https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Ch%C3%AC%28II%29_oxideChì(II) oxide - Lịch sử thay đổi2026-08-10T04:30:08ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Ch%C3%AC(II)_oxide&diff=3529700&oldid=previmported>Wendycornblue: sửa lại chú thích hình2026-03-07T06:07:02Z<p>sửa lại chú thích hình</p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Chembox<br />
| IUPACName = chì(II) oxide<br />
| ImageFile1 = Oxid olovnatý.JPG<br />
| ImageSize1 = 244px<br />
| ImageFile2 = PbO_structure.png<br />
| ImageSize2 = 180px<br />
| OtherNames = Plumbous oxide, lead monoxide, [[massicot]], [[litharge]]<br />
| Section1 = {{Chembox Identifiers<br />
| CASNo = 1317-36-8<br />
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}<br />
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}<br />
| UNII = 4IN6FN8492<br />
| EINECS = 215-267-0<br />
| ChemSpider = 140169<br />
| PubChem = 14827<br />
| UNNumber = 3288<br />
| RTECS = OG1750000}}<br />
| Section2 = {{Chembox Properties<br />
| Formula = PbO<br />
| MolarMass = 223,1994 g/mol<br />
| Appearance = rắn màu đỏ hoặc vàng<br />
| Density = 9,53 g/cm³<br />
| MeltingPtC = 888<br />
| BoilingPtC = 1477<br />
| Solubility = 1,7 mg/100 mL}}<br />
| Section3 = {{Chembox Hazards<br />
| ExternalSDS = [http://www.inchem.org/documents/icsc/icsc/eics0288.htm ICSC 0288]<br />
| EUClass = Repr. Cat. 1/3<br>Độc ('''T''')<br>Có hại ('''Xn''')<br>Nguy hiểm cho môi trường ('''N''')<br />
| RPhrases = {{R61}}, {{R20/22}}, {{R33}}, {{R62}}, {{R50/53}}<br />
| SPhrases = {{S53}}, {{S45}}, {{S60}}, {{S61}}<br />
| NFPA-H = 3<br />
| NFPA-F = 0<br />
| NFPA-R = 0<br />
| FlashPt = không bắt lửa<br />
| LDLo = 1400 mg/kg (dog, oral)<ref name=IDLH>{{IDLH|7439921|Lead compounds (as Pb)}}</ref>}}}}<br />
'''Chì(II) oxide''', còn gọi là '''oxide chì(II)''' là một [[hợp chất vô cơ]] có [[công thức hóa học]] '''[[chì|Pb]][[Oxy|O]]'''. Chì(II) oxide có hai dạng thù hình: '''đỏ''' (có [[Hệ tinh thể bốn phương|cấu trúc tinh thể bốn phương]]) và '''vàng''' (có [[Hệ tinh thể trực thoi|cấu trúc tinh thể trực thoi]]). Cả hai dạng thù hình này đều tồn tại trong tự nhiên dưới dạng khoáng chất: dạng đỏ gọi là [[litharge]] còn dạng màu vàng gọi là [[massicot]].<ref name="Holl">Holleman, A. F.; Wiberg, E. "Inorganic Chemistry" Academic Press: San Diego, 2001. ISBN 0-12-352651-5.</ref><br />
<br />
==Điều chế và cấu trúc==<br />
[[Tập tin:PbO-litharge-xtal-3x3x3-3D-bs-17.png|nhỏ|Cấu trúc tinh thể [[litharge]] của hợp chất chì(II) oxide được biểu thị dưới dạng các ô đơn vị 3x3x3 theo [[mô hình bóng và que]].]]<br />
PbO được điều chế bằng cách nung nóng chì lên 600 ℃. Hoặc người ta có tể dùng nhiệt để phân hủy [[chì(II) nitrat]] hoặc [[chì(II) cacbonat]]:<br />
:2Pb(NO<sub>3</sub>)<sub>2</sub> → 2PbO + 4[[Nitơ đioxide|NO<sub>2</sub>]]↑ + O<sub>2</sub><br />
:PbCO<sub>3</sub> → PbO + [[Cacbon đioxide|CO<sub>2</sub>]]↑<br />
Bằng phương pháp nhiễu xạ tia X trên tinh thể, người ta khám phá nguyên tử Pb là một tâm phối trí bốn hình chóp. Điều này cho thấy có cặp điện tử không chia hoạt động lập thể.<ref>Wells, A.F. (1984) Structural Inorganic Chemistry, Oxford: Clarendon Press. ISBN 0-19-855370-6.</ref><br />
<br />
==Phản ứng==<br />
Sự chuyển đổi giữa hai dạng thù hình đỏ và vàng gây ra sự thay đổi nhỏ [[entanpi]]: PbO (đỏ) → PbO (vàng) ΔH = 1,6 kJ/mol<br />
<br />
PbO là một chất [[lưỡng tính (hóa học)|lưỡng tính]], có nghĩa là nó có thể tác dụng với cả [[acid]] và [[base]]. Với acid, nó tạo thành muối Pb<sup>2+</sup> qua nhóm trung gian oxo như [Pb<sub>6</sub>O(OH)<sub>6</sub>]<sup>4+</sup>. Với base mạnh, PbO hòa tan tạo thành muốn [[plumbit]](II):<ref name=Holl/> PbO + H<sub>2</sub>O + OH<sup>-</sup> → [Pb(OH)<sub>3</sub>]<sup>-</sup><br />
<br />
==Tham khảo==<br />
{{Tham khảo|30em}}<br />
{{thể loại Commons|Lead(II) oxide|Chì(II) oxide}}<br />
{{Hợp chất chì|state=}}<br />
{{Oxide|state=}}<br />
{{Sơ khai hóa học}}<br />
<br />
[[Thể loại:Hợp chất chì]]<br />
[[Thể loại:Oxide]]<br />
[[Thể loại:Oxide base]]</div>imported>Wendycornblue