~2026-28022-91: Sửa “ngoại” thành “ngoài”

2026-05-09T05:40:24Z

Sửa “ngoại” thành “ngoài”

Trang mới

[[Tập tin:Golde33443.jpg|nhỏ| Chó con [[Golden Retriever]] ]]
[[Tập tin:Cara_de_quem_caiu_do_caminhão..._(cropped).jpg|nhỏ| [[Chó săn chân lùn|Chó săn Basset]] con ]]
[[Tập tin:New_born_pups.JPG|nhỏ|Chó sơ sinh [[Chó Springer Spaniel Wales|Springer Spaniel Wales]]]]
'''Chó con''' hay '''cún''' là một con [[chó]] ở trong giai đoạn vị thành niên. Chó con thường nặng từ 1 đến 1,5 kg, trong khi những con chó lớn hơn có thể nặng tới 7 kg. Tất cả những con chó con khỏe mạnh phát triển nhanh chóng sau khi sinh. Màu lông của chó con có thể thay đổi khi nó lớn lên, như thường thấy ở các giống chó như [[Chó sục Yorkshire|Yorkshire Terrier]]. Thuật ngữ "puppy" trong tiếng Anh đặc biệt chỉ những con chó nhỏ,<ref>{{Chú thích web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/puppy|tựa đề=Puppy|website=Merriam-Webster|ngày truy cập=ngày 30 tháng 4 năm 2018}}</ref> trong khi 'pup' có thể được sử dụng cho các động vật khác như [[Động vật chân màng|hải cẩu]], [[hươu cao cổ]], [[Chuột lang nhà|lợn guinea]], chuột hoặc [[cá mập]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/pup|tựa đề=Pup|website=Merriam-Webster|ngày truy cập=ngày 30 tháng 4 năm 2018}}</ref>

== Phát triển ==
Sinh ra sau trung bình 60 ngày [[Thai kỳ|mang thai]], chó con đẻ ra cùng một [[màng ối]], sau đó chó mẹ xử lí màng ối này bằng cách dùng răng xé ra và ăn lại,<ref>Whitehead, Sarah. ''Dog: The complete guide'', 1999, page 158</ref> những con chó con cần được [[Sự tiết sữa|bú sữa mẹ]] ngay lập tức. Nếu trong một [[lứa đẻ]] vượt quá sáu con, sự chăm sóc từ con người là cần thiết để đảm bảo rằng tất cả những con chó con đều được nuôi dưỡng khỏe mạnh. Chó con dần dần [[Ăn dặm|cai sữa]] và bắt đầu tập ăn thức ăn đặc sau một tháng tuổi, chó mẹ có thể cho chúng ăn một số thức ăn rắn hoặc bón cho chúng ăn.<ref>Coren, Stanley. ''Why Does My Dog Act That Way?: A Complete Guide to Your Dog's Personality'', 2006, page 44</ref>

Khi mới sinh ra, chó con dành phần lớn thời gian để ngủ. Theo bản năng, chúng nằm đè lên nhau và khó sống nếu như bị tách khỏi nhau dù chỉ ở một khoảng cách ngắn.<ref>Larkin, Peter. ''The ultimate encyclopedia of dogs, dog breeds & dog care'', 2006, page 53</ref>

Chó con được sinh ra với khứu giác đầy đủ chức năng nhưng chưa mở mắt. Trong hai tuần đầu tiên, các giác quan của chó phát triển nhanh chóng. Mũi là cơ quan cảm giác chính được sử dụng để tìm mẹ và xác định vị trí trong giai đoạn này. Chó con mở [[mắt]] khoảng 9 đến 11 ngày sau [[Đẻ|sinh]]. Lúc đầu, chúng có thị lực kém và [[võng mạc]] kém phát triển, chó con không thể nhìn rõ như chó trưởng thành. Tai của chó con cũng không thể nghe trong khoảng mười ba đến mười bảy ngày sau khi sinh, sau giai đoạn này chúng dần phản ứng tích cực hơn với âm thanh. Từ hai đến bốn tuần tuổi, chó con bắt đầu tập gầm gừ, cắn, vẫy đuôi và sủa.<ref>White, Linda. ''First Steps with Puppies and Kittens: A Practice-Team Approach to Behavior'', 2009, page 54</ref>

Chó con phát triển rất nhanh trong ba tháng đầu tiên, đặc biệt là sau khi sử dụng được mắt và tai, chúng không còn phụ thuộc hoàn toàn vào mẹ. Khả năng phối hợp và sức mạnh của chó được cải thiện, chó bắt đầu cắn nhau với anh chị em cùng lứa và khám phá thế giới bên ngoài ổ đẻ.

== Tương tác ==
Chó là động vật có tính xã hội cao và dành phần lớn thời gian không ngủ để tương tác với mẹ hoặc anh chị em cùng lứa. Khi chó con được tương tác với người, đặc biệt là trong độ tuổi từ tám đến mười hai tuần, chúng phát triển các kỹ năng xã hội xung quanh con người. Những con chó không thường xuyên tương tác với con người trong giai đoạn này có thể thể hiện hành vi xa lánh và sợ hãi con người hoặc những con chó khác khi trưởng thành. Thời gian tối ưu để tiếp xúc với con người là từ tám đến mười hai tuần; những người huấn luyện động vật chuyên nghiệp và [[Câu lạc bộ Chó cảnh Hoa Kỳ]] khuyến cáo nên cho chó con tiếp xúc với người từ tuần thứ 12 tuần.<ref>{{Chú thích web|url=http://classic.akc.org/enewsletter/yourakc/2009/march/puppy.cfm|tựa đề=The Importance of Puppy Socialization|tác giả=Paddock|tên=Arliss|nhà xuất bản=[[American Kennel Club]]|url lưu trữ=https://www.webcitation.org/6My3dJiC0?url=http://classic.akc.org/enewsletter/yourakc/2009/march/puppy.cfm|ngày lưu trữ=2014-01-28|ngày truy cập=ngày 28 tháng 1 năm 2014|url-status=dead}}</ref>

== Cắt đuôi chó ==
Cắt đuôi cho chó ban đầu được sử dụng như một biện pháp phòng ngừa chấn thương, ngày nay hầu như được thực hiện vì lý do thẩm mỹ, một số giống chó truyền thống hay bị cắt đuôi một phần hoặc cắt cụt hoàn toàn.<ref>Serpell, James A. ''Companion Animals And Us: Exploring the Relationships Between People and Pets'', 2000, page 307</ref> Nhiều quốc gia hiện đã cấm cắt đuôi chó để phục vụ cho mục đích thẩm mỹ, bao gồm [[Úc]], một phần [[Canada]], phần lớn các nước châu Âu ([[Áo]], [[Hy Lạp]], [[Phần Lan]], [[Hà Lan]], [[Ý]], [[Cộng hòa Séc]], [[Thổ Nhĩ Kỳ]], [[Ba Lan]], [[Slovakia]], [[Anh]], [[Scotland]], [[Slovenia]], [[Cộng hòa Ireland|Ireland]], [[Na Uy]] và [[Thụy Điển]]).<ref name="AVMA policy: Ear Cropping and Tail Docking of Dogs">[https://www.avma.org/News/JAVMANews/Pages/081215c.aspx AVMA.org], AVMA opposes cosmetic ear cropping, tail docking of dogs - ngày 15 tháng 12 năm 2008</ref> Quy trình cắt đuôi chó thường được bác sĩ thú y hoặc người nuôi chó có kinh nghiệm thực hiện trong vài ngày đầu chó mẹ sinh. {{Clear}}<gallery mode="packed" heights="125px">
Tập tin:ACD Silverbarn's Ronja x.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Australian Cattle Dog|Chó]] con chó [[Australian Cattle Dog|Úc]]
Tập tin:Abandoned Dog.jpg|<nowiki> </nowiki>Một con chó con
Tập tin:Westie pups.jpg|<nowiki> </nowiki>Chó con Westie
Tập tin:St. Bernard puppy.jpg|<nowiki> </nowiki>Chó con St Bernard
Tập tin:Image-Cavapoo puppy.JPG|<nowiki> </nowiki>[[Cavapoo|Chó]] con [[Cavapoo]]
Tập tin:Beulah at Five & A Half Weeks on Jan Coffman's Farm, Walkerville, MD June 1999 by Asilverstein.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Bloodhound|Chó]] con
Tập tin:Chihuahua puppy 001.jpg|<nowiki> </nowiki>Chó con Chihuahua
Tập tin:Szczenie Jack Russell Terrier3.jpg|<nowiki> </nowiki>[[Jack Russell Terrier|Chó]] con [[Jack Russell Terrier]]
Tập tin:Puggle puppy (cropped).jpg |<nowiki> </nowiki>[[Puggle|Chó]] con
Tập tin:Basenji puppies.jpg |<nowiki> </nowiki>[[Basenji|Chó]] con [[Basenji]] sơ sinh
Tập tin:German Spitz puppy.jpg|<nowiki> </nowiki>[[German Spitz|Chó]] con [[German Spitz|Spitz Đức]]
Tập tin:Puppy on Halong Bay.jpg|<nowiki> </nowiki>Một chú chó con [[Mongrel|lai]] nhỏ trên bờ, trên [[Halong Bay|Vịnh Hạ Long]]
Tập tin:Raskal.jpg |<nowiki> </nowiki>[[Basenji|Chó]] con [[Basenji]]
Tập tin:Two red and white haired shih tzu littermates.jpg|<nowiki> </nowiki>Hai chú cún [[Shih Tzu]]
</gallery>

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Đọc thêm ==

* {{Chú thích sách|title=The Encyclopedia of Dog Breeds|last=Cunliffe, Juliette|publisher=Parragon Publishing|year=2004|isbn=0-7525-8276-3}}
* {{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/newencyclopediao00fogl|title=The New Encyclopedia of the Dog|last=Fogle, Bruce|publisher=Doring Kindersley (DK)|year=2000|isbn=0-7894-6130-7}}
* {{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/originaldogbible00mehu|title=Dog Bible|publisher=BowTie|year=2005|isbn=1-931993-34-3|editor-last=Mehus-Roe|editor-first=Kristin}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.akc.org/press_center/article.cfm?article_id=5437 Những giống chó tuyệt vời cho những người nuôi chó lần đầu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140606225740/http://www.akc.org/press_center/article.cfm?article_id=5437 |date=2014-06-06 }} từ AKC
* [http://images.akc.org/pdf/canine_legislation/good_neighbor.pdf Pháp luật và các quy tắc - Hãy là người bạn tốt nhất của con chó của bạn và là hàng xóm tốt] từ AKC

[[Thể loại:Chó]]

Chó con - Lịch sử thay đổi

~2026-28022-91: Sửa “ngoại” thành “ngoài”