imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2026-03-28T11:17:25Z

Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

{{nhan đề nghiêng}}
{{Bảng phân loại
| name = ''Chaetodon punctatofasciatus''
| image = Spotband butterflyfish (Chaetodon punctatofasciatus).jpg
| image_size = 250px
| image_caption =
| status = LC
| status_system = IUCN3.1
| status_ref = <ref name="iucn" />
| regnum = [[Animalia]]
| phylum = [[Chordata]]
| classis = [[Actinopterygii]]
| ordo = [[Acanthuriformes]]
| familia = [[Chaetodontidae]]
| genus = ''[[Chaetodon]]''
| subgenus = ''Exornator''
| species = '''''C. punctatofasciatus'''''
| binomial = ''Chaetodon punctatofasciatus''
| binomial_authority = [[Georges Cuvier|Cuvier]], 1831
| synonyms = * ''Chaetodon punctatolineatus'' {{small|[[Laurens Theodor Gronow|Gronow]], 1854}}
}}
'''''Chaetodon punctatofasciatus''''' là một loài [[cá biển]] thuộc [[chi Cá bướm]] ([[phân chi]] ''Exornator''<ref name="fessler">{{Chú thích tạp chí|last=Fessler|first=Jennifer L.|last2=Westneat|first2=Mark W.|year=2007|title=Molecular phylogenetics of the butterflyfishes (Chaetodontidae): Taxonomy and biogeography of a global coral reef fish family|url=https://www.researchgate.net/publication/6212097_Molecular_phylogenetics_of_the_butterflyfishes_Chaetodontidae_Taxonomy_and_biogeography_of_a_global_coral_reef_fish_family.pdf|journal=Molecular Phylogenetics and Evolution|volume=45|issue=1|pages=50–68|doi=10.1016/j.ympev.2007.05.018|issn=1055-7903|pmid=17625921}}</ref>) trong [[họ Cá bướm]]. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm [[1831]].

== Từ nguyên ==
Tính từ định danh ''punctatofasciatus'' được ghép bởi hai âm tiết trong [[tiếng Latinh]]: ''punctatus'' ("có đốm") và ''coronatus'' ("có sọc"), hàm ý đề cập đến các vạch sọc dọc và các đốm đen trên thân của loài cá này.<ref>{{Chú thích web|url=https://etyfish.org/acanthuriformes1/|tựa đề=Order Acanthuriformes (part 1): Families Lobotidae, Pomacanthidae, Drepaneidae and Chaetodontidae|tác giả=Scharpf | first = Christopher | first2 = Kenneth J. |last2 = Lazara|năm=2021|website=The ETYFish Project Fish Name Etymology Database|ngày truy cập=2022-04-21}}</ref>

== Phạm vi phân bố và môi trường sống ==
Từ vùng biển phía nam [[Nhật Bản]] (tỉnh [[Kagoshima]], gồm cả [[quần đảo Ryukyu]] và [[quần đảo Ogasawara]]),<ref>{{Cof record|spid=22517|title=''Chaetodon punctatofasciatus''|access-date=2022-04-21}}</ref> phạm vi của ''C. punctatofasciatus'' trải dài về phía đông đến [[quần đảo Line]], xa về phía nam đến [[rạn san hô Great Barrier]] ([[Úc]]), giới hạn phía tây đến [[bãi cạn Rowley]] và [[đảo Giáng Sinh]] (đều là [[Tiểu bang và vùng lãnh thổ Úc|lãnh thổ hải ngoại của Úc]]).<ref name="iucn">{{Chú thích IUCN|title=''Chaetodon punctatofasciatus''|page=e.T165632A6074436|year=2010|volume=2010|access-date=2022-04-21|last1 = Pyle|first1 = R.|last2 = Myers|first2 = R.|last3 = Craig|first3 = M. T. |last4 = Pratchett|first4 = M.|doi=10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T165632A6074436.en}}</ref><ref name="fishbase">{{Fishbase species|Chaetodon|punctatofasciatus}}</ref>

Ở [[Việt Nam]], ''C. punctatofasciatus'' được ghi nhận tại [[cù lao Chàm]] ([[Quảng Nam]]), đảo [[Lý Sơn]] ([[Quảng Ngãi]]) và [[quần đảo Hoàng Sa]];<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Astakhov|first=D. A.|last2=Savinkin|first2=O. V.|last3=Ponomarev|first3=S. A.|last4=Phuong|first4=Lai Duy|last5=Thu|first5=Dao Duy|year=2016|title=Preliminary annotated list of species of the family Chaetodontidae (Actinopterygii) from Ly Son Islands (South China Sea, Central Vietnam)|url=https://www.researchgate.net/publication/299406835_Preliminary_annotated_list_of_species_of_the_family_Chaetodontidae_Actinopterygii_from_Ly_Son_Islands_South_China_Sea_Central_Vietnam.pdf|journal=Journal of Ichthyology|volume=56|issue=1|pages=154–158|doi=10.1134/S003294521601001X|issn=1555-6425}}</ref> [[Phú Yên (tỉnh)|Phú Yên]];<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Nguyễn Văn Long|year=2013|title=Nguồn lợi cá rạn san hô vùng biển ven bờ Phú Yên|url=https://vjs.ac.vn/index.php/jmst/article/view/3504/pdf|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ Biển|volume=13|issue=1|pages=31-40|issn=1859-3097}}</ref> [[vịnh Nha Trang]] ([[Khánh Hòa]]);<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Astakhov|first=D. A.|year=2010|title=Annotated list of species of the family Chaetodontidae (Actinopterygii, Perciformes) from Nha Trang Bay (South China Sea, Central Vietnam)|url=https://www.researchgate.net/publication/225844822_Annotated_list_of_species_of_the_family_Chaetodontidae_Actinopterygii_Perciformes_from_Nha_Trang_Bay_South_China_Sea_Central_Vietnam.pdf|journal=Journal of Ichthyology|volume=50|issue=10|pages=914–931|doi=10.1134/S0032945210100024|issn=1555-6425}}</ref> [[Ninh Thuận]];<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Mai Xuân Đạt|author2=Nguyễn Văn Long|author3=Phan Thị Kim Hồng|year=2020|title=Cá rạn san hô ở vùng biển ven bờ tỉnh Ninh Thuận|url=https://aquadocs.org/bitstream/handle/1834/41486/Mai%20Xuan%20Dat%20-%20Reef%20fish.pdf?sequence=1&isAllowed=y|journal=Tạp chí Khoa học và Công nghệ biển|volume=20|issue=4A|pages=125–139|doi=10.15625/1859-3097/15656|issn=1859-3097}}</ref> [[cù lao Câu]] ([[Bình Thuận (tỉnh)|Bình Thuận]]) và [[quần đảo Trường Sa]].<ref>{{Chú thích tạp chí|author=Nguyễn Hữu Phụng|year=2002|title=Thành phần cá rạn san hô biển Việt Nam|url=http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|journal=Tuyển tập Báo cáo Khoa học Hội nghị Khoa học "Biển Đông-2002"|pages=275-308|access-date=2022-04-21|archive-date=2022-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20221226011234/http://113.160.249.209:8080/dspace/bitstream/123456789/19496/1/03-10-NguyenHuuPhung_275-308.pdf|url-status=dead}}</ref>

''C. punctatofasciatus'' sống tập trung ở những khu vực mà [[san hô]] phát triển phong phú trên các [[rạn viền bờ]], được tìm thấy ở độ sâu đến ít nhất là 45 m.<ref name="iucn" />

== Mô tả ==
''C. punctatofasciatus'' có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 12 cm.<ref name="fishbase" /> Loài này có màu nâu nhạt, gần như trắng (vàng hơn ở thân trên và lưng), lốm đốm các chấm đen ở khắp thân với các sọc đen dọc ở thân trên (chỉ kéo dài đến giữa thân). Đầu có một dải cam viền đen băng dọc qua mắt, cũng như có đốm đen trên [[Đỉnh đầu (giải phẫu học)|đỉnh đầu]]. Vây lưng có dải viền vàng, còn vây hậu môn có dải viền trắng xanh. Cuống đuôi và phía cuối vây hậu môn có màu cam. Vây đuôi trắng ở nửa trong, nửa ngoài trong suốt, được ngăn cách bởi một vạch sọc đen. Vây bụng màu trắng. Vây ngực trong suốt.

''C. punctatofasciatus'' còn có một biến dị [[kiểu hình]] cũng thường được bắt gặp. Thay vì là các sọc thẳng, những cá thể mang biến dị này lại có một vài sọc lại nối với nhau tạo thành hình chữ Y.<ref name="owen2">{{Chú thích tạp chí|last=McMillan|first=W. Owen|last2=Weigt|first2=Lee A.|last3=Palumbi|first3=Stephen R.|year=1999|title=Color Pattern Evolution, Assortative Mating, and Genetic Differentiation in Brightly Colored Butterflyfishes (Chaetodontidae)|url=https://repository.si.edu/bitstream/handle/10088/55627/Lee%20Weigt%20-%20McMillan_Weigt_Palumbi_1999_Evolution_Chaetodon.pdf?sequence=1&isAllowed=y|journal=Evolution|volume=53|issue=1|pages=247–260|doi=10.2307/2640937|issn=0014-3820}}</ref> ''[[Chaetodon pelewensis]]'', một [[loài chị em]] với ''C. punctatofasciatus'', cũng có kiểu hình tương tự nhưng với sọc chéo thay vì thẳng.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 22–25; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 17–18; Số tia vây ở vây ngực: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy [[đường bên]]: 37–44.<ref name="randall98">{{chú thích sách|url=https://books.google.com.vn/books?id=Q2suD8z5um4C&lpg=PT227&dq=&hl=vi&pg=PA227#v=onepage&q&f=false|title=The Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea|author1=John E. Randall|author2=Gerald R. Allen|author3=Roger C. Steene|publisher=Nhà xuất bản [[Đại học Hawaii]]|year=1998|isbn=978-0824818951|page=227}}</ref>

== Sinh thái học ==
''C. punctatofasciatus'' là [[loài ăn san hô]] chuyên biệt,<ref>{{Chú thích tạp chí|last=Cole|first=Andrew|last2=Pratchett|first2=Morgan|last3=Jones|first3=Geoffrey|year=2008|title=Diversity and functional importance of coral-feeding fishes on tropical coral reefs|url=https://www.researchgate.net/publication/227815012_Diversity_and_functional_importance_of_coral-feeding_fishes_on_tropical_coral_reefs.pdf|journal=Fish and Fisheries|volume=9|pages=286–307|doi=10.1111/j.1467-2979.2008.00290.x}}</ref> nhưng cũng có thể ăn cả các loài [[thủy sinh không xương sống]] nhỏ và [[tảo]].<ref name="randall98" /> ''C. punctatofasciatus'' trưởng thành thường kết đôi với nhau.<ref name="fao">{{chú thích sách|url=https://www.fao.org/3/y0770e/y0770e45.pdf|title=The living marine resources of the Western Central Pacific. Volume 5. Bony Fishes Part 3 (Menidae to Pomacentridae)|author=R. Pyle|publisher=[[FAO]]|year=2001|isbn=978-9251045879|editor=K. E. Carpenter; V. H. Niem|series=FAO Species Identification Guide for Fishery Purposes|page=3248|chapter=Chaetodontidae}}</ref>

== Lai tạp ==
Những cá thể [[Lai (sinh học)|tạp giao]] giữa ''C. punctatofasciatus'' với hai loài là ''C. pelewensis'' và ''[[Chaetodon guttatissimus]]'' đã được bắt gặp trong tự nhiên.<ref name="fao" /><ref>{{Chú thích sách|title=Biology of Butterflyfishes|publisher=CRC Press|year=2013|editor=Pratchett, M. S.; Berumen, M. L. & Kapoor, B.|location=[[Boca Raton, Florida]]|pages=48–69|chapter=Hybridisation Among Butterflyfishes|authors=Hobbs, J-P.A.; van Herwerden, L.; Pratchett, M. S. & Allen, G. R.|url chương=https://www.researchgate.net/publication/262639769_Hybridisation_Among_Butterflyfishes.pdf}}</ref> Ngoài ra, ''[[Chaetodon multicinctus]]'', một loài cá bướm [[đặc hữu]] của [[quần đảo Hawaii]], còn có thể kết đôi khác loài với ''C. punctatofasciatus'' và ''C. pelewensis''.<ref name="owen2" />{{efn|Hành vi kết đôi khác loài này chỉ được quan sát trong điều kiện nuôi nhốt (thí nghiệm) do ''C. punctatofasciatus'' và ''C. pelewensis'' không được phân bố ở Hawaii.}}

== Thương mại ==
''C. punctatofasciatus'' là một loài [[cá cảnh]] thường được xuất khẩu.<ref name="fao" /> Theo thống kê trong giai đoạn [[1988]]–[[2002]], có khoảng 10.000 cá thể ''C. pelewensis'' được giao thương trong ngành kinh doanh [[cá cảnh]].<ref name="iucn" />

== Tham khảo ==
{{Tham khảo|3}}

=== Ghi chú ===
{{Danh sách ghi chú}}

{{Taxonbar}}

[[Thể loại:Chi Cá bướm|P]]
[[Thể loại:Cá Ấn Độ Dương]]
[[Thể loại:Cá Thái Bình Dương]]
[[Thể loại:Cá Nhật Bản]]
[[Thể loại:Cá Đài Loan]]
[[Thể loại:Cá Việt Nam]]
[[Thể loại:Cá Philippines]]
[[Thể loại:Cá Malaysia]]
[[Thể loại:Cá Indonesia]]
[[Thể loại:Cá Úc]]
[[Thể loại:Cá châu Đại Dương]]
[[Thể loại:Cá Papua New Guinea]]
[[Thể loại:Động vật đảo Giáng Sinh]]
[[Thể loại:Động vật được mô tả năm 1831]]
[[Thể loại:Ocyurus]]
[[Thể loại:Cá Palau]]

Chaetodon punctatofasciatus - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5