imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

2026-07-11T10:12:33Z

Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5

Trang mới

{{Geobox|Sông

|name = Sông Darling
|native_name =
|other_name =
|other_name1 =
|category = Sông
|category_hide = Yes

|image = MenindeeDarlingRiver.JPG
|image_size = 320
|image_caption = Hạ du sông Darling tại [[Menindee]]
|country = Australia
|country_flag = 1
|state = New South Wales
|state1 =
|state2 =
|state_flag =
|city = [[Bourke, New South Wales|Bourke]]
|city1 = [[Wilcannia, New South Wales|Wilcannia]]
|city2 = [[Menindee, New South Wales|Menindee]]
|city3 = [[Wentworth, New South Wales|Wentworth]]

|length = 1472
|watershed =
|discharge_location =
|discharge = 100
|discharge_round = -1
|discharge_max =
|discharge_min =
|discharge_note = xấp xỉ.
|discharge1_location =
|discharge1 =
|discharge1_note =

|source_name = Nơi hợp lưu của các sông [[sông Barwon (New South Wales)|Barwon]] và [[sông Culgoa|Culgoa]]
|source_location = gần [[Brewarrina]]
|source_district =
|source_region =
|source_state = [[New South Wales|NSW]]
|source_country =
|source_lat_d = 29
|source_lat_m = 57
|source_lat_s = 31
|source_lat_NS = S
|source_long_d = 146
|source_long_m = 18
|source_long_s = 28
|source_long_EW = E
|source_elevation =
|source_length =

|mouth_name = hợp lưu với [[murray (sông)|sông Murray]]
|mouth_location = [[Wentworth, New South Wales|Wentworth]]
|mouth_district =
|mouth_region =
|mouth_state = [[New South Wales|NSW]]
|mouth_country =
|mouth_lat_d = 34
|mouth_lat_m = 6
|mouth_lat_s = 47
|mouth_lat_NS = S
|mouth_long_d = 141
|mouth_long_m = 54
|mouth_long_s = 43
|mouth_long_EW = E
|mouth_elevation =

|parent = [[murray (sông)|sông Murray]], [[Lưu vực Murray-Darling]]
|tributary_left = [[sông Barwon(New South Wales)|sông Barwon]]
|tributary_left1 = [[sông Bogan|sông Bogan Nhỏ]]
|tributary_right = [[sông Culgoa]]
|tributary_right1 = [[sông Warrego]]
|tributary_right2 = [[sông Paroo]]

|free_name =
|free_value =

|map = Murray-catchment-map MJC02.png
|map_caption = Darling là một chi lưu chính của hệ thống sông Murray-Darling
|map2 =
|map2_caption =
}}
'''Sông Darling''' ([[tiếng Anh]]: ''Darling River'') là sông dài thứ ba tại [[Úc|Australia]], với [[chiều dài]] {{Convert|1472|km|mi|0}} từ nguồn ở phía bắc [[New South Wales]] đến điểm hợp lưu với [[murray (sông)|sông Murray]] tại [[Wentworth, New South Wales|Wentworth]], New South Wales. Nếu tính theo các chi lưu liền kề dài nhất thì tổng [[chiều dài]] hệ thống sông là {{Convert|2844|km|mi|0|abbr=on}}, khiến nó trở thành hệ thống sông dài nhất tại Australia.<ref>{{chú thích web|url=http://www.ga.gov.au/education/geoscience-basics/landforms/longest-rivers.html|title=(Australia's) Longest Rivers|publisher=[[Geoscience Australia]]|date=16 tháng 10 năm 2008|access-date =ngày 16 tháng 2 năm 2009}}</ref>

Sông Darling là tuyến đường thủy nổi tiếng nhất của vùng hẻo lánh nước Úc.<ref name="drthr">{{chú thích báo |url=http://www.couriermail.com.au/travel/australia/an-historic-route-darling/story-e6freqxf-1111118648230 |title=Darling River townships offer historic route |author=Sally Macmillan |date=24 tháng 1 năm 2009 |newspaper=[[The Courier-Mail]] |publisher=Queensland Newspapers |access-date=30 tháng 10 năm 2010 |archive-date=2012-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612033509/http://www.couriermail.com.au/travel/australia/an-historic-route-darling/story-e6freqxf-1111118648230 |url-status=dead }}</ref>

==Lịch sử==
Đầu nguồn thuộc Queensland của sông Darling đã dần bị thuộc địa hóa từ năm 1815. Năm 1828, các nhà thám hiểm [[Charles Sturt]] và [[Hamilton Hume]] đã được Thống đốc New South Wales là [[Ralph Darling]] cử đi, nhiệm vụ là khảo sát dòng chảy của [[sông Macquarie]]. Họ đã phát hiện ra sông Bogan và đến đầu năm 1829, họ đã tiếp cận vùng thượng du sông Darling, và sông được đặt theo họ của Thống đốc. Năm 1835, thiếu tá [[Thomas Mitchell (nhà thám hiểm)|Thomas Mitchell]] đã đi 483 km dọc sông Darling.<ref name="mstl">{{chú thích web |url=http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A020206b.htm |title=Mitchell, Sir Thomas Livingstone (1792 - 1855) |author=D. W. A. Baker |date=1967 |work=Australian Dictionary of Biography |publisher=Melbourne University Publishing |access-date=17 tháng 13 2011 |archive-date=2010-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100205000000/https://web.archive.org/web/20100205152503/http://www.adb.online.anu.edu.au/biogs/A020206b.htm |url-status=dead }}</ref> Ông cùng những người đi cùng đã không bao giờ tiếp cận được điểm hợp lưu giữa sông Darling và sông Murray mặc dù đã nhận định một cách chính xác.

Năm 1856, [[Blandowski Expedition]] bắt đầu lên đường đến điểm hợp lưu giữa sông Darling và Murray để khám phá và sưu tập các loài cá cho Bảo tàng Quốc gia.<ref name="adbwb">{{chú thích web |url=http://adbonline.anu.edu.au/biogs/A030174b.htm |title=Blandowski, William (1822 - 1878) |work=Australian Dictionary of Biography |publisher=Australian National University |access-date=31 tháng 1 năm 2011 |archive-date=2011-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110122151826/http://adbonline.anu.edu.au/biogs/A030174b.htm |url-status=dead }}</ref> Chuyến thám hiểm là một thành công với 17.400 mẫu vật đã được đưa đến Adelaide vào năm sau.

Mặc dù dòng chảy của sông Darling không theo quy luật, vào cuối thế kỷ 19, Darling đã trở thành một tuyến giao thông chính, những người chăn nuôi gia súc ở miền tây New South Wales đã sử dụng dòng sông là gửi len của họ bằng các tàu hơi nước từ các cảng sông nhộn nhịp như [[Bourke, New South Wales|Bourke]] và [[Wilcannia, New South Wales|Wilcannia]] đến các ga đầu cuối tại Nam Australia [[Morgan, Nam Úc|Morgan]] và [[Murray Bridge, Nam Úc|Murray Bridge]]. Nhưng trong thế kỷ vừa qua, tầm quan trọng về vận chuyển đường thủy của sông đã suy giảm.

Năm 1992, sông Darling đã phải hứng chịu nạn [[vi khuẩn lam|tảo lam]] nghiêm trọng trải dài suốt [[chiều dài]] của sông.<ref name="ab">{{chú thích báo |url=http://www.clw.csiro.au/issues/water/rivers_estuaries/algal.html |title=Algal Blooms |access-date =ngày 15 tháng 3 năm 2011 |date=28 tháng 1 năm 2011 |publisher=CSIRO Land and Water |archive-date = ngày 2 tháng 4 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110402183918/http://www.clw.csiro.au/issues/water/rivers_estuaries/algal.html |url-status=dead }}</ref> Sự hiện diện của Phosphor là yếu tố để tảo độc phát triển. Tốc độ chảy, sự nhiễu loạn, độ đục và nhiệt độ là các yếu tố khác góp phần vào sự kiện này.

==Dòng chảy==
Toàn bộ [[lưu vực Murray-Darling|hệ thống sông Murray-Darling]], một trong những hệ thống sông lớn nhất thế giới, thoát nước cho toàn bộ lãnh thổ New South Wales ở phía tây [[Great Dividing Range]], nhiều phần ở bắc [[Victoria (Úc)|Victoria]] và nam Queensland và một số phần của [[Nam Úc (tiểu bang)|Nam Úc]]. Dòng chảy quanh co của sông dài hơn ba lần so với khoảng cách trực tiếp mà nó đã chảy qua.<ref name="swr">{{chú thích web |url=http://www2.mdbc.gov.au/nrm/water_issues/surface_water.html |title=Surface Water Resources |author= |date=29 tháng 10 năm 2006 |publisher=Murray Darling Basin Commission |access-date =31 tháng 1 năm 2011 |archive-date = ngày 19 tháng 2 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110219013719/http://www2.mdbc.gov.au/nrm/water_issues/surface_water.html |url-status=dead }}</ref>

Phần lớn vùng đất mà sông Darling chảy qua là các vùng đồng bằng và do đó tương đối bằng phẳng, có độ dốc trung bình 16 mm mỗi km.<ref name="tdr"/> Theo quan điểm chính thức thì sông Darling bắt đầu giữa [[Brewarrina]] và [[Bourke, New South Wales|Bourke]] tại điểm [[hợp lưu]] giữa [[sông Culgoa|Culgoa]] và [[sông Barwon (New South Wales)|Barwon]]; các chi lưu này bắt nguồn từ các dãy núi ở phía nam của [[Queensland]] và phía bắc [[New South Wales]] ở phía tây [[Great Dividing Range]].

Phía đông nam của [[Broken Hill, New South Wales|Broken Hill]], [[các hồ Menindee]] từng được nối với sông Darling qua một sông ngắn.<ref name="dtdml">{{chú thích web |url=http://www.discoveringthedarling.com.au/index.php?pgid=62 |title=Menindee Lakes |work=Discovering the Darling |publisher=Murray Darling Environmental Foundation |access-date =16 tháng 1 năm 2012 |archive-date = ngày 3 tháng 4 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110403030121/http://www.discoveringthedarling.com.au/index.php?pgid=62 |url-status=dead }}</ref> Kế hoạch hồ Menindee đã làm giảm tần suất ngập lụt tại các hồ Menindee. Do vậy có khoảng 13.800 ha [[Muehlenbeckia florulenta]] và 8.700 ha [[Eucalyptus largiflorens]] đã bị phá hủy.<ref name="dtdml"/> Các đập nước và dòng chảy thấp đã làm phân khúc hệ thống sông và cản trở các loài cá di chuyển.

Sông Darling chảy theo hướng nam-tây nam, từ vùng Viễn Tây của New South Wales, đến nơi hợp lưu với [[murray (sông)|sông Murray]] ở ranh giới New South Wales - Victoria tại [[Wentworth, New South Wales]].

[[Xa lộ Barrier]] tại Wilcania, [[xa lộ Silver City]] tại Wentworth và [[tuyến đường sắt Broken Hill]] tại Medindee, tất cả đều phải vượt qua sông Darling. Phần sông ở phía bắc Menindee là ranh giới của [[vườn quốc gia Kinchega]]. Phản ứng lại với [[trận lụt sông Murray 1956]] một đập nước đã được xây dựng tại [[Menindee, New South Wales|Menindee]] để làm dịu bớt dòng chảy từ sông Darling.

Phía bắc của sông Darling là [[vùng sinh thái]] [[xavan ôn đới Đông Nam Úc]] và ở phía tây nam của Darling là một phần của vùng sinh thái [[vùng lõm Murray Darling]].

==Các trung tâm dân cư==
Các điểm định cư chính dọc theo sông Darling gồm Brewarrina, [[Bourke, New South Wales|Bourke]], [[Louth, New South Wales|Louth]], [[Tilpa, New South Wales|Tilpa]], [[Wilcannia, New South Wales|Wilcannia]], [[Menindee, New South Wales|Menindee]], [[Pooncarie, New South Wales|Pooncarie]] và [[Wentworth, New South Wales|Wentworth]]. Wentworth là cảng nội địa bận rộn nhất Australia vào cuối thập niên 1880.<ref name="drthr"/>

Việc đi lại bằng tàu hơi nước đến Brewarrina đã lần đầu tiên thành công vào năm 1859.<ref name="tdr">{{chú thích web |url=http://www.centraldarling.nsw.gov.au/about/1001.html |title=The Darling River |publisher=Central Darling Shire Council |access-date =30 tháng 10 năm 2010 |archive-date = ngày 15 tháng 2 năm 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110215213644/http://centraldarling.nsw.gov.au/about/1001.html |url-status=dead }}</ref> Brewarrina cũng là nơi gặp gỡ liên bộ lạc của những người Australia bản địa nói [[tiếng Darling]] và sinh sống trong lưu vực sông. Các bẫy cá cổ xưa trên sông đã cung cấp thực phẩm cho các thổ dân trong các dịp lễ. Những công cụ này được ước tính đã hơn 40.000 năm tuổi và đồ vật do con người tạo ra lâu đời nhất trên hành tinh.<ref name="drthr"/>

==Tham khảo==
{{Tham khảo}}

==Liên kết ngoài==
{{thể loại Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20090116014857/http://www.news.com.au/dailytelegraph/story/0,22049,21854160-5006009,00.html "A river runs through it"] Daily Telegraph article - ngày 6 tháng 6 năm 2007
* [http://www.flickr.com/photos/19959143@N00/sets/72157594202630154/detail Photos of the Darling/Barwon river between Brewarrina and Bourke, taken over 2003-2006.] Flickr

[[Thể loại:Sông Darling| ]]
[[Thể loại:Sông Úc]]
[[Thể loại:Chi lưu của sông Murray]]

Darling (sông) - Lịch sử thay đổi

imported>InternetArchiveBot: Đã cứu 1 nguồn và đánh dấu 0 nguồn là hỏng.) #IABot (v2.0.9.5