imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

2025-11-19T09:57:35Z

WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)

Trang mới

{{Short description|British coin introduced in 1707}}
{{Infobox coin
| Country = Đại Anh, Vương quốc Liên Hiệp Anh và Bắc Ireland
| Denomination = Crown
| Value = {{frac||1|4}}
| Unit = [[pound sterling]]
| Mass_troy_oz =
| Mass =
| Diameter_inch =
| Diameter = 38
| Thickness_inch =
| Thickness =
| Edge = Milled
| Composition = (1816–1919) [[Bạc sterling|92.5% Ag]]<br>(1920–1946) 50% [[Silver|Ag]]<br>(1947–1970) [[Đồng niken]]
| Years of Minting = 1707–1981
| Catalog Number =
| Obverse = [[Tập tin:Obverse of the crown of 1891, Great Britain, Victoria.jpg|300px]]
| Obverse Design = Profile of the monarch ([[Victoria của Anh|Victoria]] "jubilee head" design shown)
| Obverse Designer = [[Joseph Boehm]]
| Obverse Design Date = 1887
| Reverse = [[Tập tin:Reverse crown 1891, Great Britain, Victoria.jpg|300px]]
| Reverse Design = Various ([[St George]] design shown)
| Reverse Designer = [[Benedetto Pistrucci]]
| Reverse Design Date = 1817
}}


'''Crown của Anh''' là loại xu bạc có mệnh giá cao nhất của Vương quốc Anh và Scotland, nó ra đời sau khi Anh và Scotland Liên minh với nhau vào năm 1707. Nói đúng hơn sự ra đời của đồng tiền này dùng để thay thế cho đồng [[Dollar Scotland]] và đồng Crown Anh (cũ), mệnh giá của nó tương đương với 5 shilling.

Đời đầu, crown luôn được đúc bằng [[bạc]] với trọng lượng khoảng 1 [[ounce]], tỷ lệ bạc của xu lên đến 92,5%, nhưng về sau thì tỷ lệ bạc càng giảm lại, chỉ còn 50% dưới thời vua [[George V của Anh|George V]] và [[George VI của Anh|George VI]], kể từ năm 1951 được đúc bằng hợp kim [[Đồng niken]]... Trong thế kỷ XIX và XX, loại xu này không còn đúc để đưa vào lưu thông mà chỉ là một đồng xu dùng lưu niệm.

Năm 1971, đồng tiền của Anh được chuyển sang hệ thập phân thì loại xu 1 crown được đúc thêm một vài lần nữa, ban đầu giá trị danh nghĩa là 25 pence. Tuy nhiên, những xu crown kỷ niệm được phát hành từ năm 1990 có mệnh giá là 5 [[bảng Anh]].<ref name="Mint">{{chú thích web|title=The Royal Mint: Five Pound Coin Designs and Specifications|url=http://www.royalmint.com/discover/uk-coins/coin-design-and-specifications/five-pound-coin|publisher=The Royal Mint|access-date=ngày 10 tháng 7 năm 2015}}</ref>

== Lịch sử ==
[[Tập tin:1 crown George III 1820.png|thumb|200px|left|'''Crown (xu Anh)''' [[George III của Liên hiệp Anh|George III]] - Vua của Anh và Hanover; Thời gian đúc: '''1818 - 1820'''; Đường kính: '''37,6mm'''; Trọng lượng: '''28,28g'''; Tỷ lệ bạc '''92.5%''' ('''26,159g''' bạc nguyên chất); Năm đúc '''1820''' với số lượng '''448.200 xu''']]
[[Tập tin:Great Britain, crown, 1821, George IV.jpg|thumb|200px|left|1 crown [[George IV của Anh|George IV]] - 1821; Trọng lượng 28,28gr; Đường kính 37,6mm; Tỷ lệ bạc 92,5%; Thời gian đúc 1821-1822; Số lượng xu được đúc 125.000 xu]]
[[Tập tin:1 crown Victoria 1893 dòng cuối.png|thumb|200px|left| 1 crown [[Victoria của Anh]] - 1893; Trọng lượng 28,28gr; Đường kính 38,61mm; Tỷ lệ bạc 92,5%; Thời gian đúc 1893 - 1900; Số lượng xu được đúc 497.800]]
[[Tập tin:1 crown George V - 1935.png|thumb|200px|left|'''1 crown''' [[George V của Anh|George V]] 1935 đúc với số lượng '''714,700 xu'''; Đường kính '''38,61mm'''; Trọng lượng '''28,28g'''; Tỷ lệ bạc: 50%]]
[[Tập tin:1 crown George VI 1937.png|thumb|200px|left|'''1 crown''' [[George VI của Anh|George VI]], 1937 đúc với số lượng '''418,600 xu'''; Đường kính '''38,61mm'''; Trọng lượng '''28,28g'''; Tỷ lệ bạc '''50%''']]

Đồng crown này có nguồn gốc từ xu bạc crown cũ của Anh, cùng với các loại xu bạc tương tự tồn tại ở nhiều quốc gia châu Âu từ thế kỷ XVI trở về sau. Ví dụ nổi tiếng nhất chính là đồng [[Peso Tây Ban Nha|Dollar Tây Ban Nha]], tất cả các loại xu này đều có thông số tương tự nhau (đường kính khoảng 38mm và chứa khoảng 25gr bạc mịn), vì thế chúng có thể hoán đổi cho nhau trong thương mại quốc tế.<ref>[[Silver coin#Evolution]]</ref> [[Vương quốc Anh]] cũng cho đúc crown bằng [[vàng]] vào thế kỷ XVI và XVII.

Các khuôn đúc loại crown vàng và bạc dưới thời [[Anne I của Anh|Nữ vương Anne I]] và vua [[George I của Anh|George I]] đều được khắc bởi [[John Croker]], một nghệ nhân di cư từ [[Dresden]], [[Công quốc Sachsen]] đến Anh.<ref>Warwick William Wroth, 'Croker, John (1670-1741)' in ''Dictionary of National Biography'', 1885-1900, vol. 13</ref>

Crown Anh là một đồng xu lớn và từ thế kỷ XIX, nó không được lưu hành nhiều. Tuy nhiên, các đồng xu crown thường được đúc vào năm mà các vị quân chủ Anh lên ngôi, điều này diễn ra từ thời vua [[George IV của Anh|George IV]] cho đến thời [[Elizabeth II|Nữ vương Elizabeth II]] người đang trị vì nước Anh hiện tại, ngoại trừ vua [[George V của Anh|George V]].

Xu bạc 1 crown phiên bản [[Gothic]] dưới thời [[Victoria của Anh]] được đúc năm 1847 (với số lượng chỉ 8.000 xu), nhầm kỷ niệm sự phục hưng của Gothic được các nhà sưu tầm xem là đồng xu đẹp nhất của Anh từng được đúc.

Những xu crown bạc đời đầu từ thời [[Anne I của Anh|Nữ vương Anne]] cho đến thời [[George V của Anh]] tuy có kích thước khác nhau, dao động từ 37,6mm - 38,6mm, nhưng trọng lượng đều 28,28gr và được đúc bằng [[Bạc sterling]] (hợp kim chứa 92,5% bạc).

== Crown thập phân ==
Sau khi đổi sang tiền tệ thập phân vào ngày 15/02/1971, đồng xu 25 pence đã được đúc để thay thế xu crown như một loại tiền xu kỷ niệm. Lúc đầu giá trị của xu tương đương với 25 pence, nhưng từ năm 1990, mệnh giá của 1 crown được nâng lên 5 [[bảng Anh]].<ref>http://www.royalmint.com/help/help/how-can-i-dispose-of-commemorative-crowns {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130402212001/http://www.royalmint.com/help/help/how-can-i-dispose-of-commemorative-crowns |date = ngày 2 tháng 4 năm 2013}}, Royal Mint</ref> Có thể là do kích thước lớn, chi phí sản xuất cao. Mặc dù sự thay đổi này dễ hiểu, nhưng nó đã mang lại một chút nhầm lẫn và niềm tin sai lầm phổ biến rằng tất cả các xu crown đều có mệnh giá 5 bảng Anh, bao gồm cả những xu được đúc trước năm 1990.

== Thay đổi mệnh giá ==
Mệnh giá hợp pháp của 1 crown vẫn là 5 shilling từ năm 1544 đến năm 1965, tuy nhiên trong hầu hết thời kỳ này, trên đồng xu không được hiển thị mệnh giá. Từ năm 1927 đến năm 1939, từ "Crown" xuất hiện trên đồng xu và từ năm 1951 đến năm 1960, từ crown được đổi thành "5 shilling". Loại 1 crown được đúc từ năm 1818 vẫn có mệnh giá tương đương với 25 pence.

Mặc dù tất cả các loại xu được đúc kể từ năm 1951 đều bằng chất liệu [[Đồng niken]], nhưng đồng crown phiên bảng đặc biệt được đúc dành cho các nhà sưu tầm với chất liệu bằng vàng, bạc và đôi khi là [[bạch kim]].

== Chất liệu ==
Đối với 1 crown bạc, chất liệu tiêu chuẩn được thiết lập từ thế kỷ XII bởi vua [[Henry II của Anh]], hợp kim này gọi là [[Bạc sterling]] với 92,5% bạc và 7,5% đồng. Đây là một hợp kim bền và ổn định, nhưng vẫn đảm bảo tỷ lệ bạc cao trong đồng xu.

Từ năm 1920, hàm lượng bạc trong tất cả các xu của Anh đã giảm từ 92,5% xuống còn 50%, với 50% trọng lượng còn lại là [[mangan]], điều này làm cho các đồng xu dễ bị xỉn màu sau một thời gian lưu hành. Bạc bị loại bỏ hoàn toàn trong tất cả các xu kể từ năm 1947 và chuyển sang đúc bằng hợp kim [[Đồng niken]], ngoại từ các xu bạc lưu niệm. Kể từ [[Sự phục hồi vĩ đại 1816|Thời kỳ Phục hồi vĩ đại 1816]], các xu 1 crown bạc được đúc với đường kính 38,61mm (1,520 in) và trọng lượng 28,276gr (tương đương 10⁄11 troy ounce)<ref>[http://24carat.co.uk/specificationsofbritishpredecimalcoins.html Specifications of British Pre-decimal Coins]</ref><ref>{{chú thích sách |last=Kindleberger |first=Charles P. |date=2005 |title=A Financial History of Western Europe |url=https://books.google.com/books?id=s8hiamcsiFQC&pg=PA60&dq=66+shillings+troy+pound#q=66%20shillings%20troy%20pound |publisher=Taylor & Francis |page=60 |isbn=9780415378673}}</ref>

== Bộ sưu tập các phiên bản crown ==
<gallery>
Tập tin:Edward VI AR Crown 802157.jpg|Đồng crown thời Vua Edward VI
Tập tin:Post-Medieval coin , Gold Crown of Elizabeth I (FindID 474211).jpg|Đồng crown thời Nữ vương Elizabeth I (1561–1582)
Tập tin:YORYM-F53CA6 Post-Medieval coin, crown of James I (FindID 187074).jpg|Đồng crown thời Vua James I và VI (1619–1925)
Tập tin:Post Medieval Coin, Crown of Charles I (FindID 640266).jpg|Đồng crown thời Vua Charles I
Tập tin:Crown, Oliver Cromwell, Republic, England, 1649 - Bode-Museum - DSC02764.JPG|Đồng crown thời Oliver Cromwell nắm quyền (1649)
Tập tin:Post-Medieval coin, crown of Charles II (FindID 268418).jpg|Đồng crown thời Vua Charles II (1676)
Tập tin:Post medieval, Crown of William III (FindID 884818).jpg|Đồng crown thời Vua William III (1696)
Tập tin:Queen Anne crown coin.JPG|Đồng crown thời Nữ vương Anne
Tập tin:Crown, George I, Great Britain, 1716 - Bode-Museum - DSC02768.jpg|Đồng crown thời Vua George I
Tập tin:Crown, George II, Great Britain, 1743 - Bode-Museum - DSC02770.jpg|Đồng crown thời Vua George II (1743)
Tập tin:GREAT BRITAIN, GEORGE III -CROWN 1819 a - Flickr - woody1778a.jpg|Đồng crown thời Vua George III (1819)
Tập tin:Modern Coin, Crown of George IV (FindID 184794).jpg|Đồng crown thời Vua George IV (1822)
Tập tin:William IV proof crown MET DP100437.jpg|Đồng crown thời Vua William IV (1831)
Tập tin:Great Britain, gothic crown, 1847, Victoria.jpg|Đồng crown theo kiểu "Gothic" thời Victoria của Anh (1847)
Tập tin:1896-old-head-victoria-crown.jpg|Đồng crown "old head" (mặt ngửa cũ) thời Victoria của Anh (1896).
Tập tin:1934 George V 'wreath' Crown (reverse) UNC.JPG|Đồng crown "Wreath" (tràng hoa) thời Vua George V (1934)
Tập tin:Coronation Crown 1953 obverse.jpg|Mặt ngửa đồng crown "Coronation" (Lễ Đăng quang) thời Nữ vương Elizabeth II (1953).
Tập tin:Coronation Crown 1953 reverse.jpg|Mặt xấp đồng crown "Coronation" (1953).
</gallery>

=== Đọc thêm ===
* [[Hai florin|Double florin]]

=== Tham khảo ===
{{Portal|Money|Numismatics|United Kingdom}}
{{tham khảo}}

=== Liên kết ngoài ===
{{thể loại Commons|Crown (British coin)}}
* [http://www.coins-of-the-uk.co.uk/fives.html History of Five Shilling Coins] on Coins of the UK
* [https://www.royalmintmuseum.org.uk/british-coinage/denominations/crown/index.html Royal Mint Museum's history of Crown Coin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113090144/http://www.royalmintmuseum.org.uk/british-coinage/denominations/crown/index.html |date = ngày 13 tháng 11 năm 2012}}
* [https://onlinecoin.club/Coins/CoinType/United_Kingdom/Crown/ Crown, Coin Type from United Kingdom - Online Coin Club]

{{Crown}}
{{British coinage}}
{{Use dmy dates|date=November 2020}}

{{DEFAULTSORT:Crown, United Kingdom}}
[[Thể loại:Xu bạc của Anh]]
[[Thể loại:Xu bạc]]
[[Thể loại:Tiền bằng bạc]]

Crown (xu Anh) - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: WPCleaner v2.05b - Fix errors for CW project (Reference before punctuation)