imported>Mongrangvebet: Đã khóa “Chữ Brahmi”: Thường xuyên bị tài khoản rối sửa ([Sửa đổi=Chỉ cho phép các thành viên tự động xác nhận] (hết hạn 04:44, ngày 4 tháng 1 năm 2023 (UTC)) [Di chuyển=Chỉ cho phép các thành viên tự động xác nhận] (hết hạn 04:44, ngày 4 tháng 1 năm 2023 (UTC)))

2022-12-28T04:44:34Z

Đã khóa “Chữ Brahmi”: Thường xuyên bị tài khoản rối sửa ([Sửa đổi=Chỉ cho phép các thành viên tự động xác nhận] (hết hạn 04:44, ngày 4 tháng 1 năm 2023 (UTC)) [Di chuyển=Chỉ cho phép các thành viên tự động xác nhận] (hết hạn 04:44, ngày 4 tháng 1 năm 2023 (UTC)))

Trang mới

{{Distinguish|Chữ Brahmic}}
{{Infobox writing system
|name = Chữ Brahmi
|altname = Brāhmī Lipi {{Script | Brah |𑀩𑁆𑀭𑀸𑀳𑁆𑀫𑀻 𑀮𑀺𑀧𑀺}}
| sample = Brahmi pillar inscription in Sarnath.jpg
| caption = Chữ Brahmi ở [[Chiếu thư Ashoka]] (cỡ 250 [[TCN]]).
| type = [[Abugida]]
| languages = [[Sanskrit]], [[Prakrit]], [[Tiếng Tamil|Tamil]], [[Tiếng Saka|Saka]], [[Ngữ tộc Tochari|Tochari]]
|time = Tk.4 [[TCN]] {{sfn |Salomon |1998 |pp = 11-13}}[a] đến Tk.5 SCN <ref name = "cambridge.org">{{chú thích tạp chí |last1 = Coningham |first1 = R. a. E. |last2 = Allchin |first2 = F. R. |last3 = Batt |first3 = C. M. |last4 = Lucy |first4 = D. |title = Passage to India? Anuradhapura and the Early Use of the Brahmi Script |journal = Cambridge Archaeological Journal |date = 1996 |volume = 6 |issue = 1 |pages = 73–97 |doi = 10.1017/S0959774300001608 |url = https://www.cambridge.org/core/journals/cambridge-archaeological-journal/article/passage-to-india-anuradhapura-and-the-early-use-of-the-brahmi-script/DAAA2514FB08E1DDE3FAFF2171AB097B |language = en |issn = 1474-0540}}</ref>
|fam1 = [[Chữ Proto-Sinai]][b]
|fam2 = [[Chữ Phoenicia]][b]
|fam3 = [[Chữ Aram]][b]
|sisters = [[Chữ Kharosthi]]
|children = Nhiều [[Chữ Brahmic|hệ thống chữ viết hậu duệ]] bao gồm:
 Chữ Brahmi Bắc:

[[Chữ Devanagari]], [[Chữ Kaithi]], [[Chữ Sylhet Nagri|Chữ Sylhet]], [[Chữ Gujarat]], [[Chữ Modi]], [[Chữ Bengal]], [[Chữ Assam]], [[Chữ Sharada]], [[Chữ Tirhuta]], [[Chữ Odia]], [[Chữ Kalinga]], [[Chữ Nepal]], [[Chữ Gurmukhi]], [[Chữ Khudabadi]], [[Chữ Multani]], [[Chữ Dogri]], [[Chữ Tochari]], [[Chữ Meitei]], [[Chữ Lepcha]], [[Chữ Tạng]], [[Chữ Bhaiksuki]], [[Chữ Tất-đàm]], [[Chữ Takri]]

 Chữ Brahmi Nam:
[[Chữ Tamil]], [[Chữ Malayalam]], [[Chữ Sinhala]], [[Chữ Telugu]], [[Chữ Kannada]], [[Chữ Goykanadi|Chữ Goan]], [[Chữ Saurashtra]], [[Chữ Tigalari|Tulu]], [[Chữ Miến Điện|Chữ Miến]], [[Chữ Ahom]], [[Chữ Chakma]], [[Chữ Karen]], [[Chữ Shan]], [[Chữ Khmer]], [[Chữ Thái]], [[Chữ Lào]], [[Chữ Chăm]], [[Chữ Bali]], [[Chữ Java]], [[Chữ Sunda]], [[Chữ Recong]], [[Chữ Rejang]], [[Chữ Buda|Chữ Budu]], [[Chữ Baybayin]], [[Chữ Pyu]]
| footnotes = [a] Các khiếu nại gần đây về các dòng chữ rời rạc trước đó trên các bình gốm vẫn còn bị tranh cãi. 
[b] Nguồn gốc Semit các chữ viết Brahmi không được thống nhất trên toàn cầu.
|unicode = [https://www.unicode.org/charts/PDF/U11000.pdf U+11000–U+1107F]
|iso15924 = Brah }}
[[Hình:Brahmi script - consonants sample.svg|thumb|left|Một số chữ Brahmi]]
{{Contains special characters
| special = uncommon [[Unicode]] characters
| fix = Help:Multilingual support#Brahmi
| image = Replacement character.svg
| link = Specials (Unicode block)#Replacement character
| alt = <?>
| compact = yes
}}
'''Brahmi''' là tên gọi ngày nay cho một trong những [[chữ viết]] lâu đời nhất được sử dụng trên [[Tiểu lục địa Ấn Độ]] và Trung Á, trong những thế kỷ cuối [[trước Công nguyên]] và những thế kỷ đầu [[Công nguyên]]. Như các chữ viết đương đại của nó, [[chữ Kharosthi]], được sử dụng trong những khu vực nay là [[Afghanistan]], Pakistan và [[Bắc Ấn Độ]], chữ Brahmi là một [[abugida]]. Các chữ khắc Brahmi nổi tiếng nhất là các [[chiếu thư Ashoka]] khắc trên đá ở trung bộ miền bắc Ấn Độ, có niên đại đến 250-232 [[trước Công nguyên]].

Các chữ khắc này đã được giải mã vào năm 1837 bởi James Prinsep, một nhà khảo cổ học, nhà ngữ văn, quan chức [[Công ty Đông Ấn Anh]]. Nguồn gốc của chữ viết này vẫn còn gây nhiều tranh cãi, với quan điểm học thuật phương Tây hiện nay nói chung đồng ý (với một số trường hợp ngoại lệ) rằng chữ Brahmi được bắt nguồn từ hoặc ít nhất là bị ảnh hưởng bởi một hoặc nhiều hơn hơn bởi [[chữ Semit]] đương đại nhưng một luồng ý kiến mạnh ở Ấn Độ ủng hộ ý kiến rằng chữ Brahmi có mối liên hệ với hệ thống [[chữ Indus]] chưa giải mã được.

{{Bảng Unicode chữ Brahmi}}

==Tham khảo==
{{tham khảo}}

{{DEFAULTSORT:Brahmi}}
[[Thể loại:Chữ viết ISO 15924]]
[[Thể loại:Hệ chữ viết lỗi thời]]
[[Thể loại:Lịch sử ngôn ngữ học Ấn Độ]]
[[Thể loại:Chữ viết được mã hóa trong Unicode]]
[[Thể loại:Chữ Brahmic]]

Chữ Brahmi - Lịch sử thay đổi