imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, thêm thể loại, Executed time: 00:00:05.8347784, replaced: {{cite iucn → {{Chú thích IUCN

2025-12-03T07:19:58Z

(Bot) AlphamaEditor, thêm thể loại, Executed time: 00:00:05.8347784, replaced: {{cite iucn → {{Chú thích IUCN

Trang mới

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Chaetodon burgessi''
| image = Chaetodon burgessi.JPG
| image_size = 250px
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Acanthuriformes]]
| familia = [[Chaetodontidae]]
| genus = ''[[Chaetodon]]''
| subgenus = ''Roaops''
| species = '''''C. burgessi'''''
| binomial = ''Chaetodon burgessi''
| binomial_authority = Allen & Starck, 1973
}}
'''''Chaetodon burgessi''''' là một loài [[cá biển]] thuộc [[chi Cá bướm]] ([[phân chi]] ''Roaops''<ref name="fessler">{{Chú thích tạp chí|last=Fessler|first=Jennifer L.|last2=Westneat|first2=Mark W.|year=2007|title=Molecular phylogenetics of the butterflyfishes (Chaetodontidae): Taxonomy and biogeography of a global coral reef fish family|url=https://www.researchgate.net/publication/6212097_Molecular_phylogenetics_of_the_butterflyfishes_Chaetodontidae_Taxonomy_and_biogeography_of_a_global_coral_reef_fish_family.pdf|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=45|issue=1|pages=50–68|doi=10.1016/j.ympev.2007.05.018|issn=1055-7903|pmid=17625921}}</ref>) trong [[họ Cá bướm]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1973]].

== Từ nguyên ==
Từ định danh ''burgessi'' được đặt theo tên của nhà [[ngư học]] [[người Mỹ]] Warren E. Burgess, người trong lúc biên soạn bản sửa đổi phân loại về [[họ Cá bướm]] đã khiến hai tác giả Gerald R. Allen và Walter A. Starck chú ý đến mối [[Nhóm chị em|quan hệ chị em]] của loài cá này với ''[[Chaetodon mitratus]]''.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/acanthuriformes1/|tựa đề=Order Acanthuriformes (part 1): Families Lobotidae, Pomacanthidae, Drepaneidae and Chaetodontidae|tác giả=Scharpf | first = Christopher | first2 = Kenneth J. |last2 = Lazara|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2022-04-11}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
''C. burgessi'' được phân bố giới hạn ở Tây [[Thái Bình Dương]], được ghi nhận chắc chắn tại một vài vị trí, bao gồm: [[Lục Đảo]] (đông nam [[đảo Đài Loan]]); các đảo [[Bali]], [[Flores, Indonesia|Flores]], [[Sulawesi]] và [[Raja Ampat]] ([[Indonesia]]); ngoài khơi [[Sabah]] ([[Malaysia]]); [[Philippines]]; [[Papua New Guinea]]; [[quần đảo Solomon]]; [[Palau]]; cụm đảo [[Pohnpei]] ([[Liên bang Micronesia]]) và [[Tonga]].<ref name="iucn">{{Chú thích IUCN|title=''Chaetodon burgessi''|page=e.T165620A6069915|year=2010|volume=2010|access-date=2022-04-11|authors=Pyle, R.; Allen, G. & Myers, R.|doi=10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165620A6069915.en}}</ref> Xa nhất ở phía bắc, phạm vi của ''C. burgessi'' trải dài đến [[đảo Okinawa]] ([[Nhật Bản]]), và theo các [[hải lưu]] mà nhiều cá thể lang thang đã đến được [[Guam]] ([[quần đảo Mariana]]), [[Tarawa]] ([[quần đảo Gilbert]], [[Kiribati]]) và [[Kwajalein]] ([[quần đảo Marshall]]).<ref name="lemon">{{Chú thích web|url=https://reefs.com/magazine/butteryfly-fish/|tựa đề=The Biogeography and Evolution of the Subgenus Roaops|họ=T.Y.K|tên=Lemon|ngày=2015-10-07|website=Reefs.com|ngày truy cập=2022-04-11}}</ref> ''C. burgessi'' cũng được biết đến tại [[bãi cạn Rowley]] (ngoài khơi [[Tây Úc]]) và rạn san hô Holmes (trên [[biển San Hô]], ngoài khơi [[Queensland]]).<ref>{{Chú thích web|url=https://fishesofaustralia.net.au/home/species/5204|tiêu đề=Black-barred Butterflyfish, ''Chaetodon burgessi'' Allen & Starck 1973|tác giả=Dianne J. Bray|website=Fishes of Australia|ngày truy cập=2022-04-11}}</ref>

''C. burgessi'' sống trên các [[rạn viền bờ]], thường tập trung phong phú ở những khu vực có nhiều [[san hô mềm]] và [[san hô đen]], độ sâu khoảng 20–80 m (đôi khi được bắt gặp ở độ sâu khoảng 12 m, nhưng thường được tìm thấy ở độ sâu hơn 40 m).<ref name="iucn" /><ref name="fishbase">{{FishBase species|Chaetodon|burgessi}}</ref>

== Mô tả ==
''C. burgessi'' có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 14 cm.<ref name="fishbase" /> Loài này có hai màu, được ngăn cách bởi một đường chéo từ lưng trước xuống phía dưới thân sau: vùng thân trên có màu đen, còn vùng thân dưới chiếm phần lớn hơn, thường có [[màu kem]] hoặc trắng với nhiều chấm đen. Trên cơ thể còn 2 dải đen khác, một dải nằm trên [[Đỉnh đầu (giải phẫu học)|đỉnh đầu]] kéo dài xuống hai bên gần gốc vây ngực, dải kia từ trán băng dọc qua mắt. Màu đen ở thân sau lan rộng sang vây lưng (phần rìa vây có viền trắng) và nửa sau của vây hậu môn (nửa trước màu trắng). Vây bụng màu vàng nhạt. Vây đuôi trong mờ, màu trắng. Vây ngực trong suốt.

Số gai ở [[vây lưng]]: 13; Số tia vây ở vây lưng: 18–19; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 15–16; Số gai ở [[vây bụng]]: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.<ref name="fishbase" />

So với ''C. burgessi'', ''C. mitratus'' có màu vàng tươi hơn trên cơ thể, các vệt đen có viền xanh da trời, riêng vệt đen trên đỉnh đầu rất dày và kéo dài đến gần dưới thân sau.

== Lai tạp ==
Những cá thể mang kiểu màu trung gian giữa ''C. burgessi'' với ''[[Chaetodon tinkeri]]'' và ''[[Chaetodon flavocoronatus]]'' đã được ghi nhận trong tự nhiên.<ref>{{Chú thích sách|title=Biology of Butterflyfishes|publisher=CRC Press|year=2013|editor=Pratchett, M. S.; Berumen, M. L. & Kapoor, B.|location=[[Boca Raton, Florida]]|pages=48–69|chapter=Hybridisation Among Butterflyfishes|authors=Hobbs, J-P.A.; van Herwerden, L.; Pratchett, M. S. & Allen, G. R.|url chương=https://www.researchgate.net/publication/262639769_Hybridisation_Among_Butterflyfishes.pdf}}</ref>

[[Quần đảo Mariana]] không phải là phạm vi phân bố tự nhiên của cả ''C. tinkeri'' và ''C. burgessi'', nhưng theo các [[hải lưu]] mà nhiều cá thể lang thang của hai loài đã được bắt gặp tại khu vực này. Có khả năng, ''C. flavocoronatus'' là con [[Lai (sinh học)|lai]] do loài này mang kiểu hình trung gian giữa ''C. tinkeri'' và ''C. burgessi''. Nếu đúng như vậy, việc [[cách ly sinh sản]] ở Mariana đã giúp ''C. flavocoronatus'' phát triển mạnh và trở thành một [[đơn vị phân loại]] hợp lệ.<ref name="lemon" />

Ngoài ra, tại Tarawa và Kwajalein (thuộc khu vực [[Micronesia]]), ''C. burgessi'' có thể đã tạp giao với những cá thể ''[[Chaetodon declivis]]'' lang thang và tạo ra những con lai có kiểu hình tương tự ''C. flavocoronatus'' ở Mariana do ''C. flavocoronatus'' và ''C. tinkeri'' rất giống nhau về [[kiểu hình]].<ref name="lemon" />

Con lai của ''C. burgessi'' có thể [[lai ngược dòng]] trở lại với loài bố mẹ của chúng, bản thân chúng cũng đã tạp giao với nhau và tiếp tục tạo ra các biến dị tổ hợp [[kiểu hình]] khác nhau.<ref name="lemon" />

== Sinh thái học ==
Thức ăn của ''C. burgessi'' có thể là các loài [[thủy sinh không xương sống]] nhỏ. Chúng thường kết đôi với nhau.<ref name="iucn" />

== Thương mại ==
''C. burgessi'' đôi khi cũng được thu thập trong ngành kinh doanh [[cá cảnh]]. Hầu hết những cá thể ''C. burgessi'' được xuất khẩu là từ [[Philippines]].<ref name="iucn" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Chi Cá bướm|B]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Malaysia]]
[[Thể loại:Cá Indonesia]]
[[Thể loại:Cá Papua New Guinea]]
[[Thể loại:Cá Palau]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Cá Tonga]]
[[Thể loại:Cá châu Đại Dương]]
[[Thể loại:Động vật quần đảo Solomon]]
[[Thể loại:Động vật Liên bang Micronesia]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1973]]
[[Thể loại:Cá được mô tả năm 1973]]

Chaetodon burgessi - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, thêm thể loại, Executed time: 00:00:05.8347784, replaced: {{cite iucn → {{Chú thích IUCN