imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:16.1428623, replaced: accessdate → access-date (2)

2024-01-01T14:40:18Z

(Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:16.1428623, replaced: accessdate → access-date (2)

Trang mới

{{Speciesbox
|image=Epimedium sagittatum 1.JPG
|image_caption=At [[Koishikawa Botanical Garden]]
|genus=Epimedium
|species=sagittatum
|authority=([[Philipp Franz von Siebold|Siebold]] & [[Joseph Gerhard Zuccarini|Zucc.]]) [[Carl Johann Maximowicz|Maxim.]], 1876<ref name=Maxim76>Carl Johann Maximowicz, 02-11-1876 in 1877. Diagnoses Plantarum Novarum Asiaticarum: ''Epimedium sagittatum''. ''Bulletin de l'Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg'' ser. 3 (23): [https://www.biodiversitylibrary.org/page/5354877#page/171/mode/1up 309]; in lại trong ''Mélanges Biol. Acad. Sci. St. Pétersburg'' 9: [https://www.biodiversitylibrary.org/item/100168#page/11/mode/1up 713].</ref>
| synonyms =
* ''Aceranthus sagittatus'' Siebold & Zucc., 1845<ref name=Siebold45>Philipp Franz von Siebold & Joseph Gerhard Zuccarini, 1845. [https://www.biodiversitylibrary.org/page/12548802#page/487/mode/1up Florae Japonicae familiae naturales, adjectis generum et specierum exemplis seletis. Sectio prima. Plantae dicotyledoneae polypetalae: ''Aceranthus sagittatus'']. ''Abhandlungen der Mathematisch-Physikalischen Classe der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften'' 4(2): 175-176.</ref>
* ''Aceranthus macrophyllus'' Blume ex K.Koch, 1864
* ''Aceranthus triphyllus'' K.Koch, 1864
* ''Epimedium coactum'' var. ''longtouhum'' H.R.Liang, 1990
* ''Epimedium ikariso'' Siebold ex Regel, 1869
* ''Epimedium sagittatum'' var. ''glabratum'' T.S.Ying, 1975
* ''Epimedium sagittifolius'' Farrer, 1919
* ''Epimedium sinense'' Siebold ex Miq., 1865
}}
'''''Epimedium sagittatum''''' là một loài [[thực vật có hoa]] trong [[họ Hoàng mộc]]. Loài này được [[Philipp Franz von Siebold]] và [[Joseph Gerhard Zuccarini]] mô tả khoa học đầu tiên năm 1845 dưới danh pháp ''Aceranthus sagittatus''.<ref name=Siebold45/> Năm 1876 [[Carl Johann Maximowicz]] chuyển nó sang chi ''[[Epimedium]]''.<ref name=Maxim76/><ref>{{chú thích web | url=http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2791336 | title=''Epimedium sagittatum'' | access-date=ngày 22 tháng 8 năm 2013 | author=The Plant List | year=2010}}</ref>

==Tên gọi==
Tên gọi thông thường tại Trung Quốc là tam chi cửu diệp thảo (三枝九叶草)<ref name=EFL>[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200008376 ''Epimedium sagittatum''] trong Flora of China. Tra cứu ngày 18-6-2023.</ref><ref name=EFL1>[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=250096295 ''Epimedium sagittatum'' var. ''sagittatum''] trong Flora of China. Tra cứu ngày 18-6-2023.</ref> hay quang diệp dâm dương hoắc (光叶淫羊藿 ).<ref name=EFL2>[http://efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200008377 ''Epimedium sagittatum'' var. ''glabratum''] trong Flora of China. Tra cứu ngày 18-6-2023.</ref>

==Mô tả==
Cây thảo, cao 30–50 cm. Thân rễ ngắn, mập, nhiều đốt, nhiều rễ chùm. Lá ở gốc và trên thân cây, ba lá chét; các lá chét hình trứng đến hình trứng-hình mác, 5-19 × 3–8 cm, dạng da, thưa lông cứng hoặc nhẵn nhụi ở mặt xa trục, ở phía gần trục nhẵn nhụi, đáy hình tim sâu hoặc nông, đỉnh nhọn hoặc nhọn thon, các lá chét tận cùng với các thùy bằng nhau thuôn tròn hoặc thuôn dài, các lá chét bên lệch với thùy ngoài lớn, hình tam giác và nhọn, thùy trong nhỏ hơn và thuôn tròn, mép có gai nhỏ-gần khía răng cưa sát nhau. Thân mang hoa có 2 lá gồm 3 lá chét mọc đối nhau. Chùy hoa 10-20(-30) × 2–4 cm, 20-60 hoa, đôi khi với các cuống phía dưới gồm 3 hoa, thường nhẵn nhụi, đôi khi thưa thớt lông tuyến. Cuống ~1 cm, nhẵn nhụi. Hoa màu trắng hoặc vàng, đường kính từ 8 mm trở xuống. Lá đài ngoài 4, có đốm tía, đỉnh tù, đôi bên ngoài hình trứng hẹp, ~3,5 × 1,5 mm, đôi bên trong thuôn dài-hình trứng, ~4,5×2mm; các lá đài bên trong màu trắng, hình trứng-tam giác, ~4 × 2 mm, đỉnh nhọn. Cánh hoa màu vàng ánh nâu, hình túi, 1,5–4 mm, tù. Nhị thuôn dài, 3–5 mm; bao phấn 2–3 mm. Nhụy ~3 mm; vòi nhụy dài hơn bầu nhụy. Quả nang ~1 cm; vòi nhụy ~6 mm. Ra hoa tháng 4-5 (không rõ ở var. glabratum), tạo quả tháng 5-7, đôi khi trong tháng 4. ''2n'' = 12.<ref name=EFL/>

==Phân bố==
Loài bản địa [[Trung Quốc]] (An Huy, Cam Túc, Chiết Giang, Giang Tây, Hồ Bắc, Hồ Nam, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Quý Châu, Thiểm Tây, Tứ Xuyên).<ref name=EFL/><ref name=powo/> Du nhập vào [[Nhật Bản]] và [[Việt Nam]].<ref name=powo>[https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:107314-1 ''Epimedium sagittatum''] trong Plants of the World Online. Tra cứu ngày 18-6-2023.</ref> Môi trường sống là rừng, ở các nơi có cỏ dại trên sườn núi, bụi rậm, ven suối, khe đá; cao độ 200-1.800 m.<ref name=EFL/>

* ''Epimedium sagittatum'' var. ''sagittatum'': An Huy, Cam Túc, Chiết Giang, Giang Tây, Hồ Bắc, Hồ Nam, Phúc Kiến, Quảng Đông, Quảng Tây, Thiểm Tây, Tứ Xuyên. Các lá chét mặt xa trục thưa lông cứng hoặc nhẵn nhụi; lá chét tận cùng hình trứng hẹp tới hình mác. Hoa trắng. Ra hoa tháng 4-5, tạo quả tháng 5-7.<ref name=EFL1/>
* ''Epimedium sagittatum'' var. ''glabratum'': Có ở Quý Châu và Hồ Bắc. Các lá chét mặt xa trục nhẵn nhụi; lá chét tận cùng thuôn dài. Hoa vàng. Ra hoa không rõ, tạo quả tháng 4-5. Rừng, cao độ 700 m.<ref name=EFL2/>

==Chú thích==
{{tham khảo|30em}}

==Liên kết ngoài==
*{{Commonscat-inline|Epimedium sagittatum}}
*{{wikispecies-inline|Epimedium sagittatum}}
*{{IPNI2|Epimedium sagittatum|107314-1|access-date=ngày 22 tháng 8 năm 2013}}
*{{eFloras|2|200008376|volume=19|Epimedium sagittatum |author1=Junsheng Ying |author2=David E. Boufford |author3=Anthony R. Brach |access-date=31 December 2020}}
*{{chú thích web |title=''Epimedium sagittatum'' (Siebold & Zucc.) Maxim. |url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:107314-1 |website=Plants of the World Online |publisher=[[Royal Botanic Gardens, Kew]] |access-date=31 December 2020}}
*{{chú thích web |title=Herbal Safety - Horny Goat Weed |url=https://www.utep.edu/herbal-safety/herbal-facts/herbal%20facts%20sheet/horny-goat-weed%20.html |publisher=The University of Texas at El Paso |access-date=31 December 2020}}
{{Taxonbar|from=Q15326323}}

[[Thể loại:Chi Dâm dương hoắc|S]]
[[Thể loại:Thực vật được mô tả năm 1845]]
[[Thể loại:Thực vật Trung Quốc]]
[[Thể loại:Thực vật Nhật Bản]]
[[Thể loại:Thực vật Việt Nam]]

{{Berberidaceae-stub}}

Epimedium sagittatum - Lịch sử thay đổi

imported>AnsterBot: (Bot) AlphamaEditor, Executed time: 00:00:16.1428623, replaced: accessdate → access-date (2)