pages=603–609}}</ref>

Các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm cho cá bột của ''C. ferrugata'' ăn 4 loại [[động vật phù du]], gồm các loài [[luân trùng]] ''Proales similis'', ''Keratella sinensis'', ''Brachionus rotundiformis'' và [[ấu trùng]] của [[giáp xác]] ''Paracyclopina nana''.<ref name="wullur" /> Kết quả cho thấy, cá bột ''C. ferrugata'' ăn ''P. similis'' có tỉ lệ sống sót cao hơn đáng kể so với những cá thể ăn các động vật phù du còn lại. Điều này cũng cho thấy rằng, ''P. similis'' là nguồn thức ăn thích hợp cho ''C. ferrugata'' ở giai đoạn cá bột.<ref name="wullur" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

=== Trích dẫn ===
* {{chú thích tạp chí|authors=Yvonne Sadovy de Mitcheson; Min Liu|year=2008|title=Functional hermaphroditism in teleosts|url=https://www.researchgate.net/publication/229778735_Functional_hermaphroditism_in_teleosts.pdf|journal=Fish and Fisheries|volume=9|issue=5|pages=1495–1501}}

{{Taxonbar|from=Q3108591}}

[[Thể loại:Centropyge|F]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1972]]

Centropyge ferrugata - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)