https://wikibeta.org/index.php?action=history&feed=atom&title=Di%E1%BB%87p_Quang_BanDiệp Quang Ban - Lịch sử thay đổi2026-08-11T11:40:48ZLịch sử thay đổi trang này trên wikiMediaWiki 1.46.0https://wikibeta.org/index.php?title=Di%E1%BB%87p_Quang_Ban&diff=7895935&oldid=previmported>Tuquyet2457 vào lúc 08:31, ngày 25 tháng 6 năm 20262026-06-25T08:31:52Z<p></p>
<p><b>Trang mới</b></p><div>{{Thông tin nhân vật<br />
| honorific_prefix = [[Giáo sư]], [[nhà ngôn ngữ học]]<br />
| tên = Diệp Quang Ban<br />
| honorific_suffix = <div style="background-color:#D3D3D3; padding:4px;"><br />
'''Thông tin cá nhân'''</div><br />
| alt = <br />
| tên gốc = <br />
| native_name_lang = <br />
| tên khai sinh = <br />
| ngày sinh = {{năm sinh và tuổi|1935}}<br />
| an táng = <br />
| đảng = {{CSVN}}<br />
| tưởng niệm = <br />
| nơi cư trú = [[Hà Nội]]<br />
| dân tộc = <br />
| quốc tịch = {{VIE}}<br />
| trường lớp = [[Đại học Tổng hợp Hà Nội]]<br />
| công việc = [[giảng dạy]], [[nghiên cứu]]<br />
| năm hoạt động = <br />
| tổ chức = <br />
| đại diện = <br />
| nổi tiếng = <br />
| loại = <br />
| chức vị = <br />
| nhiệm kỳ = <br />
| tiền nhiệm = <br />
| kế nhiệm = <br />
| đảng phái = {{CSVN}}<br />
| phong trào = <br />
| con cái = <br />
| bố = <br />
| mẹ = <br />
| người thân = <br />
| work_institutions = [[Đại học Tổng hợp Hà Nội]]<br />
| module = {{Infobox<br />
| child = yes<br />
| title = <br />
| decat = yes <br />
| label1=Học hàm<br />
| data1= [[Giáo sư]]<br />
| label2=Khen thưởng<br />
| data2= {{HCVN|Lao động|3|1|Kháng chiến}}<br>[[Tập tin:Communist Party of Vietnam flag logo.svg|22px]] Huy hiệu 60 năm tuổi [[Đảng Cộng sản Việt Nam|Đảng]]<br />
}}<br />
| module3 = <div style="background-color:#D3D3D3;padding:4px;"><br />
'''Giải thưởng'''</div><br />
'''[[Giải thưởng Nhà nước]] 2012''' <br> Khoa học Công nghệ<br />
| nơi sinh = [[Hà Nội]]<br />
| cư trú = [[Hà Nội]]<br />
| giải thưởng = <br />
| học vị = [[Tiến sĩ]]<br />
| module2 = {{Infobox<br />
| child = yes<br />
| title = <div style="background-color:#D3D3D3; padding:4px;"><br />
'''Sự nghiệp khoa học'''</div><br />
| decat = yes<br />
| label1 = Lĩnh vực<br />
| data1 = [[ngôn ngữ học]]<br />
| label2 = Tiến sĩ<br />
| data2 = <br />
| label3 = Tiến sĩ Khoa học<br />
| data3 =<br />
| label4 = Công trình<br>nổi bật<br />
| data4 = {{hlist| ''Một số vấn đề về câu tồn tại trong tiếng Việt| Câu đơn tiếng Việt''}}<br />
| label5 = Nơi công tác<br />
| data5 = [[Trường Đại học Sư phạm Hà Nội]]<br />
}}<br />
}}<br />
<br />
'''Diệp Quang Ban''' (sinh năm 1935) là [[nhà ngôn ngữ học]] [[Việt Nam]], được tặng [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]] về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) năm 2012. Ông là [[Tiến sĩ]] [[Văn học]], được phong học hàm [[Giáo sư (Việt Nam)|Giáo sư]].<br />
<br />
== Tiểu sử ==<br />
Diệp Quang Ban sinh năm 1935<ref name=":1">{{Chú thích web |title=Bộ môn Lý luận Ngôn ngữ |url=https://nguvan.hnue.edu.vn/B%E1%BB%99-m%C3%B4n-ng%C3%B4n-ng%E1%BB%AF |access-date=2025-09-25 |website=Đại học Sư phạm Hà Nội}}</ref> ra và lớn lên tại huyện Đại Lôc, tỉnh Quảng Nam. Năm 1954 ông tham gia thanh niên xung phong rồi tập kết ra Bắc và làm việc tại tuyến đường sắt Hà Nội - Lạng Sơn.<br />
<br />
Hè năm 1956 ông được đơn vị cử đi học tiếng Nga tại trường Trung cấp Ngoại ngữ ở Hà Nội hệ 2 năm. Hơn 1 năm sau ông là 1 trong 100 sinh viên có kết quả học tập tốt đi làm phiên dịch cho đoàn chuyên gia Liên Xô công tác tại Hải Phòng. Sau 9 tháng làm phiên dịch, ông trở về trường thi tốt nghiệp, rồi hoàn thiện kiến thức để thi lấy bằng Đại học. Năm 1964, Diệp Quang Ban về làm giảng viên tiếng Nga tại khoa Văn, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông có bằng Thạc sĩ Nga ngữ ở Liên xô.<ref name=":1" /><br />
<br />
Năm 1969, ông chuyển sang giảng dạy ngôn ngữ tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội,<ref name=":1" /> nghiên cứu chuyên sâu về ngữ pháp tiếng Việt. Ông bảo vệ thành công luận án Phó tiến sĩ (nay là Tiến sĩ) về đề tài “''Một số vấn đề về câu tồn tại trong tiếng Việt ngày nay''” vào năm 1980.<ref name=":0">{{Chú thích web |last=Giang Thị Nhung |title=Nghiên cứu ngôn ngữ học vì yêu tiếng Việt |url=https://meddom.org/nghien-cuu-ngon-ngu-hoc-vi-yeu-tieng-viet/ |access-date=2025-09-25 |website=Bảo tàng di sản các nhà khoa học Việt Nam}}</ref> Ông có học hàm Giáo sư.<br />
<br />
== Sự nghiệp ==<br />
<br />
Ngoài giảng dạy Diệp Quang Ban còn là tác giả của nhiều cuốn sách nghiên cứu về ngữ pháp tiếng Việt và được giới chuyên môn đánh giá tốt, nổi bật là các công trình: ''Cấu tạo của câu đơn tiếng Việt'' (1984), ''Câu đơn tiếng Việt'' (1987); ''Ngữ pháp tiếng Việt phổ thông'' (1989);<ref name=":0" /> ''Ngữ pháp Tiếng Việt'' tập 1 (1991), tập 2 (1992); ''Văn bản và liên kết trong tiếng Việt'' (1998); ''Giao tiếp, văn bản, mạch lạc, liên kết, đoạn văn'' (2003); ''Ngữ pháp Việt Nam - Phần câu'' (2004); ''Ngữ pháp Việt Nam'' (2009); ''Phân tích diễn ngôn với ngôn ngữ văn chương'' (2017)... Ông là người đầu tiên giới thiệu quan điểm ngữ pháp chức năng hệ thống của M.A.K Halliday ở Việt Nam và vận dụng lý thuyết này để nghiên cứu câu tiếng Việt.<ref name=":1" /><br />
<br />
Ông dược Đảng và Nhà nước Việt Nam tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Ba, Huân chương Kháng chiến, Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng.<ref name=":1" /><br />
<br />
Năm 2012 ông được tặng [[Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)|Giải thưởng Nhà nước]] về Khoa học Công nghệ (lĩnh vực Khoa học Xã hội) cho cụm công trình: ''Câu trong tiếng Việt,'' bao gồm các công trình: ''Một số vấn đề về câu tồn tại trong tiếng Việt; Câu đơn tiếng Việt''.''<ref name="hcmnn9610">{{Chú thích sách |url=http://tchdkh.org.vn/files/12-giai-thuong.pdf |title=Giải thưởng Hồ Chí Minh và Giải thưởng Nhà nước về Khoa học công nghệ (1996-2010) |publisher=Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật |location=Hà Nội |archive-url=https://web.archive.org/web/20130309051750/http://tchdkh.org.vn/files/12-giai-thuong.pdf |nhà xuất bản= |năm=2012 |năm gốc=2012 |định dạng=PDF |ngày truy cập=2025-09-19}}</ref>''<br />
<br />
== Công trình chính ==<br />
<br />
*''Cấu tạo của câu đơn tiếng Việt'' (1984), <br />
*''Câu đơn tiếng Việt'' (1987); <br />
*''Ngữ pháp tiếng Việt phổ thông'' (1989); <br />
*''Ngữ pháp Tiếng Việt'' tập 1 (1991), tập 2 (1992); <br />
*''Văn bản và liên kết trong tiếng Việt'' (1998); <br />
*''Giao tiếp, văn bản, mạch lạc, liên kết, đoạn văn'' (2003); <br />
*''Ngữ pháp Việt Nam - Phần câu'' (2004); <br />
*''Ngữ pháp Việt Nam'' (2009); <br />
*''Phân tích diễn ngôn với ngôn ngữ văn chương'' (2017)<br />
<br />
== Vinh danh ==<br />
<br />
* Giải thưởng Nhà nước về Khoa học Công nghệ năm 2012<br />
<br />
=== Khen thưởng ===<br />
* Huân chương Lao động hạng Ba, <br />
* Huân chương Kháng chiến, <br />
* Huy hiệu 60 năm tuổi Đảng<br />
<br />
== Tham khảo ==<br />
{{tham khảo|2}}<br />
<br />
==Xem thêm==<br />
* [[Giải thưởng Nhà nước]]<br />
{{Người được trao Giải thưởng Nhà nước về Khoa học xã hội}}<br />
<br />
[[Thể loại:Sinh năm 1935]]<br />
[[Thể loại:Nhân vật còn sống]]<br />
[[Thể loại:Người Quảng Nam]]<br />
[[Thể loại:Giáo sư]]<br />
[[Thể loại:Tiến sĩ]]<br />
[[Thể loại:Nhà ngôn ngữ học Việt Nam]]<br />
[[Thể loại:Người được trao tặng Giải thưởng Nhà nước (Việt Nam)]]</div>imported>Tuquyet2457