imported>BFDI21O: /* Lịch sử */

2026-06-04T05:36:04Z

Lịch sử

Trang mới

[[Tập tin:Dâu da.jpg|nhỏ|Một loại dâu Hạ Châu trong vườn tại [[Cần Thơ]].]]
'''Dâu Hạ Châu''' là một [[giống cây trồng|giống]] [[dâu da]] đặc sản của thành phố [[Cần Thơ]]. Dâu Hạ Châu là giống cây trồng thuộc loài ''[[Baccaurea racemosa]]'' và thường được trồng tại huyện [[Phong Điền (huyện)|Phong Điền]], [[Cần Thơ]].<ref>{{Chú thích web|url=https://dangcongsan.vn/kinh-te/can-tho-phat-trien-cac-mo-hinh-trong-cay-an-trai-chat-luong-cao-479030.html|tựa đề=Cần Thơ: Phát triển các mô hình trồng cây ăn trái chất lượng cao|tác giả=K. V.|ngày=2018-04-04|website=Báo Điện tử ĐCSVN|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029065727/https://dangcongsan.vn/kinh-te/can-tho-phat-trien-cac-mo-hinh-trong-cay-an-trai-chat-luong-cao-479030.html}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://danviet.vn/say-long-voi-bon-mua-cay-trai-miet-vuon-que-toi-7777634795.htm|tựa đề=Say lòng với bốn mùa cây trái miệt vườn quê tôi!|tác giả=Phúc Lộc|ngày=2015-10-21|website=Dân Việt|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029065725/https://danviet.vn/say-long-voi-bon-mua-cay-trai-miet-vuon-que-toi-7777634795.htm}}</ref><ref name="dhc7">{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/nuc-tieng-dau-ha-chau-post632619.html|tựa đề=Nức tiếng dâu Hạ Châu|tác giả=Minh Tuệ|ngày=2013-06-30|website=[[Báo Thanh niên]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029083643/https://thanhnien.vn/nuc-tieng-dau-ha-chau-post632619.html}}</ref> Dâu Hạ Châu được công nhận là đặc sản huyện [[Phong Điền (huyện)|Phong Điền]], [[Cần Thơ]] vào năm [[2006]].<ref name="dhc1"/><ref name="dhc3"/><ref name="dhc4"/> Ngoài dâu Hạ Châu, còn có một số biến thể dâu khác như dâu Xiêm, dâu Gia Bảo...<ref name="dhc9">{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/thoi-su/hap-dan-du-lich-nong-nghiep-20200809204045158.htm|tựa đề=Hấp dẫn du lịch nông nghiệp|tác giả=Ca Linh|ngày=2020-08-10|website=Người Lao Động|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029065725/https://nld.com.vn/thoi-su/hap-dan-du-lich-nong-nghiep-20200809204045158.htm}}</ref>
== Lịch sử ==
Dâu Hạ Châu được ông Ba Minh, tên thật là Lê Quang Minh trồng lần đầu tiên vào những năm [[1960]].<ref name="dhc1"/><ref name="dhc2">{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/phong-su-ky-su/phong-vi-hoa-trai-dong-bang-20100128112744177.htm|tựa đề=Phong vị hoa trái đồng bằng|tác giả=Đức Khánh|ngày=2021-01-29|website=[[Người Lao Động]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029070915/https://nld.com.vn/phong-su-ky-su/phong-vi-hoa-trai-dong-bang-20100128112744177.htm}}</ref> Theo một số người dân kể lại, mặc dù Dâu Hạ Châu là đặc sản của [[Cần Thơ]], nhưng nguồn gốc có xuất xứ từ một thương lái ở phường [[Lái Thiêu (phường)|Lái Thiêu]], [[thành phố Hồ Chí Minh]].<ref name="dhc2"/><ref>{{Chú thích web|url=https://nhandan.vn/chuyen-lam-an/Ng%e1%bb%8dt-th%c6%a1m-h%c6%b0%c6%a1ng-v%e1%bb%8b-d%c3%a2u-H%e1%ba%a1-Ch%c3%a2u-507511/|tựa đề=Ngọt thơm hương vị dâu Hạ Châu|tác giả=Thái Sơn|ngày=2010-09-24|website=[[Báo Nhân Dân]]|url-status=live|ngày truy cập=2010-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029073338/https://nhandan.vn/chuyen-lam-an/Ng%E1%BB%8Dt-th%C6%A1m-h%C6%B0%C6%A1ng-v%E1%BB%8B-d%C3%A2u-H%E1%BA%A1-Ch%C3%A2u-507511/}}</ref>

Người dân còn gọi dâu Hạ Châu là ''dâu miền dưới'' do ngọt, thơm và ngon hơn so với dâu của những vùng khác.<ref name="dhc6">{{Chú thích web|url=https://www.baohaugiang.com.vn/nong-nghiep-nong-thon/doi-doi-nho-trong-dau-89147.html|tựa đề=Đổi đời nhờ trồng dâu|tác giả=Quang Hải|ngày=2020-05-19|website=Báo Hậu Giang|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029072805/https://www.baohaugiang.com.vn/nong-nghiep-nong-thon/doi-doi-nho-trong-dau-89147.html}}</ref>

Trước khi dâu được trồng rộng rãi vào những năm [[1990]], huyện Phong Điền là một huyện chuyên canh về [[cam]]. Tuy nhiên, cam bị [[bệnh vàng lá gân xanh]] làm cho mất mùa.<ref>{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/khoi-phuc-cam-mat-phong-dien-d162668.html|tựa đề=Khôi phục cam mật Phong Điền|tác giả=Thành Hiệp|website=Báo Nông nghiệp Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029073854/https://nongnghiep.vn/khoi-phuc-cam-mat-phong-dien-d162668.html}}</ref> Vì vậy, từ đó về sau, dâu Hạ Châu đã trở thành cây trồng chủ lực tại Phong Điền.<ref name="dhc1"/>

Dâu Hạ Châu đã được Cục Sở hữu Trí tuệ công nhận là đặc sản của Phong Điền, [[Cần Thơ]] vào năm [[2006]].<ref name="dhc1">{{Chú thích web|url=https://danviet.vn/mua-nay-mien-tay-dau-ha-chau-lai-ve-7777586227.htm|tựa đề=Mùa này miền Tây Dâu Hạ Châu lại về!|tác giả=Ba Cần Thơ|ngày=2015-05-17|website=[[Dân Việt]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029070305/https://danviet.vn/mua-nay-mien-tay-dau-ha-chau-lai-ve-7777586227.htm}}</ref><ref name="dhc3">{{Chú thích web|url=https://baocantho.com.vn/phat-trien-vuon-trai-cay-dac-san-a19197.html|tựa đề=Phát triển vườn trái cây đặc sản|tác giả=Khánh Trung|ngày=2012-08-15|website=Báo Cần Thơ|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029070304/https://baocantho.com.vn/phat-trien-vuon-trai-cay-dac-san-a19197.html}}</ref><ref name="dhc4">{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/ruc-vang-dau-ha-chau-phong-dien-2889729.html|tựa đề=Rực vàng dâu Hạ Châu Phong Điền|tác giả=Tương Tâm|ngày=2013-10-06|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029072744/https://vnexpress.net/ruc-vang-dau-ha-chau-phong-dien-2889729.html}}</ref>

== Mô tả ==
Dâu Hạ Châu thuộc phân loài của ''[[Baccaurea racemosa]]''. Giống dâu Hạ Châu có 3 vụ, vụ sớm (vụ nghịch) chín vào tháng 5 âm lịch.<ref name="dhc6"/> Vụ thứ 2 chín vào tháng 7 - 8 âm lịch và vụ cuối mùa khoảng 15 tháng 10 âm lịch.<ref name="dhc7"/><ref name="dhc">{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/mua-dau-ha-chau-d116525.html|tựa đề=Mùa dâu Hạ Châu|tác giả=Phương Nghi|ngày=2021-10-29|website=Báo Nông Nghiệp Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029075901/https://nongnghiep.vn/mua-dau-ha-chau-d116525.html}}</ref> Dâu có vỏ ngoài như trái [[bòn bon]], tuy nhiên hương vị không chua gắt như [[dâu gia xoan]] và ngọt đậm như [[bòn bon]], thay vào đó là vị ngọt thanh.<ref name="dhc7"/><ref name="dhc"/>

Dâu Hạ Châu thường được chín theo buồng, quả to, màu vàng như [[bòn bon]] mà có màu sáng.<ref name="dhc"/> Một buồng dâu Hạ Châu thường có trọng lượng từ 300 g - 400 g.<ref name="dhc"/> Cây dâu Hạ Châu rất dễ trồng, thích nghi với nước ngọt và phù sa.<ref name="dhc"/> Đặc điểm của dâu Hạ Châu thường sau 3 năm sẽ cho ra trái, cây càng lớn thì tán rộng và cho ra trái càng nhiều.<ref name="dhc7"/><ref name="dhc1"/><ref name="dhc"/>

Dâu Hạ Châu là loài cây đơn tính, trung bình cứ 100 hạt cây dâu Hạ Châu có 80% cây dâu đực và 20% cây dâu cái.<ref name="dhc1"/><ref>{{Chú thích web|url=https://tienphong.vn/dac-san-xuat-ngoai-post150386.tpo|tựa đề=Đặc sản xuất ngoại|tác giả=Sáu Nghệ|ngày=2009-01-28|website=Tiền phong|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20211106052507/https://tienphong.vn/dac-san-xuat-ngoai-post150386.tpo}}</ref> Trung bình, một cây dâu Hạ Châu trưởng thành thường có năng suất mỗi vụ từ 300 kg đến 500 kg.<ref>{{Chú thích web|url=https://thitruong.nld.com.vn/vnmoney/gia-1500-dongkg-dan-mien-tay-bo-dau-chin-rung-day-vuon-2014060818474936.htm|tựa đề=Giá 1.500 đồng/kg, dân miền Tây bỏ dâu chín rụng đầy vườn|tác giả=Ngọc Trinh|ngày=2014-06-08|website=Kinh tế ([[Người Lao Động]])|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029083645/https://thitruong.nld.com.vn/vnmoney/gia-1500-dongkg-dan-mien-tay-bo-dau-chin-rung-day-vuon-2014060818474936.htm}}</ref>
=== Dinh dưỡng ===
Trung bình, một quả dâu Hạ Châu chín có chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, gồm [[polyphenol]], hoạt tính chống oxy hóa, vitamin C, đường.<ref name="dhc8"/>

== Kinh tế và ảnh hưởng ==
Năm [[2014]], vườn dâu Hạ Châu ở huyện Phong Điền có diện tích lên đến 600 ha, tập trung nhiều ở thị trấn [[Phong Điền (xã)|Phong Điền]] và các xã [[An Bình, Cần Thơ|Mỹ Khánh]], [[Nhơn Ái]].<ref>{{Chú thích web|url=https://www.qdnd.vn/kinh-te/cac-van-de/dau-ha-chau-vao-mua-392655|tựa đề=Dâu Hạ Châu vào mùa|tác giả=Huỳnh Văn|ngày=2014-09-05|website=Quân đội Nhân dân|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029080445/https://www.qdnd.vn/kinh-te/cac-van-de/dau-ha-chau-vao-mua-392655}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Nong-san/855652/dau-ha-chau|tựa đề=Dâu Hạ Châu|tác giả=Hanoimoi|ngày=2016-11-21|website=Hà Nội Mới|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2016-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20161122184023/http://hanoimoi.com.vn/Tin-tuc/Nong-san/855652/dau-ha-chau}}</ref> Năm [[2017]], tổng diện tích trồng dâu Hạ Châu lên đến 800 ha.<ref>{{Chú thích web|url=https://laodong.vn/trang-dbscl/can-tho-dau-ha-chau-nang-suat-giam-gia-ban-tang-564027.ldo|tựa đề=Cần Thơ: Dâu Hạ Châu năng suất giảm, giá bán tăng|tác giả=Công Vũ - L. N. G.|ngày=2017-09-12|website=Báo Lao Động|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029084930/https://laodong.vn/trang-dbscl/can-tho-dau-ha-chau-nang-suat-giam-gia-ban-tang-564027.ldo}}</ref> Đến năm [[2021]], sản lượng dâu Hạ Châu lên đến 9.000 tấn.<ref>{{Chú thích web|url=https://nongnghiep.vn/hai-bo-truong-hop-khan-tim-giai-phap-cung-ung-hang-hoa-cho-mien-nam-d297176.html|tựa đề=Hai Bộ trưởng họp khẩn tìm giải pháp cung ứng hàng hóa cho miền Nam|tác giả=Tùng Đinh - Phạm Hiếu - Dương Châu - Nhóm PV ĐBSCL|ngày=2021-07-18|website=Báo Nông nghiệp Việt Nam|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029082657/https://nongnghiep.vn/hai-bo-truong-hop-khan-tim-giai-phap-cung-ung-hang-hoa-cho-mien-nam-d297176.html}}</ref>

Dâu Hạ Châu từng được xuất khẩu sang [[Campuchia]], [[Lào]], [[Thái Lan]].<ref name="dhc1"/> Cây dâu Hạ Châu từng là cây xóa đói giảm nghèo cho người dân, giúp đời sống của người dân địa phương khá hơn.<ref name="dhc1"/> Những năm gần đây, các vườn dâu Hạ Châu của một số người dân địa phương trở thành khu du lịch sinh thái, đón tiếp khách trong nước và nước ngoài.<ref>{{Chú thích web|url=https://nld.com.vn/kinh-te/vao-mua-trai-cay-du-lich-miet-vuon-hut-khach-20170711101625386.htm|tựa đề=Vào mùa trái cây, du lịch miệt vườn hút khách|tác giả=Dương Cầm|ngày=2017-07-17|website=[[Người Lao Động]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029082324/https://nld.com.vn/kinh-te/vao-mua-trai-cay-du-lich-miet-vuon-hut-khach-20170711101625386.htm}}</ref><ref>{{Chú thích web|url=https://thanhnien.vn/nha-vuon-lam-du-lich-post21663.html|tựa đề=Nhà vườn làm du lịch|tác giả=Phương Kiều|ngày=2013-07-15|website=[[Báo Thanh Niên]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029082324/https://thanhnien.vn/nha-vuon-lam-du-lich-post21663.html}}</ref>

Một số nhóm nghiên cứu tại [[Trường Đại học Cần Thơ|Đại học Cần Thơ]] dùng dâu Hạ Châu chế biến thành rượu, rượu vang và nước thanh trùng để tăng năng suất sản phẩm.<ref name="dhc8">{{Chú thích web|url=https://baocantho.com.vn/ung-dung-cong-nghe-nang-gia-tri-cay-dau-ha-chau-a36392.html|tựa đề=Ứng dụng công nghệ, nâng giá trị cây dâu Hạ Châu|tác giả=Thảo Mộc|ngày=2016-03-20|website=Báo Cần Thơ|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029084013/https://baocantho.com.vn/ung-dung-cong-nghe-nang-gia-tri-cay-dau-ha-chau-a36392.html}}</ref> Nhiều năm qua, nhiều người dân đã sử dụng gà và dâu Hạ Châu để tạo thành một món gà um với dâu.<ref>{{Chú thích web|url=https://vnexpress.net/doc-dao-ga-vuon-um-dau-2307467.html|tựa đề=Độc đáo gà vườn um dâu|tác giả=Hữu Tưởng|ngày=2012-05-25|website=[[VnExpress]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029090230/https://vnexpress.net/doc-dao-ga-vuon-um-dau-2307467.html}}</ref>
== Biến thể ==
Ngoài dâu Hạ Châu, một số xã còn trồng các loại dâu khác, như dâu xiêm, dâu Gia Bảo, dâu xanh và dâu bòn bon.{{efn|Dâu bòn bon chính là dâu da vàng, khác với quả [[bòn bon]].}}<ref>{{Chú thích web|url=https://dantri.com.vn/du-lich/da-mat-voi-vuon-dau-trai-tu-goc-den-ngon-o-mien-tay-20200520145716174.htm|tựa đề="Đã mắt" với vườn dâu trái từ gốc đến ngọn ở miền Tây|tác giả=Hòa Hội|ngày=2020-05-19|website=[[Dân trí]]|url-status=live|ngày truy cập=2021-10-29|archive-date=2021-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20211029085926/https://dantri.com.vn/du-lich/da-mat-voi-vuon-dau-trai-tu-goc-den-ngon-o-mien-tay-20200520145716174.htm}}</ref>

Các biến thể thường cho trái vào tháng 4 cho đến tháng 6 âm lịch.<ref name="dhc9"/>
== Liên kết ngoài ==
* [https://vov.vn/kinh-te/loai-qua-dan-da-giup-nguoi-dan-mien-tay-lam-giau-post1222277.vov Loại quả dân dã giúp người dân miền Tây làm giàu]
* [https://giaitri.thoibaovhnt.com.vn/loai-qua-dang-rat-hot-hien-nay-huong-vi-doc-dao-khien-ai-cung-muon-thu-851582.html Loại quả đang rất ‘hot’ hiện nay, hương vị độc đáo khiến ai cũng muốn thử]
* [https://mientay.giadinhonline.vn/can-tho-ga-um-dau-ha-chau-va-oc-buou-nuong-tieu-xanh-vao-top-100-mon-an-dac-san-cua-viet-nam-d9686.html Cần Thơ: Gà um Dâu Hạ Châu và Ốc Bươu nướng tiêu xanh vào Top 100 món ăn đặc sản của Việt Nam]

== Tham khảo ==
===Ghi chú===
{{notelist}}
===Chú thích===
{{tham khảo|30em}}

[[Thể loại:Đặc sản Cần Thơ]]
[[Thể loại:Chi Dâu da]]
[[Thể loại:Giống cây trồng Việt Nam]]

Dâu Hạ Châu - Lịch sử thay đổi

imported>BFDI21O: /* Lịch sử */