imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-xx}}, clean up

2025-02-26T11:10:22Z

top: thay thế {{IPA-xx}}, clean up

Trang mới

{{Infobox food
| name = Fajita
| image = Flickr elisart 324248450--Beef and chicken fajitas.jpg
| image_size = 200px
| caption = Fajita kết hợp thịt gà và bò trên chảo nóng
| alternate_name =
| country = Mỹ, Mexico
| region = [[Texas]], khu vực đông bắc Mexico<ref name="cookeryonline">{{citation|last=Patterson |first=Frank |title=Fajita |url=http://www.austinchronicle.com/gyrobase/Issue/story?oid=oid:261130 |date=2003-10-14 |access-date=2013-11-06 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20080924163542/http://www.austinchronicle.com/gyrobase/Issue/story?oid=oid%3A261130 |archive-date=September 24, 2008}} {{clarification needed|date=November 2021|reason=The given url is not correct for the 2003-10-14 Frank Patterson "Fajita" article. Sometime in the ancient past between 2013 and 2021, some editor accidentally substituted the wrong URL for this article. The original article, if we can find it, could be very important.}}</ref>
| creator =
| course =
| type =
| served =
| main_ingredient = [[Tortilla]], thịt bò, thịt gà, [[pho mát Cheddar]], hành, ớt chuông
| variations =
| calories =
| other =
}}
'''Fajita''' ({{IPAc-en|f|ə|ˈ|h|iː|t|ə
}}; {{IPA|es|faˈxita|lang|FajitasPronunciation.ogg}}) trong [[Ẩm thực México|ẩm thực]] Tex-Mex và [[Ẩm thực México|México]] chỉ những loại [[thịt]] nướng thường được phục vụ dưới dạng [[taco]], đặt trên [[Tortilla|bánh tortilla]] làm từ bột mì (hoặc ngô).<ref name="chronicle2005hist">{{Chú thích báo|url=http://www.austinchronicle.com/food/2005-03-04/261130/|title=Fajita History|last=Wood|first=Virginia B.|date = ngày 4 tháng 3 năm 2005 |work=[[The Austin Chronicle]]|access-date = ngày 11 tháng 1 năm 2010}}</ref> Thuật ngữ này ban đầu dùng để chỉ [[bít tết nhỏ]], phần thịt bò được sử dụng đầu tiên trong món ăn.<ref name="chronicle2005def">{{Chú thích báo|url=http://www.austinchronicle.com/food/2005-03-04/261129/|title=Just Exactly What Is a Fajita?|last=Wood|first=Virginia B.|date = ngày 4 tháng 3 năm 2005 |work=[[The Austin Chronicle]]}}</ref> Các loại thịt phổ biến được sử dụng bao gồm [[thịt gà]] và những loại [[Khúc thịt bò|thịt bò khác]], cũng như các [[Rau củ|loại rau]] thay vì thịt.<ref>{{Chú thích sách|title=Rancho de Chimayo Cookbook: The Traditional Cooking of New Mexico|last=Jamison|first=Cheryl|last2=Jamison|first2=Bill|date=2014|publisher=Rowman & Littlefield|isbn=9781493009206}}</ref><ref>{{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/janebutelssouthw00bute|title=Jane Butel's Southwestern Kitchen|last=Butel|first=Jane|date=1994|publisher=Penguin|isbn=9781557880901}}</ref> Trong những nhà hàng, thịt thường được nấu với [[hành tây]] và [[ớt chuông]]. Các loại gia vị phổ biến bao gồm [[xà lách]] cắt nhỏ, [[kem chua]], [[guacamole]], [[Salsa (sốt)|salsa]], pico de gallo, [[pho mát]] [[Kem chua|bào]] nhỏ, [[Đậu tán chiên|đậu rang]] cùng [[cà chua]] thái hạt lựu. Arrachera là một biến tấu của món ăn ở phía bắc México.

== Lịch sử ==
[[Tập tin:Fajitas_Wraps.JPG|phải|nhỏ|Fajita cuộn]]
[[Tập tin:Beef_Fajitas_Costa_Rica.JPG|phải|nhỏ| Thịt bò fajita ở [[San José, Costa Rica]] ]]
''Fajita'' là một từ Tex-Mex, chỉ những dải thịt nhỏ được cắt ra từ bít tết nhỏ, phần cắt phổ biến nhất được sử dụng để làm món fajita.<ref name="chronicle2005def"/> Không một ai biết đến tuef ''fajita'' cho đến khi nó xuất hiện trên bản in năm 1971 của ''[[Từ điển tiếng Anh Oxford]]'' (''faja'' là từ tiếng Tây Ban Nha cho "dải", hoặc "vành đai", từ chữ ''fascia'' trong tiếng Latinh).<ref name="Ayto">{{Chú thích sách|url=https://archive.org/details/dinersdictionary0000ayto|title=The Diner's Dictionary: Word Origins of Food and Drink|last=Ayto|first=John|date=2012|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199640249|location=Oxford|page=[https://archive.org/details/dinersdictionary0000ayto/page/130 130]|oclc=840919592|quote=fajitas.|access-date = ngày 5 tháng 6 năm 2015}}</ref> Mặc dù ban đầu fajita chỉ có những dải bít tết nhỏ, nhưng giờ đây món ăn còn được chế biến với nhiều loại nhân, chẳng hạn như ớt xanh/đỏ/vàng, hành tây, ớt và ớt jalapeño.<ref>{{Chú thích sách|url=https://books.google.co.jp/books?id=NbU9AQAAQBAJ&pg=PT328|title=The Homesick Texan's Family Table: Lone Star Cooking from My Kitchen to Yours|last=Fain|first=Lisa|date=2014|publisher=[[Ten Speed Press]]|chapter=Chicken Fajitas|quote=And then there's the language purist inside of me, who knows that calling something "chicken fajitas" is simply wrong; the word ''fajitas'' originally referred to a cut of beef. Naming the dish chicken fajitas is like saying it's "steak-sliced chicken." Of course, this battle was lost long ago.}}</ref>

== Sự phổ biến ==
Bằng chứng đầu tiên của món fajita với cách cắt thịt, cách nấu (trực tiếp trên lửa trại hoặc trên bếp nướng), và tên gọi tiếng Tây Ban Nha có từ những năm 1930 tại các vùng đất nông trại ở Nam và Tây Texas. Trong các cuộc vây bắt gia súc, những con bò bị mổ thịt thường được chia khẩu phần cho những công nhân nông trại. Những bộ phận bỏ đi như da sống, đầu, ruột, và thịt vụn như thịt ba chỉ được trao cho các cao bồi Mexico (gọi là vaqueros) như là một phần tiền công cho họ. Các món ăn biên giới như barbacoa de cabeza (thịt thủ nướng), menudo (thịt ba chỉ), và fajitas hoặc arracheras (bít tết nhỏ nướng) có nguồn gốc từ phong tục này.<ref name="Wood">{{Chú thích web|url=https://www.austinchronicle.com/food/2005-03-04/261130/|tựa đề=Fajita History|tác giả=Wood|tên=Virginia B.|tác giả 2=Fri.|website=www.austinchronicle.com|ngôn ngữ=en-US|ngày truy cập=2019-08-27|tác giả 3=March 4|tác giả 4=2005}}</ref> Vì bít tết nhỏ trên thân bò có số lượng hạn chế nên chúng không được bán trên thị trường, và món fajita vẫn chỉ mang tính khu vực và ít người biết đến trong nhiều năm, nên có lẽ món ăn chỉ quen thuộc với những [[cao bồi]], người chặt thịt và gia đình của họ.

Vào tháng 9 năm 1969, Sonny Falcón, quản lý của một quán thịt ở Austin, đã điều hành quầy bán món fajita taco thương mại đầu tiên trong một buổi lễ kỷ niệm Dies Y Seis ở vùng nông thôn ở [[Kyle, Texas]].<ref name="Wood"/> Trong cùng năm đó, Otilia Garza đã giới thiệu món fajitas tại Nhà hàng Round-Up ở Pharr, Texas. Garza được ghi nhận là người bổ sung thêm phần trình bày món fajitas trên đĩa đặc trưng sau khi ''queso flameado'' (pho mát Mexico nóng chảy) được phục vụ, ở Acapulco.<ref>{{Chú thích web|url=https://www.texasmonthly.com/food/low-steaks/|tựa đề=Low Steaks|ngày=1993-03-01|website=Texas Monthly|ngôn ngữ=en|ngày truy cập=2019-08-27}}</ref> Vào tháng 8 năm 2020, hội đồng thành phố [[Kyle, Texas|Kyle]] đã bỏ phiếu đổi tên một con đường có tên gây tranh cãi là Rebel Drive thành Fajita Drive, nhằm tôn vinh món fajita. Tuy nhiên, tên này cũng vấp phải chỉ trích từ cộng đồng và phải đổi lại.<ref>{{chú thích báo|url=https://www.kvue.com/article/news/local/kyle-rebel-drive-renamed-fajita-drive/269-83b415ce-98d6-4d9d-9560-da866a01dc28|title=City of Kyle creates committee to rename Rebel Drive after 'Fajita Drive' name rescinded|author=Jeff Bell|publisher=KVUE|date = ngày 19 tháng 8 năm 2020 |access-date = ngày 21 tháng 9 năm 2020}}</ref>

Món ăn này đã được phổ biến bởi nhiều doanh nghiệp khác nhau như Ninfa's ở [[Houston]], Hyatt Regency ở [[Austin, Texas|Austin]], và nhiều nhà hàng ở [[San Antonio]].<ref name="chronicle2005hist"/> Ở miền nam [[Arizona]], thuật ngữ này không được biết đến cho đến những năm 1990, khi các nhà hàng [[thức ăn nhanh]] Mexico bắt đầu sử dụng từ này trong hoạt động tiếp thị của họ. Trong những năm gần đây, món fajita đã trở nên phổ biến tại các nhà hàng ăn uống bình dân của Mỹ cũng như nấu ăn tại nhà.

Ở nhiều nhà hàng, thịt và rau fajita được mang đến bàn ăn, phục vụ trên đĩa hoặc chảo kim loại, cùng với bánh tortilla hâm nóng và các loại gia vị như [[guacamole]], pico de gallo, [[Chile con queso|queso]], [[Salsa (sốt)|salsa]], [[pho mát]] cắt nhỏ hoặc [[kem chua]].

== Xem thêm ==

* Antojitos
* [[Burrito]]
* [[Taco]]

== Tham khảo ==
{{Tham khảo}}

== Liên kết ngoài ==

* [http://www.foodtimeline.org/foodmexican.html#fajitas Encyclopedia of American Food and Drink version of fajita origins]
* [http://www.cookeryonline.com/Tortilla/Fajita.html Cookeryonline - Trang Fajita]

[[Thể loại:Ẩm thực México]]

Fajita - Lịch sử thay đổi

imported>TheSecondFunnyYellowBot: /* top */ thay thế {{IPA-xx}}, clean up